Όχι άλλο "Τιτανικό", σας παρακαλώ δηλαδή

Πραγματικά η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, μια ακόμα φορά να δω την Ελλάδα ή την ελληνική οικονομία να παρομοιάζεται με τον Τιτανικό και τα -ήδη αποδεκατισμένα μου από το σκέφτομαι και γράφω του τελευταίου μήνα- εγκεφαλικά κύτταρα θα κάνουνε μαζική αυτοκτονία! Λίγα ενδεικτικά που βρήκα στο google: "Ο «Τιτανικός»", "Ο Τιτανικός του Γιώργου οδεύει ολοταχώς προς το παγόβουνο του ΔΝΤ" και "Ελληνικός...Τιτανικός". Και αυτά είναι μόνο για starters, θυμάμαι την παρομοίωση να κυκλοφορεί από την εποχή του Σημίτη. Καλά ρε παιδιά δουλευόμαστε; Τι σχέση έχει ο Τιτανικός με την Ελλάδα; Υπάρχουνε τεράστιες διαφορές που καθιστούνε τον παραλληλισμό ατυχέστατο! Κι εξηγούμαι:

Πρώτη διαφορά: Ο Τιτανικός, παρά τις κατασκευαστικές κακοτεχνίες του που θα μπορούσανε να τον κάνουνε από αυτή την άποψη ελληνικό πρότζεκτ, ήτανε ολοκαίνουργιος, υπερπολυτελέστατος και ασφαλής για τα δεδομένα της εποχής. Ήτανε όμως και γκαντέμης και τσούγκρισε με το παγόβουνο με έναν τρόπο (πλαγίως) που τον επήρε και τον σήκωσε και αυτό τον καθιστά αρκετά δημοφιλή τραγωδία. ΔΕΝ ήτανε όμως ένας σκουριασμένος σκυλοπνίχτης που θαλασσοδέρνεται δεκαετίες με τον καπετάνιο στη γέφυρα να είναι πάντα πρόθυμος να κατηγορήσει τον προηγούμενο καπετάνιο. Εξυπακούεται πως και σε παγάκι να προσκρούσει ο σκυλοπνίχτης θα πάει άκλαφτος, δεν του χρειάζεται παγόβουνο!

Δεύτερη διαφορά: Ο Τιτανικός βούλιαξε όπως είπαμε ολοκαίνουργιος στο πρώτο ταξίδι. ΔΕΝ περιπλανιότανε στις θάλασσες του κόσμου επί δεκαετίες, με το πλήρωμα να ξεπουλάει όταν πιάνει λιμάνι ό,τι μπορούσε ο καθένας. Οι ανώτεροι αξιωματικοί στη γέφυρα ΔΕΝ πουλήσανε τα ναυτικά όργανα, τις πυξίδες, τους χάρτες και το χρηματοκιβώτιο του πλοίου. ΟΥΤΕ πουλήσανε της ολοκαίνουργιες μηχανές, τις προπέλες και τα φουγάρα! Κι ΟΥΤΕ υπήρχε η άτυπη συμφωνία με τους καμαρότους να κάνουνε τουμπεκί επειδή τους επιτρεπότανε να πουλάνε τα σεντόνια και τα πόμολα και στους μηχανικούς να πουλάνε το κάρβουνο. Και ΟΥΤΕ οι επιβάτες ανεχότανε την κατάσταση επειδή την Κυριακή τους προσφερότανε δωρεάν γεύμα [1]. Κι ΟΥΤΕ όταν το πλοίο φαινότανε πως κινδυνεύει ο καπετάνιος δήλωνε πως "παραλάβαμε χάος" αλλά αυτή τη φορά "το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκκαλο" και ταυτόχρονα να δίνει καμπίνα πρώτης θέσης στην προηγούμενη διοίκηση.

Μια διαφορά και μια ομοιότητα: Η τελευταία διαφορά του Τιτανικού με την Ελλάδα είναι πως όταν το καράβι βουλιάζει, ο καπετάνιος στην δεύτερη περίπτωση ΔΕΝ θα μείνει να πάει κάτω με το πλοίο. Αντιθέτως θα έχει πάντα μια θέση στις σωστικές λέμβους κι αυτός και οι λοιποί ανώτεροι αξιωματικοί ενεργοί τε και απόστρατοι. Η ορχήστρα ή η εν πάσει περιπτώσει σύγχρονη εκδοχή της, εννοείται πως δεν θα μείνει ούτε αυτή στο πλοίο μα πριν επιβιβαστεί στη λέμβο θα τραγουδήσει στους επιβάτες "Φταίμε όλοι". Και η ομοιότητα: Η επιβίβαση για τους επιβάτες και τα κατώτερα μέλη του πληρώματος αρχίζει μόνον εφόσον έχουν ήδη επιβιβαστεί οι επιβάτες της πρώτης.

Συνοψίζοντας: Ο Τιτανικός ήτανε γκαντέμης και πλήρωσε την ατυχία της στιγμής. Η Ελλάδα πληρώνει δομική γκαντεμιά σχετικά με την επιλογή καπετάνιου. Εάν λοιπόν ντε και καλά θέλουμε να την παραλληλίσουμε με κάποια ναυτική τραγωδία τότε ας βρούμε μια αντίστοιχη. Και η εναλλακτική που έχω να προτείνω συνοψίζεται στην εξής φράση:

"ΤΟ ΤΖΕΛΛΑ ΔΕΛΤΑ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΦΟΥΓΑΡΑ!"

---------------------------------------------------

[1] Δεν συμφωνώ με τα περί συλλογικής ευθύνης: ούτε φταίμε όλοι, όυτε φταίνε όλοι το ίδιο. Γι αυτό στο παράδειγμα προσπάθησα να κρατήσω μια αναλογικότητα: Δεν έχει την ίδια επίδραση στην πλωιμότητα του καραβιού το να πουλήσεις την προπέλα με το να πουλήσεις το πόμολο της καμπίνας.

UPDATE: Κατόπιν επισήμανσης που δέχτηκα (γεια σου Κώστα) πως η αναφορά δεν ήταν αρκετά σαφής, ορίστε και το λινκ που εξηγεί ποια ναυτική τραγωδία προσομοιώνει καλύτερα την ελληνική περίπτωση.

'N'attendez pas le Jugement dernier. Il a lieu tous les jours'

Με το πέρασμα του χρόνου ολοένα και βρίσκω δυσκολότερο να δίνω σαφείς απαντήσεις σε απλές ερωτήσεις που μικρότερος θα μπορούσα να απαντήσω μονολεκτικά ή με μια φράση. Μια, ωστόσο, από τις ερωτήσεις που -ακόμα- μπορώ να απαντήσω χωρίς δισταγμό είναι το "ποιό βιβλίο σε έχει σημαδέψει". Εδώ μπορώ να δώσω την ίδια απάντηση που έδινα πριν 5 χρόνια χωρίς να το πολυσκεφτώ: η "Πτώση" του Αλμπέρ Καμί. ΄Ισως η τρομακτική επίδραση που είχε το βιβλίο επάνω μου να είχε να κάνει με τις αναζητήσεις μου την εποχή που το διάβασα. Πράγματι έτυχε να πέσει στα χέρια μου σε μια περίοδο που αποδομούσα συστηματικά κάθε μου συμπεριφορά και κάθε κίνητρο, και φαινότανε να βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με το τι συνέβαινε μέσα στο μυαλό μου.

Η "Πτώση" είναι γραμμένη σε μια μορφή μάλλον ιδιόμορφη και συνάμα συναρπαστική. Ο ήρωας, Jean-Baptiste Clemence, συμμετέχει σε έναν διάλογο με κάποιο άγνωστο σε μας πρόσωπο, του οποίου τις αντιδράσεις μπορούμε μόνο να συνάγουμε από τα συμφραζόμενα. Πρόκειται λοιπόν για έναν μονόλογο, που δεν είναι μονόλογος, μα δίαλογος από τον οποίον τυγχάνει να έχουμε μόνο το μισό. Δεν είμαι βιβλιοκριτικός, μα νομίζω πως αυτό το σχήμα επιτρέπει στον αναγνώστη να νιώσει πως είναι ο ίδιος που συνομιλεί με τον ήρωά μας κι έτσι, όπως η ιστορία φτάνει στην κατάληξή της, να κλείσει το βιβλίο χωρίς να ξέρει που να κρυφτεί. Δεν μ' αρέσουν τα σπόιλερς οπότε δεν μπορώ να γίνω πιο συγκεκριμένος, είμαι σίγουρος πως θα με καταλάβετε αν το διαβάσετε. Θα σας δώσω όμως ένα αποσπασματάκι από το βιβλίο -όχι ένα από τα δυνατά μα ένα ενδεικτικό του ύφους- και το βιντεάκι που βρήκα χαζεύοντας τις προάλλες και αποτέλεσε την αφορμή της ανάρτησης.

Θα επιστρέψετε στο Παρίσι; Είναι μακριά το Παρίσι, είναι όμορφο το Παρίσι, δεν το' χω ξεχάσει. Το βράδυ πέφτει ξερό και τριζάτο πάνω στις στέγες, τις μπλε απ' τον καπνό, η πόλη μουγκρίζει υπόκωφα, ο ποταμός σαν να γυρίζει πίσω. Περιπλανιόμουν τότε στους δρόμους. Και τώρα περιπλανιούνται, το ξέρω! Περιπλανιούνται, κάνοντας πως βιάζονται να πάνε στην κουρασμένη γυναίκα, στο αυστηρό σπίτι... Αχ, φίλε μου, ξέρετε τι θα πει ένα μοναχικό πλάσμα που περιπλανιέται στις μεγάλες πόλεις;

--------------------------------------------------------------------------------------

Το βιβλίο κυκλοφορεί σε τρεις τουλάχιστον μεταφράσεις, μια του "Εξάντα" σε έναν τόμο μαζί με τον "Ξένο" και την "Πανούκλα", μια του "Καστανιώτη" και μια από τα "γράμματα" (τον εκδοτικό της Πρωτοπορίας). Προσωπικά προτιμώ του Καστανιώτη που είναι και πρόσφατη. Αυτή των "γραμμάτων" (απ' όπου και το απόσπασμα) έχει κάποια λαθάκια και βγάζει μια αίσθηση προχειρότητας αλλά -εαν δεν θέλετε να πάτε μέχρι το βιβλιοπωλείο- μπορείτε να την βρείτε σε pdf εδώ. Τέλος, ο τίτλος της ανάρτησης είναι παρμένος από το κείμενο και μεταφράζεται "Μην περιμένετε την Εσχάτη Κρίση. Συμβαίνει κάθε μέρα"

Rodentia 2/2

Μια από τις πλέον συνηθισμένες ολονυχτίες στο γραφείο τελείωσε και γύριζα προς το σπίτι μου μέσα από τα Meadows, ένα πάρκο κοντά στο πανεπιστήμιο. Από το πάρκο μ' αρέσει να περνάω νωρίς το πρωί γιατί είναι άδειο και κόβουνε βόλτες ετούτοι οι κύριοι που είχα περιγράψει στην πρώτη ανάρτηση όταν άνοιξα το μπλογκ. Χωρίς να επαναλάβω αυτά που έχω ήδη γράψει για την ιστορία τους θα κάνω μια παρατήρηση. Είχα σχηματίσει την εντύπωση πως οι γκρι σκίουροι έχουνε εκτοπίσει τους γηγενείς κόκκινους συν τοις άλλοις επειδή είναι άνετοι με τους ανθρώπους. Συνεπώς δεν περίμενα να δω κανέναν κόκκινο σκίουρο, γνωρίζοντας πως είναι σπάνιοι στο Ηνωμένο Βασίλειο και κουβαλώντας την ανάμνηση του πόσο γρήγορα εξαφανίζονται όταν τους συναντώ στην Ελλάδα. Ξέρω πως δεν είναι η πρώτη φορά που το λέω μα... έκανα λάθος! Ο τυπάκος της ακόλουθης φωτογραφίας είναι σίγουρα κόκκινος σκίουρος (όχι λόγω χρώματος αλλά λόγω της φούντας στα αυτιά) και όταν τον συνάντησα κάπου ανάμεσα στο Aberdeen και το Inverness έδειξε να ανησυχεί από την παρουσία μου όσο και τα γκρίζα ξαδέρφια του, δηλαδή καθόλου! Αυτό έχει μια προβληματική διάσταση γιατί δείχνει το πόσο υποβαθμισμένο είναι το περιβάλλον στο Ηνωμένο Βασίλειο, ακόμα και λύκοι να είχανε επιβιώσει σαν σκυλάκια θα τους είχανε καταντήσει! Χώρια που αν τα ζωάκια παραείναι φιλικά μαζί σου κινδυνεύεις να μπεις στον πειρασμό και να επαναλάβεις το σενάριο της ακόλουθης ιστοριούλας (παρακαλούμε όπως απομακρύνετε τα παιδιά από την οθόνη):

Δυο φίλοι, αποφασίζουνε να κουβαλήσουνε πίσω στην Ελλάδα έναν από τους φιλικούς σκίουρους που συναντήσανε στην εκδρομή τους στη Σκωτία. Φυσικά κάτι τέτοιο απαγορεύεται κι έτσι πρέπει να κρύψουνε κάπου το ζώο. Πετάει λοιπόν ο ένας την ιδέα: "Κρύφτο μέσα στο εσωρουχό σου, κάνε λίγη υπομονή για δέκα λεπτά να περάσουμε τον έλεγχο και μετά το βγάζεις και το κρύβουμε στο σακίδιο". Όπερ και εγένετο. Αφού λοιπόν κάνουνε το τσεκ ιν κι αμέσως πριν τον έλεγχο ο μεταφορέας βγάζει το σκιουράκι από το εσώρουχό του και το πετάει κάτω φωνάζοντας "γ*μώ το σκιουράκι σου!". Ο φίλος του φανερά απογοητευμένος τον ρωτάει γιατί δεν έκανε υπομονή ένα λεπτό παραπάνω για να εισπράξει την ακόλουθη απάντηση: "Κοίτα να δεις... πάνω-κάτω στο κλαδί το σκιουράκι, το ανέχτηκα! Μέσα-έξω στην κουφάλα το σκιουράκι κι αυτό το ανέχτηκα! Κρίτσι κρίτσι τα καρύδια το σκιουράκι κι αυτό το ανέχτηκα! Αλλά όταν πήγε να βάλει τα καρύδια στην κουφάλα η υπομονή μου εξαντλήθηκε!'

DISLAIMER: Για τις ανάγκες της παρούσης δεν βασανίστηκε κανένα άτομο του εικονιζόμενου sciurus vulgaris ούτε του αναφερθέντος sciurus griseus. Διευκρινίζεται πως ο διαχειριστής του παρόντος ιστολογίου ουδέποτε έχει επιχειρήσει να εξάγει λαθραία άτομα των προαναφερθέντων ειδών (ή εν γένει λοιπά ζώα) με την μέθοδο που περιγράφει (ή με οποιαδήποτε άλλη μέθοδο) και πως το περιστατικό που αναφέρεται είναι φανταστικό. Καλημέρα σας!

Ο 'εχθρός προ των πυλών' και το ποντίκι που βρυχάται

"Hannibal ante portas!" αναφώνησε μερίδα του ελληνικού τύπου με το που μαθεύτηκε πως ο Ερντογάν θα μας επισκευθεί. Θα έρθει λέει να μας πάρει και τα σώβρακα τώρα που είμαστε ανυπεράσπιστοι η εξ ανατολών απειλή. Ενδεικτικά δείτε τον "καιρό", την Κύρα Αδάμ στην Ελευθεροτυπία και την Ζέζα Ζήκου στην Καθημερινή. Ο "καιρός" ακόμα κι αν λέει πράγματα με τα οποία διαφωνώ δεν παύει να είναι γλαφυρός, δυστυχώς τα άλλα δυο άρθρα κρατάνε την υπερβολή και χάνουνε την γλαφυρότητα. Πάμε λοιπόν:

1. Το τζαμί: Το τζαμί είναι πάγιο αίτημα των μουσουλμάνων μεταναστών στην Αθήνα και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για να μην γίνει. Τώρα το ότι γίνεται με χρήματα του κράτους δεν σημαίνει ότι μπορεί να μεταφραστεί σε δωράκι προς την Άγκυρα. Το ότι κατασκευάζεται από το κράτος και το τζαμί και το κέντρο ισλαμικών σπουδών σημαίνει ότι θα ελέγχεται κιόλας από εκεί. Η εναλλακτική ήτανε να μας το φτιάξουνε οι Σαουδάραβες, οι οποίοι ως γνωστόν αντιπροσωπεύουν μια από τις πιο ανεκτικές εκδοχές του ισλάμ! Για όσους δεν πιάσανε την ειρωνία: οι Σαουδάραβες κάνουνε τους μουλάδες του Ιράν να μοιάζουνε άθεοι..

2. Η εξαγορά των τραπεζών: Αυτό το παραμύθι πως τα ιδιωτικά κεφάλαια που κατευθύνονται από μια χώρα προς μια άλλη συνεπάγονται και κάποιου είδους πολιτική επιρροή είναι καιρός να το ξεχάσουμε. Τα κεφάλαια κατευθύνονται εκεί που υπολογίζουνε οι ιδιοκτήτες τους πως θα βγάλουνε κέρδη. Αυτό που ισχυρίζεται λοιπόν η κυρία Ζήκου πως "Η σπουδαία εξαγορά της Finansbank από τον Τάκη Αράπογλου πλήγωσε προφανώς τον εθνικισμό πολλών στη γείτονα και τώρα αναζητείται «εκδίκηση»" είναι τόσο ακριβές όσο και το ότι η εξαγορά των διυλιστηρίων της ΠΓΔΜ από ελληνική εταιρία σημαίνει πως το μακεδονικό θα λυθεί με τους όρους μας. Ο μόνος εθνικισμός που πληγώνεται από τέτοιες εξαγορές είναι αυτός των αρθρογράφων και των ευπειθών αναγνωστών τους.

3. Η 'υποχωρητικότητα' της Ελλάδας και η οικονομική κατάσταση: Εδώ θα είμαι πιο εκτενής γιατί δεν θέλω να μείνω μόνο στα εν λόγω άρθρα. Η Ελλάδα εξοπλίζεται συνεχώς εδώ και χρόνια υπό τους διθυράμβους ή τις διαμαρτυρίες -επειδή θεωρούνε τους εξοπλισμούς ανεπαρκείς- μεγάλης μερίδας -και- ακαδημαϊκών που αυτοπροσδιορίζονται ως ρεαλιστές. Η στρατιωτική ισχύς είναι μόνο η μια όψη του νομίσματος . Η ισχύς όπως μας θυμίζει ο Carr είναι αδιαίρετη και η οικονομική διάστασή της είναι εξίσου σημαντική με την στρατιωτική, αν όχι σημαντικότερη. Σ' αυτό το σημείο θα διαφωνήσω με τον Jared που πριν από καιρό ο Zaphod παρέθεσε εδώ. Η ΕΣΣΔ δεν είχε καταρρεύσει στο απόγειο της δύναμής της, εκτός κι αν θεωρούμε ως δύναμη το άθροισμα των πυραύλων, των αεροπλάνων και των τανκ της. Η ΕΣΣΔ είχε καταρρεύσει ακριβώς επειδή στην προσπάθειά της να παράξει όλον αυτόν τον εξοπλισμό γονάτισε τους υπόλοιπους τομείς της σχεδιασμένης οικονομίας της. το απόγειο της ισχύος της λοιπόν σε στρατιωτικούς όρους ήτανε ταυτόχρονα και ο λόγος που την οδήγησε στην αποσύνθεση. Θυμάμαι κάποια άρθρα όταν ήμουν ακόμα στα προπτυχιακά που προτείνανε αυτήν τη συνταγή και για μας. Η Ελλάδα, λέγανε, πρέπει να αποδοθεί σε έναν αγώνα εξοπλισμών με την Τουρκία στα πρώτυπα των ΗΠΑ. Η πιο εύθραυστη τουρκική οικονομία -συνέχιζε το επιχείρημα - θα καταρρεύσει ακριβώς όπως και η ΕΣΣΔ. Η Ελλάδα όμως δεν είναι ΗΠΑ και η Τουρκία δεν είναι ΕΣΣΔ. Ας δούμε και μερικά νούμερα ενδεικτικά: Η Τουρκία είναι 17η σε ΑΕΠ με 615 δις δολάρια και η Ελλάδα 28η με 330δις (εδώ). Η κατάταξη όμως σε σχέση με τις αμυντικές δαπάνες είναι 17η για την Τουρκία (2.1% του ΑΕΠ) και 19η για την Ελλάδα (3.3% του ΑΕΠ) (εδώ). Δεν λέω κάτι καινούργιο βέβαια, και οι δυο ξοδεύουμε πολλά δείτε και τον Κούλογλου σχετικά. Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι πως η Ελλάδα διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις τις οποίες πλέον δεν έχει την δύναμη να συντηρήσει.

Κατακλείδα: Η "ισχυρή Ελλάδα" δεν ήτανε παρά ένα ποντίκι που βρυχάται. Οι ρεαλιστές μας λένε πως η ισχύς είναι ο ακρογωνιαίος λίθος των διεθνών σχέσεων, μας λένε όμως και κάτι άλλο που το αγνοούνε οι τουρκοφάγοι αναγνώστες τους: πως πρέπει να πας μέχρι εκεί που σε παίρνει. Όπως θα το έλεγε κι ο -δικός μας- Θουκυδίδης "οι δυνατοί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους κι οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους". Αυτό που δεν κατανοήθηκε έγκαιρα, ήτανε πως ο βρυχηθμός του ποντικού είναι κάτι που θα συμβεί κατ' εξαίρεσην από μια ευμένεια της τύχης και δεν συνιστά όρο της ύπαρξής του! Και το ποντίκι βρυχότανε και βρυχότανε για χρόνια. Μόνο που τώρα πια, δεν του έχει μείνει σάλιο...

Επιστροφή στο Assynt

Καταρχάς οφείλω να απολογηθώ για τον εν μέρει παραπλανητικό τίτλο. Στο Assynt δεν είχα ξαναβρεθεί, είχα αναφερθεί όμως στους crofters του εδώ, όταν είχα πρωτοανοίξει το ιστολόγιο. Η φωτογραφία που είχα δώσει τότε ήτανε από ένα τοπίο ανάμεσα στο Inverness και το Ullapool αλλά τώρα επέστρεψα για να αποκαταστήσω την τάξη. Είχα αποφασίσει πως ήθελα να δω από κοντά το Assynt όχι μόνο για τα φημισμένα απόκοσμα τοπία του αλλά και λόγω της ιστορίας που ανέφερα στην παλιά μου ανάρτηση (για όσους βαριούνται να κοιτάξουν εννοώ τους αγώνες των crofters το 1992 να αγοράσουνε τη γη στην οποία ζούσανε). Οι φωτογραφίες ακολουθούνε την εκδρομή μας καθώς ξεκινάμε από το Ullapool και ανεβαίνουμε βόρεια προς την Loch Assynt, μετά δυτικά στο Lochinver και από κει παράκτια ως το Kylesku και πάλι πίσω στην Loch Assynt (επειδή μάλλον σας μπέρδεψα, ένας χάρτης της περιοχής εδώ).

Πρώτη φωτογραφία λοιπόν από το Ullapool, ένα ψαροχώρι 1000 περίπου κατοίκων, που αποτελεί και τον μεγαλύτερο οικισμό σε ακτίνα αρκετών μιλίων (θυμίζουμε εδώ πως τα Highlands είναι από τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές της Ευρώπης με 9 κατοίκους ανά τετραγωνικό χλμ). Πράγματι οι περισσότεροι άλλοι οικισμοί αποτελούντανε από μερικά σπίτια στη σειρά -κι όμως κατοικούνταν!

Ακολουθούνε δυο φωτογραφίες της θεματικής "Loch". Η πρώτη πρέπει να ανήκει στην Loch Awe που είναι δίπλα στον Α837 όπως ανηφορίζουμε -καμία σχέση με την γνωστή Loch Awe κάποιες εκατοντάδες μίλια νοτιανατολικά- και οι επόμενη ανήκει σίγουρα στην Loch Assynt. Το κάστρο που φαίνεται στην δεύτερη είναι το Ardvreck Castle, ένα από τα λίγα που είχανε χτιστεί σε ένα τόσο απομακρυσμένο μέρος.

Η επόμενη εικόνα ανήκει στην ενδοχώρα και την ανέβασα όχι γιατί είναι καμία τρομερή καλλιτεχνική επιτυχία μα γιατί είναι αντιπροσωπευτική της περιοχής: αφενός μεν δεκάδες εγκαταλελειμμένα crofters houses (εν προκειμένω μια εκκλησία) και αφετέρου κάτι που ισχύει γενικά στα Highlands: πολύ πρόβατο ρε αδερφέ!!!

Κλείνουμε με δυο τοπία από το τέλος του ταξιδιού, στην Loch a' Chàirn Bhàin λίγο μετά το Kylesku (πλάκα δεν έχουνε τα αγγλοποιημένα κέλτικα; ετούτο εδώ μόλις το είδα στον χάρτη σχολίασα ότι άνετα θα μπορούσε να είναι ρουμάνικο όνομα). Μην σας γελάει το "Loch", δεν είναι λίμνη, κάτι σαν φιορδ είναι που γινότανε η εκπαίδευση υποβρυχίων κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο.

---------------------------------------

Θερμές, θερμότατες ευχαριστίες στον Λευτέρη που οδηγούσε ακατάπαυστα για τις τρεις ημέρες που κράτησε η εκδρομή και μας έφτασε στις εσχατιές της Σκωτίας. Το soundtrack της εκδρομής επιλέχτηκε από το μόνο CD που είχαμε μαζί μας (οπότε λιώσαμε να το ακούμε μιας και το ραδιόφωνο δεν έπιανε παντού) κι επειδή ταιριάζει με το concept των κατοίκων του Assynt που πήρανε το μέλλον τους στα χέρια τους.

Γράμμα σ' έναν μπάχαλο

Γιώργο (ή Κώστα ή Όλγα ή ό,τι),

γνωριζόμαστε εδώ και καιρό. Σε βλέπω στις πορείες, κάποιες φορές έχω φάει δακρυγόνα και ξύλο εξαιτίας σου. Σ' έχω διαβάσει στο indymedia να λες 'κότες' τους λοιπούς διαδηλωτές που κάνανε πίσω όταν έσπαγες την Πειραιώς στα Γιάννενα. Με κατηγόρησαν πέρισι πως σου χάιδευα τ' αυτιά, τότε με τον Αλέξανδρο αν θυμάσαι. Ποιος είσαι δεν ξέρω, θα μπορούσα να πω πως είσαι ασφαλίτης και να ξεμπερδέψω, άλλοι το κάνουν. Άλλοι σε λένε αναρχικό και ενδεχομένως το ίδιο να πιστεύεις και συ για τον εαυτό σου. Ας το δεχτώ για χάρη της συζήτησης.
Άσε με να σου ξεκαθαρίσω κάτι: όχι, αν κάψεις όλες τις τράπεζες ταυτόχρονα δεν θα ρίξεις τον καπιταλισμό. Τρεις άνθρωποι χάθηκαν σήμερα και ήτανε σαν κι εμένα και σένα. Ήτανε παράπλευρες απώλειες στον πόλεμό σου με το σύστημα; Θυμάσαι την Κατερίνα; Υπερασπίστηκε την αναρχία, όχι την ίδια με σένα αλλά την αναρχία του "σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος". Η ανθρώπινη ζωή έχει αυταξία όταν έχεις απαλλάξει τον εαυτό σου από τις αυταπάτες του επέκεινα, είναι κάτι το μοναδικό, χωρίς πιθανότητα επανάληψης. Όσο δεν έχει το κράτος το δικαίωμα να την αφαιρεί, άλλο τόσο δεν το έχεις κι εσύ.

Σήμερα χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούνε ειρηνικά και όπως κάνεις εδώ και χρόνια τα έκανες πάλι σκατά. Αυτή τη φορά δεν "αμαύρωσες" απλά την πορεία, την αιματοκύλησες και μάντεψε: αθώοι την πληρώσανε πάλι. Το 'αίμα που κυλάει κι εκδίκηση ζητάει' ξέρεις δουλεύει κι από τις δύο πλευρές. Ετοιμάσου λοιπόν από αύριο, για θείτσες που απορούνε "που είναι ο στρατός", για πολιτικούς που να φωνάζουνε για περισσότερη αστυνόμευση, για έναν κόσμο που δεν θα ξαναβρεί το θάρρος να ξανακατέβει σε πορεία και να διεκδικήσει γιατί για ακόμα μια φορά αντί για το σύστημα γκρέμισες τις ελπίδες τους.

Συγχαρητήρια, ένα δάκρυ θα μας θάψει (για να σου πειράξω ένα από τα συνθήματα που λες πως είναι δικά σου)

-------------------------------------------------------------------

Η ανάρτηση αφιερωμένη στον φίλο Νίκο που μου διαμαρτυρήθηκε πως δεν παίρνω θέση σε επίκαιρα ζητήματα μέσα από το ιστολόγιο. Τόσοι άλλοι ιστολόγοι τα λένε καλύτερα από μένα ρε Νίκο, σήμερα κατ' εξαίρεση επειδή παρακολούθησα live μέσω Zaphod το τι γινότανε κι επειδή ένιωσα να πνίγομαι με την επανάληψη της ίδιας ιστορίας έγραψα. Τελικά το χει η μοίρα μας, θα την πληρώνουμε εμείς είτε πρόκειται για τους πολιτικούς μας είτε για τους μπάχαλούς μας.

---------------------------------------------------------------

UPDATE: Επειδή η δική μου ανάρτηση είχε κυρίως διαλογικό χαρακτήρα και περιορισμένο scope, το ιστολόγιο σας προσφέρει και μια σειρά αξιόλογα readings: Zaphod (στο γιατί δεν υπάρχουν ελαφρυντικά για τους μπάχαλους), Ελένη (για την αστυνομία, την πολιτική ηγεσία και την 'οδύνη' τους) και την εξαιρετική ανάρτηση του stranger.

The world as we know it

Each society tends to get the world map they deserve, one which manages to summarise and define a particular society's hopes and fears, prejudices and beliefs. BBC Magazine

Το BBC τελευταία έχει σαπίσει στα ντοκιμαντέρ για τη χαρτογραφία και σαν φανατίλας της γεωγραφίας και της συσσώρευσης ανούσιας γνώσης που είμαι τα παρακολουθώ. Αν έχεις περάσει τα τελευταία 22 χρόνια της ζωής σου διαβάζοντας τείνεις -εκτός από χίλιες άλλες δύο παρενέργειες που δεν είναι του παρόντος να θίξω- να θεωρείς ότι στον κόσμο της γνώσης δεν σε περιμένουν και τρομερές εκπλήξεις. Πιο πιθανό είναι να μάθεις λεπτομέρεις για κάτι για το οποίο έχεις ήδη μια αμυδρή εικόνα παρά κάτι καινούργιο που να σου ανατρέπει την εικόνα που είχες στο μυαλό σου. Όταν δε συμβεί το τελευταίο, είναι ένα πλήγμα στην σιγουριά σου που το θυμάσαι καιρό. Έτσι έπαθα κι εγώ όταν έμαθα το αυτονόητο, πως δηλαδή όταν προβάλλεις την σφαίρα σε χαρτί (σε χάρτη δλδ) ένα επίπεδο παραμόρφωσης είναι αναμενόμενο. ΟΚ μέχρι εδώ, αυτό χωρούσε μια χαρά στο μυαλό μου, όχι όμως και το πόσο διαφορετική εικόνα μπορείς να πάρεις αναλόγως με το τι επιλέγεις να παραμορφώσεις!

Κάθε φορά που φεύγω από το γραφείο μου πέφτει το μάτι μου σε έναν μεγαλούτσικο χάρτη που κοσμεί έναν απ' τους τοίχους του πανεπιστημίου. Ο χάρτης έχει φτιαχτεί με μία από τις 'εναλλακτικές' προβολές που κυκλοφορούνε μετά τα 1970s. Μου θυμίζει αρκετά την προβολή του Peters μα είμαι σίγουρος πως δεν είναι ακριβώς η ίδια. Το χαρακτηριστικό αυτών των προβολών είναι πως είναι παιδιά αυτού που ο Steiner αποκαλεί "μαζοχισμό της μεταμέλειας". Φτιαχτήκανε λοιπόν σε μια εποχή που η Δύση περνούσε μια κρίση ταυτότητας και αυτοεκτίμησης και όπου ο μοντερνισμός έδινε τη θέση του στα διάφορα μετά- (λέγε με postmodern, postcolonialism, poststructuralism κτλ). Σαν δυτικός κόσμος τότε αρχίσαμε να νιώθουμε τύψεις για όσους πετσοκόψαμε τους περασμένους αιώνες και αρχίσαμε να βάλλουμε τις βεβαιότητές μας. Μια απ' αυτές ήτανε και η εικόνα που είχαμε για τον κόσμο. Επειδή η κλασική προβολή του Mercator που όλοι ξέρουμε και που κρατάει από τον 16ο αιώνα, είναι ευρωκεντρική, μεγενθύνει τις περιοχές όσο απομακρύνεσαι από τον ισημερινό με αποτέλεσμα να δείχνει την Γροιλανδία ίση με την Αφρική ενώ είναι 14 φορές μικρότερη. Η προβολή του Peters από την άλλη που ισχυρίζεται πως αποκαθιστά την αδικία, δεν είναι λιγότερο καθορισμένη από τις πεποιθήσεις του δημιουργού της, μόνο που αυτήν τη φορά η έμφαση πέφτει στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Αλλά ας σας δείξω τι εννοώ:

Όπως παρατήρησε κάποιος χαριτολογώντας, η προβολή του Peters θυμίζει απλωμένη μπουγάδα. Εδώ μπορείτε να βρείτε έναν σχολιασμό και των δύο προβολών αλλά και μια συζήτηση για πιο ακριβείς εναλλακτικές. Κρατάμε πως η προβολή του Peters χωρίς να είναι ακριβής, παρουσιάζεται συχνά ως ο μόνος 'μη ρατσιστικός χάρτης' ακριβώς επειδή υπερτονίζει την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Επειδή όμως η τύχη έχει χιούμορ, στον τοίχο του γραφείου μου βρίσκεται κρεμασμένος ένας άλλος χάρτης, με μια από τις κλασικές προβολές. Απ' ότι κατάλαβα είναι τυπωμένος γύρω στο 1960 και στο υπόμνημά του έχει τα υπολείμματα των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών. Δεδομένου ότι ασχολούμαι με μια 'παλιά' (και κατά πολλούς την πιο παλιά και πιο κυνική) σχολή διεθνών σχέσεων, κάθε φορά που βλέπω τον χάρτη μου ξεφεύγει ένα ένοχο χαμογελάκι. Αυτό βέβαια που για μένα είναι μια συνωμοσία δικιά μου και του χάρτη, για την κοπελίτσα του δίπλα γραφείου είναι ατυχής συγκατοίκηση μιας και ασχολείται με μια από τις σύγχρονες προσεγγίσεις. Όχι ότι έχουμε κάποιο πρόβλημα συγκατοίκησης, αντιθέτως ήτανε αρκετά ανεκτική ώστε να μην μου φέρει στο κεφάλι τον Foucault όταν περιέγραψα την έρευνά της ως "post-something". Ορίστε λοιπόν και ο δεύτερος χάρτης. Καλό σας βράδυ.

--------------------------------------------------------------------

UPDATE: Αυτοϋπονομεύομαι τελικά! το επισημαίνω εγώ μην το πάρει χαμπάρι κανείς άλλος πριν από μένα και χάσω κάθε αξιοπιστία! Λοιπόν, περιέγραψα τον κάτω χάρτη ως μια από τις "κλασικές" προβολές. Σίγουρα όχι μερκατοριανή (δείτε τα λινκ στη βικιπαιδεία) αλλά κλασική. Ε, τελικά έκανα ζουμ στην φώτο που ανέβασα και γράφει στον υπότιτλο πως είναι η προβολή του Gall! Η βικιπαιδεία περιγράφει την προβολή του Peters ως Gall-Peters επειδή ο δεύτερος στηρίχτηκε στου προηγούμενου. Αρα δεν έχω μια οποιαδήποτε κλασική προβολή στο γραφείο μου, έχω τον παππού της προβολής Peters. Και για την ιστορία, η προβολή που χρησιμοποιεί το National Geographic είναι αυτή .

Mayday

Η τελευταία μέρα του Απρίλη ήτανε κάτι το συγκλονιστικό, απ' τις στιγμές που στέκεσαι κι αναφωνείς "την αγαπάω αυτήν την πόλη!". Προς τι ο ενθουσιασμός; Για κάτι που οι εν Ελλάδι αναγνώστες θεωρείτε λίγο-πολύ αυτονόητο τέτοια εποχή. Είχε λιακάδα! Και όταν λέμε λιακάδα δεν εννοούμε φευγαλέα, μιλάμε για την μισή μέρα. Πήρα λοιπόν το ποδηλατάκι μου, χωρίς να χρειαστεί να βάλω φώτα το καταμεσήμερο, χωρίς να φορέσω γάντια και χωρίς να καταραστώ τη λάσπη που οι τροχοί μου μου πετάνε στα ρούχα και πήγα να κάνω τις δουλίτσες μου. Φυσικά τα ψιλομπινελικάκια μας τα ρίξαμε γιατί ακόμα και στεγνοί οι δρόμοι είναι σε τόσο άθλια κατάσταση και χιλιομπαλωμένοι που μετατρέπουνε τη βόλτα σου σε μια κόλαση κραδασμών. Εν πάσει περιπτώσει είχα ενθουσιαστεί που όπως όλα έδειχναν θα έπιανα τον Μάη σε μια ηλιόλουστη εξοχή! Ήδη έχετε καταλάβει που το πάω φαντάζομαι. Ο ενθουσιασμός που κατάφερα να ξυπνήσω πρωί πρωί την πρώτη του Μάη δεν έμελλε να κρατήσει πάνω από κάποια δεύτερα. Ένα βλέμμα στο παράθυρο έφτανε για να καταλάβω πως το πιο πιθανό πράγμα που θα έπιανα αν πήγαινα να αράξω στα γρασίδια ήτανε υγρασία και κρυολόγημα, παρά τον Μάη. Ευτυχώς ο Λευτέρης στη Γλασκώβη, πιο εξοικειωμένος με τα καπρίτσια του καιρού στα μέρη μας, είχε κανονίσει το "πιάσιμο Μάη για εσωτερικούς χώρους" οπότε γιορτάσαμε την Πρωτομαγιά εδώ:

Γοητεία ε; Και για να καλύψω και την άρρηκτη σύνδεση του Μάη με τα λουλούδια, υπάρχει και μια πριμούλα στη γλάστρα, δίπλα από την πινακίδα! Επειδή όμως η Πρωτομαγιά έχει και μια δεύτερη σημασία κι επειδή το αίμα νερό δεν γίνεται, ορίστε και μια φώτο από το δημαρχείο της Γλασκώβης με κάποιες αλλαγές στο συνηθισμένο του σημαιοστολισμό (την γαλανόλευκη σημαία της Σκωτίας με τον σταυρό του Αγ. Ανδρέα):