Τι σημαίνει;

Ο Δ. πρόσφατα γύρισε καταχαρούμενος από τις διακοπές του σε κάποια γωνία κάποιου άλλου ημισφαιρίου. Φυσικά ο Δ. έχοντας ξεμπερδέψει εδώ και καιρό με το διδακτορικό του, δικαιούται να πάει όσες διακοπές θέλει, εν αντιθέσει με τους υπόλοιπούς μας που, υποχρεωμένοι να μείνουμε στην εξωτική Σκωτία για το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού, έχουμε κατεβάσει κάτι μούτρα να. Έχοντας λοιπόν γυρίσει καταχαρούμενος ο Δ. αποφάσισε να επισκεφθεί τον κοινό φίλο Λ. σε μια γειτονική πόλη και με κάλεσε. Αρνήθηκα ευγενικά (για τα ελληνικά δεδομένα, ίσως αγενώς για τα βρετανικά, μάλλον δεν θα μάθω ποτέ) αλλά εφόσον ο Λ. μου είναι εξαιρετικά συμπαθής φρόντισα να ρωτήσω τι κάνει. Τα νέα ήτανε αναπάντεχα καλά. Ο Λ. για πρώτη φορά όσο καιρό τον θυμάμαι, ήτανε ικανοποιημένος με την έρευνά του και έδειχνε έτοιμος για την ώρα της κρίσεως (λέγε με και υπεράσπιση διδακτορικού). Όλα τα ζητήματα είχανε λυθεί όπως όλα δείχνανε, εκτός από μια τελευταία ερώτηση. Ο Δ. έκανε μια από τις αγαπημένες του διερευνητικές ερωτήσεις πριν μου την προλάβει. Απάντησα εντελώς γενικόλογα πως σίγουρα θα ήτανε κάτι από αυτά που θα χρειαστούνε μια-δυο βδομάδες δουλειάς και μερικά άρθρα για να ταχτοποιηθούνε, λεπτομέρειες δηλαδή. Η ερώτηση ήτανε: "τι σημαίνει να σκέφτεσαι;".

La Chute v.2

 Όταν διάβασα για το τροχαίο θυμήθηκα πως μερικές εβδομάδες πριν, αποκλεισμένος σε έναν ξενώνα από τα χιόνια, άκουγα τον Κώστα να μου διηγείται πως κατάφερε τον Αγγελόπουλο να παραβρεθεί σε μια τιμητική εκδήλωση για τα 40χρονα της "αναπαράστασης" που είχε γυριστεί στα μέρη μας. Λίγο αργότερα που έμαθα και την κατάληξη του τροχαίου, σκέφτηκα πως θα στεναχωρήθηκε ο Κώστας που σε τόση εκτίμηση τον είχε και μου έδειχνε τις σχετικές φωτογραφίες με τόσον ενθουσιασμό (και 'γω να  πασχίζω να κρύψω το πόσο λίγα έχω δει από τις ταινίες του, τα περισσότερα ούτε καν ως το τέλος), μα η αλήθεια είναι πως δεν πρόλαβα να σκεφτώ και πολύ. Διότι άρχισε εκείνος ο ορυμαγδός στα social media  που μου θύμισε εκείνον τον φίλο που συζητούσαμε πριν από καιρό: 

Πόσο θαυμάζουμε τους κυρίους μας που πια δε μιλούν κι έχουν το στόμα γεμάτο χώμα! Ο σεβασμός τότε έρχεται εντελώς φυσικά, ο σεβασμός που μπορεί και να περίμεναν όλη τους τη ζωή από μας. Ξέρετε όμως γιατί είμαστε πάντοτε πιο δίκαιοι και πιο γενναιόδωροι με τους νεκρούς; Ο λόγος είναι απλός. Δεν υπάρχει υποχρέωση μαζί τους. Μας αφήνουν ελεύθερους, όλος ο χρόνος είναι στη διάθεσή μας, να στριμώξουμε το σέβας μας ανάμεσα στο κοκτέηλ και μια ευγενική ερωμένη, με λίγα λόγια, στο νεκρό χρόνο. Αν μας δημιουργούσαν κάποια υποχρέωση, θα 'ταν στη μνήμη, και η μνήμη μας είναι βραχεία. Όχι, τον νωπό νεκρό αγαπάμε στους φίλους μας, τον αλγεινό νεκρό, τη συγκίνησή μας, τον εαυτό μας τελικά. 

-------------------------------------------------------------------------

Ελπίζω οι φίλοι που θα ετοιμάσετε κάτι για τον Αγγελόπουλο να μην αποκαρδιωθείτε απ' αυτήν μου την ανάρτηση. Φαντάζομαι πως αν και εσείς είδατε ένα timeline να ξεχειλάει θλιμμένους αποχαιρετισμούς και δηλώσεις που δεν λυπήθηκαν τις λέξεις (σαν κι αυτές που θα δούμε τις επόμενες μέρες στα κανάλια) θα με καταλάβετε. 

Οδηγίες προς φερέλπιδες πεζοπόρους

Για την δρακόλιμνη της Τύμφης έχω ξαναμιλήσει πριν από καιρό. Είναι μια από τις αγαπημένες μου βόλτες και όταν μπορώ ανεβαίνω να της πω ένα 'γεια'. Συνήθως τυχαίνει να βρεθώ εκεί είτε αργά τον Αύγουστο-Σεπτέμβρη είτε νωρίς τον Μάιο-Ιούνιο. Φέτος όμως είχα την ατυχή έμπνευση να βρεθώ στο βουνό καταμεσής της τουριστικής σαιζόν και να συναντήσω αυτό το χαριτωμένο είδος της ελληνικής ορεινής πανίδας που ακούει στο όνομα "πεζοπόρος της μιας (και πιθανότατα τελευταίας) φοράς". Αναφέρομαι στον τύπο που θα συγκεντρώνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

α) Στην ανάβαση: Θα με προσπεράσει με γρήγορο ρυθμό και θα με χαιρετήσει με ύφος ορεινού καταδρομέα. Εάν πιάσουμε κουβέντα η πρώτη ερώτηση συνήθως θα είναι "έχεις ξανανέβει;". Μια και η απάντηση θα είναι καταφατική η επόμενη ερώτηση θα είναι "πόση ώρα θέλουμε;". Στην απάντηση πως χρειάζεται ακόμη ένα δίωρο και πως δεν χρειάζεται να πάει του σκοτωμού θα χαμογελάσει συγκαταβατικά και θα συνεχίσει τον δρόμο του με τον ίδιο ρυθμό. 

β) Στην κατάβαση: Όταν τον ξαναπετύχω στην κατάβαση (την δική του κατάβαση γιατί εγώ ακόμα ανεβαίνω) θα έχει υποστεί μια μαγική μεταμόρφωση. Το ύφος του καταδρομέα εκλάπη από τα πνεύματα του βουνού και έχει αντικατασταθεί από ύφος αφυδατωμένου Ιταλού αιχμαλώτου πολέμου μετά την πολιορκία του Τομπρούκ. Φυσικά δεν θα προλάβω να του πω ότι δεν χρειαζόταν να πάει του σκοτωμού διότι βιάζεται να μοιραστεί την απογοήτευσή του για τον προορισμό: "Η δρακόλιμνη ήταν απογοητευτική, δεν ήταν όπως την περίμενα και τα δρακάκια τα περίμενα μεγαλύτερα". Θα τον αφήσω με ένα χαμόγελο μα λίγο παρακάτω θα συναντήσω κι άλλη ομάδα πεζοπόρων της πρώτης φοράς. Παρά την απογοήτευση οι καλοί τρόποι δεν τους αφήνουν κι έτσι θα μας απευθύνουν ένα συμπονετικό "κρίμα στον κόπο σας παιδιά". Εφόσον έχω ξανακάνει την ίδια βόλτα είμαι δικαιούχος επιπρόσθετης συμπόνιας, οπότε ο δεύτερος της παρέας θα μου πει "χαρά στο κουράγιο σου που το έκανες και το ξανακάνεις".  Ήδη καταριέμαι την τύχη μου και προσπαθώ να τονώσω το ηθικό του φίλου που έφερα για πρώτη φορά στο βουνό. 

Φίλε πεζοπόρε που έτυχε να περάσεις τις διακοπές σου στα Ζαγόρια και θεώρησες καλή ιδέα να ανέβεις μια βόλτα στην δρακόλιμνη (και καλά έκανες). Οι οδηγίες που θα ακολουθήσουν είναι για σένα διότι αρρωσταίνω στην σκέψη ότι θα γυρίσεις στην Αθήνα και θα περιγράφεις το αγαπημένο μου βουνό σαν το πιο αφιλόξενο και υπερτιμημένο μέρος στη γη:

1. Πεζοπορία:  Μην ξεγελιέσαι από τις τρεισήμισι ώρες που είναι η διαδρομή. Στο βουνό δεν λέει τίποτε το ότι έχεις πάει από το Παγκράτι στην Καλλιθέα με τα πόδια τότε που είχαν απεργία τα ταξί. Έχεις ανώμαλο έδαφος και σημαντική υψομετρική διαφορά, συνεπώς σκέψου το σοβαρά κι αν ακόμα πιστεύεις πως αξίζει τον κόπο η φωτογραφία που θα βγάλεις για το facebook φρόντισε τουλάχιστον να μην πας του σκοτωμού. 

2. Προσδοκίες: Ναι, ξέρω πως είδες εκείνη την τέλεια φωτογραφία με το καταπράσινο χορτάρι γύρω από την λίμνη και το χιόνι δεξιά και αριστερά της. Εφόσον όμως αποφάσισες να ανέβεις στο βουνό τέλη Ιουλίου προσπάθησε να μην απογοητευτείς ιδιαίτερα που το χορτάρι δεν είναι και τόσο καταπράσινο και που δεν υπάρχει δείγμα από χιόνι. Δεν έβαλα τα γέλια μόνο και μόνο γιατί σεβάστηκα την κούρασή σου, στο λέω τώρα εκ των υστέρων, μα θυμήσου πως μιλάμε για μεσογειακό βουνό και μάλιστα με το ζόρι λίγο πάνω από τα 2000 μέτρα. Εάν θέλεις χιόνι μπορείς να περάσεις μέσα-τέλη Μαΐου. 

3. Τα δρακάκια: Παρά τους σχετικούς μύθους πρόκειται για αλπικούς τρίτωνες. Δεν ξέρω πόσο μεγάλα περίμενες να είναι αλλά αν περίμενες κάτι τέτοιο άργησες μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Για την ακρίβεια, τα μεγάλα αμφίβια εξαφανίστηκαν με ελάχιστες εξαιρέσεις πριν ακόμα κι από τους δεινόσαυρους. Μάθε να τα εκτιμάς λοιπόν γι αυτό που είναι: μικρά χαριτωμένα ζωάκια που κολυμπάνε αστεία και τα οποία δεν θα έχεις την ευκαιρία να ξαναδείς αλλού, γιατί στην Ελλάδα ζούνε μόνο σε ορισμένες λίμνες της αλπικής ζώνης. 

--------------------------------------------------------------------------------
Καλό χειμώνα να έχουμε!

Το συνοικιακό μαγαζάκι

DISCLAIMER: Η παρούσα αναφέρεται όντως σε συνοικιακό μαγαζάκι. Αν περιμένατε να διαβάσετε μια ακόμη από τις -δημοφιλείς τελευταία- παρομοιώσεις της οικονομίας της Ελλάδας με μαγαζί, μην διαβάσετε παρακάτω. 

Σε ένα από τα δρομάκια της γειτονιάς βρίσκεται ένα από τα μικρά συνοικιακά μαγαζιά που ανήκουνε σε μια άλλη εποχή,  αυτήν που πρόλαβα κι εγώ στα τελευταία της. Πρόκειται για ενα stamp shop, χόμπι που ακόμα κι εγώ είχα κάποτε μέχρι που κάποια στιγμή στο γυμνάσιο ή το λύκειο το είχα παρατήσει. Την σκονισμένη -και πιθανότατα χρόνια παρατημένη στην τύχη της- βιτρίνα εκτός από μερικά ξεθωρισμένα γραμματόσημα κοσμούνε και μερικά κουτιά μοντελισμού και τρενομοντελισμού (πόσο βρετανικό!) επίσης ξεθωριασμένα. Δύσκολοι καιροί για χόμπι, ειδικά δε για τέτοια χόμπι και απορίας άξιον είναι γιατί το μαγαζάκι αυτό παραμένει ανοιχτό. Αυτό όμως που με έκανε να κοντοσταθώ στην βιτρίνα -και έκτοτε πάντα κοντοστέκομαι σαν περνώ- και μου μάγκωσε και την καρδιά κάπως, ήτανε ένα σημείωμα του ιδιοκτήτη καρφιτσωμένο στο τζάμι:

Το κείμενο μου θυμίζει λίγο εκείνον τον τυπάκο σε ένα τραγουδάκι, που μπαίνει σε μια εκκλησία για να γλιτώσει το παλιόκρυο ονειρευόμενος πόση ζέστη θα έκανε εκείνον τον καιρό στο Los Angeles. Οι ομοιότητες σταματάνε εδώ γιατί στο τραγουδάκι ο οικοδεσπότης σχεδόν χαιρέκακα παρουσιάζεται να ξέρει ότι ο επισκέπτης δεν μπορεί να φύγει και ο δεύτερος είναι αναγκασμένος να πέσει στα γόνατα και να προσποιείται πως προσεύχεται. Αντιθέτως ο οικοδεσπότης στην δικιά μου περίπτωση δεν έχει κανένα πρόβλημα να μπεις στον χώρο του με πρόφαση πως κάτι ψάχνεις ή χωρίς καν την πρόφαση για να γλιτώσεις από την βροχή. Δεν θα διαβώ βέβαια το κατώφλι του μαγαζιού, γιατί παρόλο που κρυώνω και σκέφτομαι τι καιρό θα κάνει στην Μεσόγειο, δεν μπορώ να διανοηθώ τον εαυτό μου να λέει "γεια σας μπήκα να πω ένα γεια επειδή διάβασα το μήνυμα στο μπουκάλι και συγκινήθηκα". Έχω όμως μια περιέργεια να αντικρίσω τον ιδιοκτήτη που ναυάγησε στον 21ο αιώνα και που φαντάζομαι σαν έναν μοναχικό συμπαθή γεράκο, που όμως δεν φοβάται να γράψει στο μήνυμά του προς τον έξω κόσμο πως θα ήθελε λίγη παρέα.

"Να φοβάσαι τ' άστρα του Νοτιά"

Την ανάρτηση ετούτη του την χρωστούσα καιρό, απ' όταν έμαθα πως συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννησή του τον Γενάρη. Άλλωστε τέτοια εποχή πριν έντεκα χρόνια ήτανε που τον γνώρισα τον Κόλια. Όχι μέσω των κειμένων του, μα όπως -φαντάζομαι- και πολλοί άλλοι πριν από μένα μέσω των μελοποιημένων του ποιημάτων. Κι όμως από τη στιγμή εκείνη δεν έχω ξαναντικρύσει, ξανανοσταλγήσει ή ξαναονειρευτεί θάλασσα χωρίς να πάει το μυαλό μου σε κάποιον στίχο του. Εάν δε πατήσω σε καράβι, είναι σχεδόν νομοτελειακό πως μάλλον τον στίχο δεν θα τον σκεφτώ μόνον αλλά θα τον φαλτσοτραγουδήσω κιόλας. Χώρια που η ποίηση του Καββαδία είναι πάντα ένα εξωτικό μάθημα γεωγραφίας, ακόμα και για αυτάρεσκους διεθνολόγους που πιστεύουνε πως ξέρουνε που πέφτει κάθε τι που αξίζει να γνωρίζεις επάνω στον πλανήτη.

Μιας και ορισμένα πράγματα έχουνε ήδη ειπωθεί πολύ καλύτερα -και εκτενέστερα- απ' ό,τι θα μπορούσα να τα γράψω εγώ, συγχωρέστε μου εκ των προτέρων τα πολλά λινκ που θα ακολουθήσουνε. Το ως3 λοιπόν για αρχή έχει ένα πολύ καλό αφιέρωμα στον ποιητή, και το ντοκιμαντέρ για την ζωή του από τη 'μηχανή του χρόνου', διανθισμένο με κάποια από τα πιο γνωστά μελοποιημένα του ποιήματα βρίσκεται σε συνέχειες εδώ. Περνώντας στις μελοποιήσεις, αναμφίβολα οι πιο διάσημες είναι του Μικρούτσικου στον οποίον όπως σωστά αναφέρει το καλώδιο οφείλουμε σε μεγάλο βαθμό το ότι τραγουδάμε Καββαδία. Το δεύτερο μεγάλο σετ μελοποιήσεων έχει γίνει από του Ξέμπαρκους και μολονότι μου πήρε κάμποσο να τις συνηθίσω -μαθημένος από Μικρούτσικο όπως ήμουνα- πλέον τις απολαμβάνω όσο και τις γνωστές. Πώς θα μπορούσα άλλωστε να μην τις απολαύσω όταν περιλαμβάνουν κάτι σαν κι αυτό;

Δεν θα αναφερθώ σε μεμονωμένα ποίηματα-τραγούδια γιατί παρ' όλο που θα γεμίσω λινκ την ανάρτηση θα αδικήσω πολλά, στο καλώδιο πάντως που προανέφερα μπορείτε να βρείτε αναλυτικές αναρτήσεις για κάθε ποιητική συλλογή (δηλαδή μαραμπού, πούσι και τραβέρσο ) κι αντιγράφοντας από κει τους τίτλους μπορείτε να δοκιμάσετε την τύχη σας στο youtube. Από το πεζό του, την Βάρδια είχα δώσει παλιότερα ένα μικρό αποσπασματάκι εδώ. Κλείνοντας, επειδή δεν ξέρω ποιό βιντεάκι να διαλέξω προς επισύναψη θα δοκιμάσω κάτι ασυνήθιστο. Σας αφήνω λοιπόν με μια ερασιτεχνική απόδοση του "Ένας δόκιμος στη γέφυρα εν ώρα κινδύνου", που έχουν ετοιμάσει κάτι φίλοι και την βρίσκω πολύ όμορφη (με την εξαίρεση της μπουρούς κάπου στο πρώτο λεπτό που άνετα θα την περιέγραφα ως ηχητική τρομοκρατία). Επειδή το απαγγελτό στυλ μπορεί να σας ξενίσει, το ίδιο ποίημα έχει μελοποιηθεί (αν κι όχι ολόκληρο) κι από τους Ξέμπαρκους. Καλό σας βράδυ!

Federico Garcia Lorca

El otoño vendrá con caracolas,

uva de niebla y montes agrupados,

pero nadie querrá mirar tus ojos

porque te has muerto para siempre.[1]

Όπως μας πληροφορεί η ελευθεροτυπία, ανοίγει ο τάφος του Lorca και άλλων τριών εκτελεσθέντων από τους εθνικιστές του Φράνκο τον πρώτο μήνα του εμφυλίου στην Ισπανία. Η οικογένεια του ποιητή αρχικά έφερε αντιρρήσεις μα τελικά έδωσε τη συγκατάθεσή της να ανοίξει ο κοινός τάφος κατόπιν αιτήματος συγγενών των άλλων εκτελεσμένων. Κάπου ανάμεσα στο Viznar και το Alfacar, κάτω απ' τα λίοδεντρα είναι θαμένος ο άνθρωπος που "το έγκλημά του ήταν να είναι ελεύθερος σε μια εποχή που στην Ισπανία το κάλεσμα για ελευθερία ισοδυναμούσε με χτύπημα στην πόρτα του εκτελεστή" [2].
Διαβάζοντας τις περιγραφές για τον ποιητή, την ζωή και την εκτέλεσή του (εξαιρετικό αφιέρωμα στο ως3) δεν μπόρεσα παρά να θυμηθώ αυτό:



-----------------------------------------------
[1]Χινόπωρο θα’ρθεί με σαλιγκάρια
Σταφύλια ομίχλης, όρη αγκαλιασμένα
Όμως κανείς δε θα σε ιδεί στα μάτια
Γιατί είσαι πια νεκρός, νεκρός για πάντα
F. G. Lorca, θρήνος στον Ignacio Sanchez Mejias (1935) - απόδοση Νίκου Γκάτσου

[2] Από το σχετικό ρεπορταζ του BBC

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος: Josip Reihl-Kir

Ο Josip Reihl-Kir ήταν περιφερειακός επικεφαλής της αστυνομίας της ανατολικής Κροατίας το 1991. Σε περίπτωση που δεν αντιλαμβάνεσαι τι σημαίνει αυτό, αναφερόμαστε στην περιοχή της ανατολικής Σλαβονίας, περιοχή που -τότε- είχε σημαντικό σέρβικο πληθυσμό, πριν η Κροατία αποσχιστεί από την Γιουγκοσλαβία και αρχίσει το πανηγύρι που όλοι ξέρουμε που κατέληξε. Η ένταση είχε ήδη αρχίσει να συσσωρεύεται και οι Σέρβοι φτιάχνανε οδοφράγματα περιμένοντας τον JNA (λαϊκό γιουγκοσλαβικό στρατό) να επέμβει στην δημοκρατία που ήτανε έτοιμη να αποσχιστεί. Ο αστυνομικός διευθυντής λοιπόν, τοποθετημένος από τον ίδιο τον Tudjman σε αυτήν την ευαίσθητη θέση, περιφερότανε συνεχώς στην επαρχία (όπου οι Σέρβοι ήτανε περισσότεροι απ' ότι στις πόλεις με μικτό πληθυσμό), συνομιλούσε ακούραστα με τους Σέρβους, τους διαβεβαίωνε πως η αστυνομία θα τους προστάτευε και τους έπειθε να μετακινούν τα οδοφράγματα.

Η ανταμοιβή του για την προσπάθεια να υπερβεί τα εθνικά μίση ήτανε 16 σφαίρες την 1η Ιουλίου του 1991. Δολοφονήθηκε από έναν Κροάτη αστυνομικό (A. Gudelj), κατόπιν εντολής του υπερεθνικιστή τοπικού αρχηγού της "τοπικής άμυνας" και μέλους του HDZ (το κυβερνών κόμμα του Tudjman) B. Glavas. Ο τελευταίος εμποδίζονταν από τον πασιφιστή αστυνομικό στην οργάνωση εξτρεμιστών και επίσης ανησυχούσε για τον φάκελο που είχε ετοιμάσει ο Kir με τις δραστηριότητές του. Το αποτέλεσμα ήτανε να στραφούνε και οι Σέρβοι στους δικούς τους εξτρεμιστές. Έφτανε όμως ένας άνθρωπος να σώσει την κατάσταση όταν τόσο η σέρβικη όσο και η κροατική ηγεσία πηγαίνανε ολοταχώς για πόλεμο; Μάλλον όχι.

Ο Kir λοιπόν από μια άποψη ήτανε μια από τις πρώτες 20000 απώλειες [1] ενός πολέμου που ήτανε έτοιμος να ξεκινήσει. Αυτό που τον ξεχωρίζει είναι πως δεν σκοτώθηκε πολεμώντας τους "εχθρούς του έθνους", μα σκοτώθηκε προσπαθώντας να αποτρέψει αυτό ακριβώς το αποτέλεσμα. Ένας άνθρωπος που πίστευε πως μπορούσαν να συνυπάρξουν Σέρβοι και Κροάτες, όπως το έκαναν και τα προηγούμενα χρόνια. Μας λέει ο Λειβαδίτης: "Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος μπορεί να χρειαστεί και να πεθάνεις για να ζήσουν οι άλλοι. Θα πρέπει να μπορείς να θυσιάζεσαι ένα οποιοδήποτε πρωινό." Πιστεύω πως η αγωνιώδης επίκληση του ήρωά μας στον προϊστάμενό του να τον σώσει μεταθέτοντάς τον, τον καθιστά ακόμα πιο ανθρώπινο από το αφηρημένο ιδεώδες αυτοθυσίας που προτάσσει ο Λειβαδίτης. Το σχετικό απόσπασμα από το BBC:

AFTERMATH: Ο δολοφόνος του Kir διέφυγε ανενόχλητος στην Αυστρία. Συνελήφθη και εκδόθηκε το 1997 μετά την φασαρία που προκλήθηκε από το παραπάνω βίντεο. Στην δίκη αμνηστεύτηκε. Συνελήφθη κατόπιν δικαστικού αγώνα της χήρας του Kir ξανά στην Αυστραλία το 2006 και καταδικάστηκε το 2008 σε 20 χρόνια φυλάκισης για την τριπλή ανθρωποκτονία του Kir και δύο συνεργατών του.

-----------------------------------------------------------------------

[1] Απώλειες μόνο του πολέμου στην Κροατία

Assynt's Crofters

Χαζεύοντας στην ιστοσελίδα του BBC ανακάλυψα ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για τους crofters (αγρότες που δεν έχουνε ιδιοκτησία της γης τους μα πληρώνουνε νοίκι στον ιδιοκτήτη της γης) του Assynt. Το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση -όχι και τόσο σχετικό με το θέμα μας- είναι ότι είναι η δεύτερη φορά σε μια βδομάδα που βλέπω ντοκιμαντέρ του BBC για την Σκωτία, και ο παρουσιαστής είναι πάλι κάποιος με σκώτικη προφορά. Το ντοκιμαντέρ λοιπόν, ανάμεσα σε σκηνές των μαγευτικών τοπίων των βόρειων Υψιπέδων (ναι ναι, το Highlands χαζομετέφρασα μόλις) μας λέει για τους αγώνες των crofters του Assynt εν έτει 1992 (είπε κανείς την Ελλάδα οπισθοδρομική;) να αγοράσουνε τη γη στην οποία ζούσανε, όταν ο ιδιοκτήτης της αποφάσισε να την τεμαχίσει και να την πουλήσει. Η ιστορία των 'κολίγων' της Σκωτίας είναι μεγάλη και θλιβερή. Τα Highlands είναι από τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές της Ευρώπης και αν τα δει κανείς δεν απορεί ιδιαίτερα μ' αυτό. Παρότι όμορφα με τον δικό τους λίγο απόκοσμο τρόπο, φαίνονται επίσης και τρομερά αφιλόξενα. Δεν ήταν πάντα έτσι: κατά τον 18ο-19ο αιώνα προκειμένου να μπορούνε να εκτρέφουν περισσότερα πρόβατα, οι ιδιοκτήτες προχώρησαν σε εκδιώξεις των πληθυσμών οι οποίες αν και θεωρούνται μέρος μιας -όχι και τόσο καλά οργανωμένης- αγροτικής μεταρρύθμισης έχουνε αφήσει θλιβερές μνήμες. Αφήσανε επίσης τα highlands έρημα και οδηγήσανε χιλιάδες ανθρώπους να στοιβαχτούνε βιαστικά σε καράβια για την Αμερική και την Αυστραλία. Γι αυτό άλλωστε, βλέπουμε έναν γεράκο στο ντοκιμαντέρ να λέει ότι μόλις κατάφεραν τελικά να αγοράσουνε τη γη ως κοινότητα οι πρώτες του σκέψεις ήτανε "for those that have gone before us". Το φιλμάκι είναι διάρκειας μισής ώρας και θα είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του BBC μέχρι μέσα Οκτώβρη. Αν θέλετε του ρίχνετε μια ματιά στο ακόλουθο λινκ. http://bbc.co.uk/i/n3vfy/

Μιας και η χάρη μου δεν έχει φτάσει μέχρι το Assynt αλλά κάτι μίλια νοτιότερα, θα σας αποζημιώσω με μια φωτογραφία που πιστεύω γενικά αντιπροσωπεύει το πως μοιάζει το μέρος. Αν πάλι -κακώς- δεν σας αρέσει η δικιά μου εικόνα, μπορείτε να πάτε στο google και να βρείτε αλλωνών!