Τι σημαίνει;

Ο Δ. πρόσφατα γύρισε καταχαρούμενος από τις διακοπές του σε κάποια γωνία κάποιου άλλου ημισφαιρίου. Φυσικά ο Δ. έχοντας ξεμπερδέψει εδώ και καιρό με το διδακτορικό του, δικαιούται να πάει όσες διακοπές θέλει, εν αντιθέσει με τους υπόλοιπούς μας που, υποχρεωμένοι να μείνουμε στην εξωτική Σκωτία για το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού, έχουμε κατεβάσει κάτι μούτρα να. Έχοντας λοιπόν γυρίσει καταχαρούμενος ο Δ. αποφάσισε να επισκεφθεί τον κοινό φίλο Λ. σε μια γειτονική πόλη και με κάλεσε. Αρνήθηκα ευγενικά (για τα ελληνικά δεδομένα, ίσως αγενώς για τα βρετανικά, μάλλον δεν θα μάθω ποτέ) αλλά εφόσον ο Λ. μου είναι εξαιρετικά συμπαθής φρόντισα να ρωτήσω τι κάνει. Τα νέα ήτανε αναπάντεχα καλά. Ο Λ. για πρώτη φορά όσο καιρό τον θυμάμαι, ήτανε ικανοποιημένος με την έρευνά του και έδειχνε έτοιμος για την ώρα της κρίσεως (λέγε με και υπεράσπιση διδακτορικού). Όλα τα ζητήματα είχανε λυθεί όπως όλα δείχνανε, εκτός από μια τελευταία ερώτηση. Ο Δ. έκανε μια από τις αγαπημένες του διερευνητικές ερωτήσεις πριν μου την προλάβει. Απάντησα εντελώς γενικόλογα πως σίγουρα θα ήτανε κάτι από αυτά που θα χρειαστούνε μια-δυο βδομάδες δουλειάς και μερικά άρθρα για να ταχτοποιηθούνε, λεπτομέρειες δηλαδή. Η ερώτηση ήτανε: "τι σημαίνει να σκέφτεσαι;".

Βρε τι μου θυμίζει

Χαζολογώντας σήμερα έπεσα πάνω σε μια συζήτηση για αυτήν την περίπτωση. Δεν είναι ο σκοπός της παρούσας να συζητήσω το αν έκανε πατάτα το left.gr (σύντομη απάντηση, ναι έκανε και μπορούσε να ανακινήσει το ίδιο θέμα χωρίς υπερβολές και πιο τεκμηριωμένα). Το όνομα όμως του εν λόγω συμβούλου χτύπησε καμπανάκι. Σκάλισα λιγάκι λοιπόν δεξιά κι αριστερά και βρήκα το παρακάτω:

Υπάρχει κάτι το χαριτωμένο σε αυτή τη σύντομη ανάλυση του κ. Κωτούλα. Είναι κάτι κοινό μεταξύ όλων των εθνικιστικών αναλύσεων: ο εθνικισμός του άλλου εντοπίζεται και αποδομείται με σχετική ευκολία χωρίς φυσικά να εφαρμόζουμε το ίδο εργαλείο στον δικό μας εθνικισμό. Όσοι παρακολουθούν καιρό το ιστολόγιο θα θυμούνται κάτι παλιές αναρτήσεις περί ρεαλισμού και εθνικισμού. Δεν θα επαναλάβω τα ίδια σημεία αναλυτικά λόγω έλλειψης χρόνου μα θα παραπέμψω συνοπτικά σε παλιότερα σχόλια για το θέμα:
α) γιατί δε μπορείς να αποκαλείς τον τσαμπουκά σου 'ρεαλισμό' ακόμα κι αν τυχαίνει να είσαι δυνατότερος από τον άλλον έχω ασχοληθεί εδώ.
β) για το μακεδονικό και για το πόσο τα "εθνικά σου δίκαια" (πάντα οριζόμενα με όρους εθνικισμού)απασχολούν (ή πρέπει να απασχολούν) τον υπόλοιπο πλανήτη έχω μιλήσει εδώ.

Επειδή το πρώτο ποστ γράφτηκε πριν από 4 χρόνια περίπου θα ήθελα εδώ να συμπληρώσω μερικά πράγματα: ένα βασικό χαρακτηριστικό του ρεαλισμού είναι η σύνεση στην εξωτερική πολιτική. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο οι ρεαλιστές επιμένουν πως το να επιδιώκεις να ικανοποιήσεις τα εθνικά σου συμφέροντα είναι εντελώς διαφορετικό από το να ακολουθείς εθνικιστική πολιτική. Τα πρώτα μπορείς να τα υπολογίσεις και να προσπαθήσεις να τα καλύψεις έχοντας πλήρη συνείδηση πως συχνά βρίσκονται σε αντίθεση με τα εθνικά συμφέροντα των γύρω σου. Σε αυτήν την περίπτωση τα ιεραρχείς και προχωράς σε συμβιβασμούς όπου χρειαστεί. Γνωρίζεις λοιπόν που πρέπει να σταματήσεις. Μπορείς λοιπόν να καταλάβεις ότι ο απέναντί σου δεν πρόκειται ποτέ να εγκαταλείψει την εθνική του ταυτότητα για χάρη της δικής σου αντίληψης περι κυριότητας της ιστορίας διότι αυτό θα τον αναιρούσε ως ανεξάρτητο κράτος με δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό. Σε αυτήν την περίπτωση αυτό που για σένα είναι ζήτημα κύρους και 'ορθής ανάγνωσης της ιστορίας' για τον άλλον είναι ζήτημα επιβίωσης και δεν μπορείς ρεαλιστικά να περιμένεις πως θα υποχωρήσει. Εάν φυσικά αγνοήσεις αυτό το δίδαγμα του ρεαλισμού και καπηλευτείς τη θεωρία προκειμένου να κουνάς το δάχτυλο σε κάποια πιο αδύναμη γειτονική χώρα ώστε να υποχωρήσει στη θέλησή σου, τουλάχιστον προσπάθησε να μην αρχίσεις τις κλάψες περί διεθνούς δικαίου όταν κάποια άλλη υποθετική γειτονική χώρα εκμεταλευτεί τα δικά σου χάλια και επικαλεστεί την δική σου αδυναμία προκειμένου να υποχωρήσεις στη θέλησή της.

Θα έκλεινα σχολιάζοντας πως η πρόσληψη του κ Κωτούλα ως συμβούλου για ζητήματα ιθαγένειας είναι λιγότερο επιζήμια από την πρόσληψή του ας πούμε σε κάποιο τμήμα υπεύθυνο για την χάραξη εξωτερικής πολιτικής. Αλλά αυτό θα αντικατόπτριζε απλώς τα στενά συμφέροντά μου ως σπουδαστή των διεθνών σχέσεων που δεν θέλει να διασύρεται το αντικείμενο μελέτης του και θα αγνοούσε την πραγματική ζημιά που μπορεί να υποστεί η ελληνική πολιτική ιθαγένειας. Well, you can't win them all I suppose.