Οδηγίες προς φερέλπιδες πεζοπόρους

Για την δρακόλιμνη της Τύμφης έχω ξαναμιλήσει πριν από καιρό. Είναι μια από τις αγαπημένες μου βόλτες και όταν μπορώ ανεβαίνω να της πω ένα 'γεια'. Συνήθως τυχαίνει να βρεθώ εκεί είτε αργά τον Αύγουστο-Σεπτέμβρη είτε νωρίς τον Μάιο-Ιούνιο. Φέτος όμως είχα την ατυχή έμπνευση να βρεθώ στο βουνό καταμεσής της τουριστικής σαιζόν και να συναντήσω αυτό το χαριτωμένο είδος της ελληνικής ορεινής πανίδας που ακούει στο όνομα "πεζοπόρος της μιας (και πιθανότατα τελευταίας) φοράς". Αναφέρομαι στον τύπο που θα συγκεντρώνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

α) Στην ανάβαση: Θα με προσπεράσει με γρήγορο ρυθμό και θα με χαιρετήσει με ύφος ορεινού καταδρομέα. Εάν πιάσουμε κουβέντα η πρώτη ερώτηση συνήθως θα είναι "έχεις ξανανέβει;". Μια και η απάντηση θα είναι καταφατική η επόμενη ερώτηση θα είναι "πόση ώρα θέλουμε;". Στην απάντηση πως χρειάζεται ακόμη ένα δίωρο και πως δεν χρειάζεται να πάει του σκοτωμού θα χαμογελάσει συγκαταβατικά και θα συνεχίσει τον δρόμο του με τον ίδιο ρυθμό. 

β) Στην κατάβαση: Όταν τον ξαναπετύχω στην κατάβαση (την δική του κατάβαση γιατί εγώ ακόμα ανεβαίνω) θα έχει υποστεί μια μαγική μεταμόρφωση. Το ύφος του καταδρομέα εκλάπη από τα πνεύματα του βουνού και έχει αντικατασταθεί από ύφος αφυδατωμένου Ιταλού αιχμαλώτου πολέμου μετά την πολιορκία του Τομπρούκ. Φυσικά δεν θα προλάβω να του πω ότι δεν χρειαζόταν να πάει του σκοτωμού διότι βιάζεται να μοιραστεί την απογοήτευσή του για τον προορισμό: "Η δρακόλιμνη ήταν απογοητευτική, δεν ήταν όπως την περίμενα και τα δρακάκια τα περίμενα μεγαλύτερα". Θα τον αφήσω με ένα χαμόγελο μα λίγο παρακάτω θα συναντήσω κι άλλη ομάδα πεζοπόρων της πρώτης φοράς. Παρά την απογοήτευση οι καλοί τρόποι δεν τους αφήνουν κι έτσι θα μας απευθύνουν ένα συμπονετικό "κρίμα στον κόπο σας παιδιά". Εφόσον έχω ξανακάνει την ίδια βόλτα είμαι δικαιούχος επιπρόσθετης συμπόνιας, οπότε ο δεύτερος της παρέας θα μου πει "χαρά στο κουράγιο σου που το έκανες και το ξανακάνεις".  Ήδη καταριέμαι την τύχη μου και προσπαθώ να τονώσω το ηθικό του φίλου που έφερα για πρώτη φορά στο βουνό. 

Φίλε πεζοπόρε που έτυχε να περάσεις τις διακοπές σου στα Ζαγόρια και θεώρησες καλή ιδέα να ανέβεις μια βόλτα στην δρακόλιμνη (και καλά έκανες). Οι οδηγίες που θα ακολουθήσουν είναι για σένα διότι αρρωσταίνω στην σκέψη ότι θα γυρίσεις στην Αθήνα και θα περιγράφεις το αγαπημένο μου βουνό σαν το πιο αφιλόξενο και υπερτιμημένο μέρος στη γη:

1. Πεζοπορία:  Μην ξεγελιέσαι από τις τρεισήμισι ώρες που είναι η διαδρομή. Στο βουνό δεν λέει τίποτε το ότι έχεις πάει από το Παγκράτι στην Καλλιθέα με τα πόδια τότε που είχαν απεργία τα ταξί. Έχεις ανώμαλο έδαφος και σημαντική υψομετρική διαφορά, συνεπώς σκέψου το σοβαρά κι αν ακόμα πιστεύεις πως αξίζει τον κόπο η φωτογραφία που θα βγάλεις για το facebook φρόντισε τουλάχιστον να μην πας του σκοτωμού. 

2. Προσδοκίες: Ναι, ξέρω πως είδες εκείνη την τέλεια φωτογραφία με το καταπράσινο χορτάρι γύρω από την λίμνη και το χιόνι δεξιά και αριστερά της. Εφόσον όμως αποφάσισες να ανέβεις στο βουνό τέλη Ιουλίου προσπάθησε να μην απογοητευτείς ιδιαίτερα που το χορτάρι δεν είναι και τόσο καταπράσινο και που δεν υπάρχει δείγμα από χιόνι. Δεν έβαλα τα γέλια μόνο και μόνο γιατί σεβάστηκα την κούρασή σου, στο λέω τώρα εκ των υστέρων, μα θυμήσου πως μιλάμε για μεσογειακό βουνό και μάλιστα με το ζόρι λίγο πάνω από τα 2000 μέτρα. Εάν θέλεις χιόνι μπορείς να περάσεις μέσα-τέλη Μαΐου. 

3. Τα δρακάκια: Παρά τους σχετικούς μύθους πρόκειται για αλπικούς τρίτωνες. Δεν ξέρω πόσο μεγάλα περίμενες να είναι αλλά αν περίμενες κάτι τέτοιο άργησες μερικές δεκάδες εκατομμύρια χρόνια. Για την ακρίβεια, τα μεγάλα αμφίβια εξαφανίστηκαν με ελάχιστες εξαιρέσεις πριν ακόμα κι από τους δεινόσαυρους. Μάθε να τα εκτιμάς λοιπόν γι αυτό που είναι: μικρά χαριτωμένα ζωάκια που κολυμπάνε αστεία και τα οποία δεν θα έχεις την ευκαιρία να ξαναδείς αλλού, γιατί στην Ελλάδα ζούνε μόνο σε ορισμένες λίμνες της αλπικής ζώνης. 

--------------------------------------------------------------------------------
Καλό χειμώνα να έχουμε!

Τα χρόνια κοντά στ' ακρογιάλι

Όπως έγραφα την απάντηση στο σχόλιο της Ιωάννας -που ορθώς απορούσε τι γυρεύει ένας Ηπειρώτης στον Κορινθιακό- με έπιασε ένα από κείνα τα ακατανίκητα φλασμπακ που ένας φίλος είχε περιγράψει πολύ όμορφα όταν με ξεναγούσε στην γειτονιά του ως ακολούθως: "κάνουμε σαν εκείνους τους παππούδες που μπορούνε να δούνε τη σχάρα ενός υπονόμου και να σου ανακατασκευάσουνε την γειτονιά πριν κάμποσες δεκαετίες". Έτσι κι εγώ, χωρίς σχάρα υπονόμου ως ερέθισμα αλλά μερικά πιξελς (o tempora!) θυμήθηκα εκείνο το ποιηματάκι του Παλαμά που θα σας δώσω στο τέλος της ανάρτησης κι αφού το άκουσα και το ξανάκουσα, θυμήθηκα και μερικά σκόρπια πράγματα από τα "πρώτα μου χρόνια κοντά στ' ακρογιάλι". 

Δεν σκοπεύω να μακρηγορήσω γιατί ξημέρωσε Κυριακή και έχουμε εκδρομούλα στην εξωτική Γλασκώβη. Επίσης δεν σκοπεύω να καρφώσω το όνομα της πολίχνης που με φιλοξένησε την πρώτη δεκαετία της ζωής μου, για να την προστατεύσω από τα φώτα της δημοσιότητας. Άλλωστε, δεν είναι πλέον η ίδια και κινδυνεύω να χαρακτηριστώ φαντασιόπληκτος αν κανένας συγκρίνει την τωρινή πραγματικότητα των πολυόροφων οικοδομών επάνω στο κύμα με τις σχεδόν βουκολικές περιγραφές μου. Όπως και να έχει στα τέλη του περασμένου αιώνα ο συνοικισμός που μεγάλωσα ήτανε χωμένος μέσα σε περιβόλια εσπεριδοειδών και αποτελούνταν κυρίως από μονοκατοικίες, αν και εμείς είχαμε πιάσει ένα διαμπερές σε ένα τρίπατο κτίριο οπότε είχαμε αγνάντιο τον Κορινθιακό και τον αέρα του. Εκειδά είναι που γνώρισα μερικές από τις μεγάλες μου αγάπες που κουβαλάω ακόμα, όπως το άρωμα από το αγιόκλημα και τις ανθισμένες λεμονιές ένα γλυκό καλοκαιρινό βράδυ, με συνοδεία από τριζόνια και γκιώνη ει δυνατόν. Επίσης το χρώμα της θάλασσας το φθινόπωρο και τον απόμακρο ήχο τον κυμάτων το βράδυ (που πρώτη φορά τον πρόσεξα το άυπνο βράδυ πριν μετακομίσω για τα ορεινά). Δεν νομίζω να ζούνε ακόμα, μα ήτανε και δύο παππούδες με παχιά άσπρα μουστάκια και ψάθινα καπελάκια, που τους έβλεπα συνέχεια όταν πηγαίναμε στη θάλασσα και δεν αποχωριζότανε τα καπέλα τους ούτε στο νερό. Ίσως σε μερικές δεκαετίες να ξαναπάω σ' αυτήν την παραλία με το δικό μου ψαθάκι, έτσι για φόρο τιμής. Να μην ξεχάσω κι εκείνον τον τούβλινο τοίχο με τον οποίον είχα σφιχταγκαλιαστεί τόσες φορές όταν μάθαινα ποδήλατο κι έτσι ήρθα σε κοντινή επαφή με αυτό το ορθογώνιο κεραμικό πολύ πριν χρειαστεί να διδάξω.

Μιας και πλησιάζω στο σημείο που θα μαζέψω όπως όπως την αναδρομή μου και θα σας δώσω το ποίημα, πρέπει να ξεκαθαρίσω πως δεν κουβαλούσα καμία μεγάλη πίκρα αντίστοιχη με του Παλαμά (που αν δεν κάνω λάθος είχε ορφανέψει από παιδί). Πέρα από τους τσακωμούς και τις κατσάδες, οι 'πίκρες' εκείνα τα χρόνια είχανε να κάνουνε με απώλειες παιχνιδιών και ζώων. Τα πρώτα είναι η κλασική ιστορία των LEGO που ρουφούσε η σκούπα-δολοφόνος, με εκείνο το διαολεμένο θόρυβο που έβγαζε ο μεταλλικός της σωλήνας μόλις τραβούσε κάτι που δεν έπρεπε να είχε ξεχαστεί στη φλοκάτη. Ή εκείνου του ηρωικού πολυβολητή που είχα ακροβολίσει επάνω στη σόμπα για να καλύπτει την διάβαση ανάμεσα στην τραπεζαρία και την γλάστρα με τον φίκο και ο οποίος ,δεδομένου του ότι η σόμπα ήτανε αναμμένη, έπεσε αδιαμαρτύρητα στο βωμό του καθήκοντος (μάλλον όχι εντελώς αδιαμαρτύρητα, γιατί το λιωμένο πλαστικό ως γνωστόν βρωμοκοπάει). Κι αν τις τραγωδίες των παιχνιδιών τις σκέφτομαι και γελάω δεν ισχύει το ίδιο με το ζωικό βασίλειο. Τα παιδιά δεν πρέπει να μεγαλώνουνε σε εξοχές, ακόμα και άθελά τους μπορούνε να γίνουνε εγκληματίες! Μπορεί να έχω φάει χώμα πέφτοντας από το ποδήλατο για να μην πατήσω ένα από κείνα τα μεγάλα κόκκινα μυρμήγκια, αλλά πολλά άλλα ζώα χάθηκαν λόγω της υπερβολικής φροντίδας ή/και περιέργειας στην μελέτη τους ,για να μην μετρήσουμε και την αδικαιολόγητη μα πραγματική παιδική κακία. Ακόμα έχω τα χέρια μου βαμμένα με το αίμα ενός μεγάλου κεφαλόπουλου που είχαμε πιάσει με την απόχη και άθελά μας τραυματίσει στην νηκτική κύστη. Προφανώς, το δύστυχο ζωντανό μόλις ξαναέπεσε στο νερό, απλώς επέπλεε στο πλάι και παρ' όλο που είχα πλαντάξει στο κλάμα τελικά κατέληξε στο τηγάνι και το έφαγε με ενοχές ο μικρός αδερφός, που δεν μπορούσε να εκτιμήσει πλήρως την βαρύτητα της κατάστασης. Έκτοτε εξυπακούεται πως δεν έχω ξαναπάει για ψάρεμα, ούτε καν ως θεατής. Την πρώτη πραγματική πίκρα λοιπόν, την έφαγα όταν χρειάστηκε να φύγω για τα άγνωστα μέχρι τότε Γιάννενα κι έτσι έμαθα πως οι ανθρώπινες απώλειες τσούζουνε λίγο παραπάνω από αυτές των παιχνιδιών. Το ποίημα έπεται σε μελοποίηση Δεληβορία. Τις καλημέρες μου!

Αντί καλής χρονιάς: Εισαγωγή στη Γιαννιώτικη

Εδώ και καιρό είχα σκοπό να κάνω μια καθαρά τοπικιστική ανάρτηση, από εκείνο το "τσιγκλάω" σ' ένα σχόλιο του Βιολόγου προ αμνημονεύτων ποστ. Κι επειδή οι τύψεις που δεν άφησα μια ευχετήρια αναρτησούλα πριν το σκάσω για διακοπές με φάγανε και δεν μ' αφήσανε (λέμε τώρα) να απολαύσω τις διακοπές μου , το παρόν ποστ πιάνεται και για εορταστικό! Οι αναγνώστες λοιπόν θα έχουνε το προνόμιο να εισαχθούνε στην Γιαννιώτικη γλώσσα και κουλτούρα με μια σειρά αναρτήσεων, ξεκινώντας από την σημερινή. Μόλις ολοκληρωθεί ο κύκλος, θα μπορέσετε να δώσετε το σχετικό τεστ για την απόκτηση υπηκοότητας. Βάλαμε και εικονίτσες για να είναι η μέθοδος διδασκαλίας user friendly.

1. Γεωγραφία: Γιάννενο [το] (επίσης υποκ. Γιαννενάκια). Μαγευτική πόλη της ΒΔ Ελλάδας με ολοδική της -σχεδόν- καταπράσινη -από τον υπερτροφισμό- λίμνη. Κατοικείται από Γιαννιώτες και Γιαννιώτισσες για τους οποίους θα μιλήσουμε αναλυτικά στην επόμενη ενότητα. Η ειδυλλιακή τοποθεσία που της έχει δώσει το προσωνύμιο "Λοκάρνο του Νότου" (μην κάνεις κανένα αστείο και το ψάξεις στο γκουγκλ, τώρα μου ήρθε) συνοδεύεται από απερίγραπτα καλό καιρό όπως φαίνεται και από την εικόνα. Τα αξιοθέατα περιλαμβάνουν τον πληθυσμό, ιστορικά μνημεία -κυρίως των οθωμανικών χρόνων- και σύγχρονα μνημεία που ακούνε στο όνομα "τσιπουράδικα". Ανοίγουμε παρένθεση για να μιλήσουμε σοβαρά: εάν βρεθείς ποτέ στο Γιάννενο, κάνε έναν κόπο να εντοπίσεις ό,τι έχει απομείνει από τον καιρό που η πόλη ήτανε πολυπολιτισμική και συνεπώς πλουσιότερη, όπως τα μουσουλμανικά τεμένη και την εβραϊκή συναγωγή. Και πέρα απ' αυτά τα αυτονόητα, θα εκπλαγείς από πόσα σημεία στους δρόμους του κάστρου ή του Κουρμανιού φυλάνε ανέγγιχτες γωνίτσες από την μικρή μας πόλη που μας τελείωσε μα δεν την ξεχνάμε. Κλείνουμε παρένθεση.

2. Άνθρωποι: τζες [ο] (πληθ. τζέδες, υποκ τζεσάκος, σπανιότερα συναντάται και σε θηλ: τζε [η]) και χαλόν(ι) [το]. Το σχετικό λεξικό δεν μας διαφωτίζει ιδιαίτερα για την ετυμολογία πάντως σε γενικές γραμμές μεταφράζουμε το πρώτο ως τύπος και το δεύτερο ως τύπισσα (για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς ως μ***ι μεταφράζεται κανονικά μα το ιστολόγιο προσπαθεί να είναι gender neutral). Αν δεν απατώμαι φημολογείται πως το τζες προέρχεται από το τούρκικο "τζερεμές" που σημαίνει τον άδικο φόρο (εξού και η υποτιμητική χρήση του όρου "τζες" σε ορισμένα ρεμπέτικα) ενώ για το χαλόν το slang μας πληροφορεί πως έχει ρίζα εβραϊκή. Η εικόνα είναι από κατάστημα με εσώρουχα που παίζει με τις δύο αυτές λέξεις και την συνήθεια μεγάλων εταιριών ρουχισμού να έχουνε διπλά ονόματα. Μας δείχνει επίσης πως ο τζες είναι ένα πλάσμα της φύσης με αστείρευτη φαντασία και εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ (το γεγονός ότι και ο ιστολόγος  του παρόντος είναι τζες, προφανώς δεν είναι τυχαίο). Η υπαρξιακή τραγωδία του τζε έγκειται στο ότι είναι καταδικασμένος να συνυπάρχει με την γιαννιώτισσα, που όπως συμφωνήσαμε στα σχόλια εδώ είναι μυθικό ον σχεδόν απύθμενης ματαιοδοξίας (Biologos, 2010). Την αγωνία αυτή έχει παγιδέψει από παλιά ο λαϊκός στιχουργός σε χαρακτηριστικά δείγματα παραδοσιακής ηπειρώτικης μουσικής. Βλέπουμε από το ηχητικό ντοκουμέντο πως προκειμένου να εντυπωσιαστεί η γιαννιωτοπούλα δεν αρκεί το άσπρο τριαντάφυλλο, αλλά πρέπει να βαφτεί γαλάζιο, στα χρώματα του ΠΑΣ δηλαδή.

3. Πολιτισμός: τσίπ(ου)ρο [το] (πληθ. τσίπρα, με πεζό "τ" για να μην συγχέεται με τον πολιτικό αρχηγό, αν και τα σχετικά λογοπαίγνια είναι αποδεκτά). Εάν εκτυπώσεις την ύλη, σ' αυτό γράψε ένα SOS στο περιθώριο. Αν και κανονικά δεν χρειάζεται συστάσεις θα κάνουμε μια εισαγωγή μιας και το τσίπουρο αποτελεί ανασπόσπαστο μέρος του γιαννιώτικου πολιτισμού. Πρόκειται για το νέκταρ που προκύπτει από την αέναη μάχη της τοπικής θεότητας ζαμπέλας με την αδερφή της ντεμπίνα όπως έχει δηλώσει στο παρελθόν και ο ορκισμένος ζαμπελίστας filthy pagan. Το τσίπουρο λατρεύεται μόνο στα ειδικά γι αυτόν τον σκοπό σκεύη, τουτέστιν το ποτηράκι του [1] και το καραφάκι [2]. Για το [2] μπορούμε να κάνουμε κάποιες παραχωρήσεις εαν η ποσότητα που θέλουμε είναι μεγαλύτερη από αυτήν που χωράει το καραφάκι, αλλά το [1] είναι sine qua non, κοινώς ΔΕΝ βάζεις ποτέ το τσίπουρο σε κρασοπότηρο [3], υπάρχει λόγος που έχει το δικό του! Ο λόγος αυτός είναι για να μην μπει στον πειρασμό κανένας Αθηναίος/Θεσσαλονικιός να  βάλει πάγο στο τσίπουρό του! Εάν το να πεις το τσίπουρο "ρακή" είναι πλημμέλημα και το να υποθέσεις αφελώς πως υπάρχουνε παραγωγοί στην Ήπειρο που το φτιάχνουνε με γλυκάνισο κακούργημα*, τότε το να προσπαθήσεις να το πιείς με πάγο ισοδυναμεί με εσχάτη προδοσία και τιμωρείται με δια βίου απαγόρευση εισόδου στα τσιπουράδικα και αφαίρεση υπηκοότητας. Συνοψίζοντας ΔΕΝ βάζεις ποτέ πάγο στο τσίπουρο, ακούς; αν θες να μην σε σκοτώσει το πίνεις πιο αργά.

 ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ!!!

-------------------------------------------

* Δυστυχώς πρόκειται για πραγματικό περιστατικό, η φίλη που το εκστόμισε γλίτωσε το λιντσάρισμα χάρη στο προχωρημένο της ώρας και την φιλειρηνική φύση των θαμώνων του συγκεκριμένου τσιπουράδικου.

UPDATE: Παραπέμπουμε εδώ στο σχετικό μίνι αφιέρωμα του Βιολόγου, το οποίο βέβαια σαν θετικός επιστήμονας που είναι, με μεταδοτικότητα που τείνει στο -∞ το καταλαβαίνει μόνο αυτός! Διότι μόνο ένας θετικός επιστήμονας θα κατάφερνε με μια ανάρτηση να προκαλέσει περισσότερες απορίες από όσες έλυσε.

O the continent...

Το continent όπως θα γνωρίζετε ήδη μεταφράζεται σε "ήπειρος" (το 'η' πεζό) και στην συγκεκριμένη ανάρτηση θα χρησιμοποιηθεί ως αντιδιαστολή με το νησί. Σύμφωνοι η Ελλάδα δεν έχει και τόσες ομοιότητες με την Βόρεια Ευρώπη, παρ' όλ' αυτά υπάρχουν κάποια μικρά και καθημερινά πράγματα που ενώνουν την Ευρώπη ανατολικά της Μάγχης και που κάποιες φορές με κάνουν ακατάσχετα νοσταλγικό για το continent που έχω απέναντί μου. Behold λοιπόν τρια μοναδικά χαρακτηριστικά του νησιού που δικαίως το κατατάσσουν σε χωριστή γεωγραφική ενότητα:

Τα εικονιζόμενα αντικείμενα είναι προφανώς αναπτήρες! Μοιράζονται ωστόσο τρια κοινά χαρακτηριστικά: α) είναι βρετανικοί, β) είναι γεμάτοι ή σχεδόν γεμάτοι και γ) ΔΕΝ δουλεύουν ή δουλεύουν όταν τους καπνίσει! Αφού δεν το έχετε ρε παιδία, γιατί δεν εισάγετε bic όπως όλος ο κόσμος; Έχω την υπόνοια πως οι βρετανικοί αναπτήρες είναι ειδικά σχεδιασμένοι ώστε να χαλάνε μετά την πρώτη φορά που τους ανάβει μπροστά σου ο υπάλληλος (και η οποία προφανώς δεν πιάνεται). Οι απόψεις διίστανται για το αν πρόκειται για ένα ακόμη μέτρο κατά του καπνίσματος. Κατά κάποιον τρόπο επίσης, οι αναπτήρες ευθύνονται και για την σημερινή ανάρτηση. Εκεί λοιπόν που αποχαιρετούσα με δάκρυα στα μάτια τον bic που είχα φέρει από την Ελλάδα και πέθανε από εξάντληση, ζήτησα φωτιά από κάποιον άλλον και προς μεγάλη μου έκπληξη αντίκρυσα έναν bic (ολλανδικής προελεύσεως όπως έμαθα). Πρώτη φορά στη ζωή μου ένιωσα την ακατάσχετη επιθυμία να αρπάξω τον αναπτήρα και να φύγω τρέχοντας! Εσύ που με διαβάζεις από την Θεσσαλία (you know who you are), ακόμα μετανιώνω που δεν σου καβάντζωσα εκείνους τους αναπτήρες από τα Hondos που κουβαλούσες!

Η ανωτέρω εικόνα αποτελεί το αποκορύφωμα της ανάρτησης και τον μοναδικό λόγο που κατά την γνώμη μου το νησί πρέπει να αφαιρεθεί από την λίστα των ανεπτυγμένων κρατών! You must be kidding me! Χωριστές βρύσες για ζεστό και κρύο νερό ή ορθότερα για καυτό και παγωμένο νερό! Εναλλακτική ονομασία: "εαν θέλεις χλιαρό νερό έχεις περίπου 15 δευτερόλεπτα" δηλαδή όσο παίρνει μέχρι το νερό που τρέχει από την κόκκινη βρύση να αρχίσει να ζεματάει. Πόσο τρομερό έγκλημα θεωρείται στο νησί το να θέλεις χλιαρό νερό όταν πλένεις τα χέρια και τα μούτρα σου ή όταν ξυρίζεσαι ούτε που τολμώ να φανταστώ. Ο λόγος της ιδιομορφίας φαντάζομαι πως είναι ιστορικός και ο λόγος που αυτό το έγκλημα κατά της καθημερινής μικροαπόλαυσης δεν αποκαθίσται παραμένει άγνωστος! Οι χωριστές βρύσες παραμένουν ένα από τα άλυτα μυστήρια του νησιού!

Τελευταίο και πιο προφανές! Πρέπει να ομολογήσω πως ενώ μερικούς τους ενοχλεί αφάνταστα εμένα δεν με πολυακουμπάει κι ο λόγος είναι απλός. Είμαι ούτως ή άλλως αξιολύπητος οδηγός στην Ελλάδα, σιγά μην ακουμπούσα τιμόνι στο νησί! Ακουμπώ βέβαια τιμόνι κάθε μέρα, αλλά αυτό είναι ποδηλάτου κι έτσι δεν το μετράμε. Το πρόβλημα λοιπόν με την οδήγηση στα αριστερά δεν είναι πως έχω μάθει να οδηγώ αλλιώς και μπερδεύομαι, το πρόβλημα είναι η αλλοίωση των αντανακλαστικών επιβίωσής μου με αποτέλεσμα κάθε φορά που κατεβαίνω στην Ελλάδα να περνώ τις πρώτες μέρες σε καθεστώς αυξημένου κινδύνου. Αφενός μεν έχω καλομάθει να περνάω τις διαβάσεις χύμα και χωρίς πολλές πολλές διατυπώσεις και αφετέρου έχω μάθει να ελέγχω από δεξιά. Έπεται πως το μόνο που με γλιτώνει από το να περάσω τις διακοπές μου σε νοσκομείο είναι η εγρήγορση των Ελλήνων οδηγών που κορνάρουνε έγκαιρα γνωρίζοντας ασφαλώς καλύτερα από εμένα πως οι λευκές διαγραμμίσεις στο οδόστρωμα εξυπηρετούνε καθαρά διακοσμητικούς σκοπούς! Σημειώνεται πως εν προκειμένω το μόνο κοινό της Ελλάδας με την υπόλοιπη ήπειρο είναι η κατεύθυνση οδήγησης.

Φθινοπωρινή Ουτοπία

Την Κυριακή που μας πέρασε αποφασίσαμε να γιορτάσουμε το γενέθλιο (του ιστολογίου το γενέθλιο και όχι του ιστολόγου ο οποίος είναι παιδί ανοιξιάτικο) με εκδρομή. Εξυπακούεται πως και να μην είχε γενέθλιο το ιστολόγιο κάποια άλλη γελοία αφορμή θα βρίσκαμε για να εκδράμουμε. Προορισμός το Νέο Λάναρκ, το οποίο απέχει γύρω στα 30 μίλια και που ελέω Scotrail πήρε τρεις ώρες να φτάσουμε μαζί με αναμονές και ανταποκρίσεις. Οι έχοντες κάποια προϋπηρεσία στα της αριστεράς ίσως να έχουνε δει κάπου το όνομα Νέο Λάναρκ, κι αν όχι σίγουρα θα έχουνε ακουστά τον ιδρυτή του που δεν είναι άλλος από τον Ρόμπερτ Όουεν, έναν από τους πρωτεργάτες του ουτοπικού σοσιαλισμού (βαφτισμένο έτσι από τον Μαρξ και τον Ένγκελς για να δείξουνε την διαφορά με τον δικό τους 'επιστημονικό σοσιαλισμό'). Σ' αυτό το χωριό πριν από καμιά 200ρια χρόνια έγινε ένα από τα πρώτα κοινωνικά πειράματα του είδους με μια μονάδα βαμβακοπαραγωγής να εγκαθίσταται στις όχθες του ποταμού Clyde και κατοικίες και σχολεία για τους εργάτες  και τις οικογένειές τους να συμπεριλαμβάνονται στον οικισμό. Για όσους αυτά μοιάζουν αυτονόητα  θυμίζουμε πως συνέβησαν στην πιο άγρια φάση της βιομηχανικής επανάστασης στην Αγγλία, κατά την οποία φυσικά τα παιδάκια δεν πηγαίνανε σχολείο γιατί εθεωρούντο fit for work από την ηλικία των πέντε. Οι φωτογραφίες που ακολουθούνε είναι από τις εγκαταστάσεις που πλέον είναι διατηρητέες και χαρακτηρισμένες μνημείο της UNESCO καθώς και από τους κοντινούς καταρράκτες του Clyde που είναι μια ομορφιά και αποτελούνε σημαντικό κίνητρο να επισκεφτείς την περιοχή αν δεν έχεις κοινωνικές/ιστορικές/πολιτικές ανησυχίες. Θα έβαζα σχόλιο κάτω από κάθε φωτογραφία χωριστά αλλά κάθε φορά που το δοκιμάζω μου τα κάνει όλα ρόιδο ο blogger οπότε μοιραία θα τις υποστείτε όλες μαζί. 

 

Επιστροφή στο Assynt

Καταρχάς οφείλω να απολογηθώ για τον εν μέρει παραπλανητικό τίτλο. Στο Assynt δεν είχα ξαναβρεθεί, είχα αναφερθεί όμως στους crofters του εδώ, όταν είχα πρωτοανοίξει το ιστολόγιο. Η φωτογραφία που είχα δώσει τότε ήτανε από ένα τοπίο ανάμεσα στο Inverness και το Ullapool αλλά τώρα επέστρεψα για να αποκαταστήσω την τάξη. Είχα αποφασίσει πως ήθελα να δω από κοντά το Assynt όχι μόνο για τα φημισμένα απόκοσμα τοπία του αλλά και λόγω της ιστορίας που ανέφερα στην παλιά μου ανάρτηση (για όσους βαριούνται να κοιτάξουν εννοώ τους αγώνες των crofters το 1992 να αγοράσουνε τη γη στην οποία ζούσανε). Οι φωτογραφίες ακολουθούνε την εκδρομή μας καθώς ξεκινάμε από το Ullapool και ανεβαίνουμε βόρεια προς την Loch Assynt, μετά δυτικά στο Lochinver και από κει παράκτια ως το Kylesku και πάλι πίσω στην Loch Assynt (επειδή μάλλον σας μπέρδεψα, ένας χάρτης της περιοχής εδώ).

Πρώτη φωτογραφία λοιπόν από το Ullapool, ένα ψαροχώρι 1000 περίπου κατοίκων, που αποτελεί και τον μεγαλύτερο οικισμό σε ακτίνα αρκετών μιλίων (θυμίζουμε εδώ πως τα Highlands είναι από τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές της Ευρώπης με 9 κατοίκους ανά τετραγωνικό χλμ). Πράγματι οι περισσότεροι άλλοι οικισμοί αποτελούντανε από μερικά σπίτια στη σειρά -κι όμως κατοικούνταν!

Ακολουθούνε δυο φωτογραφίες της θεματικής "Loch". Η πρώτη πρέπει να ανήκει στην Loch Awe που είναι δίπλα στον Α837 όπως ανηφορίζουμε -καμία σχέση με την γνωστή Loch Awe κάποιες εκατοντάδες μίλια νοτιανατολικά- και οι επόμενη ανήκει σίγουρα στην Loch Assynt. Το κάστρο που φαίνεται στην δεύτερη είναι το Ardvreck Castle, ένα από τα λίγα που είχανε χτιστεί σε ένα τόσο απομακρυσμένο μέρος.

Η επόμενη εικόνα ανήκει στην ενδοχώρα και την ανέβασα όχι γιατί είναι καμία τρομερή καλλιτεχνική επιτυχία μα γιατί είναι αντιπροσωπευτική της περιοχής: αφενός μεν δεκάδες εγκαταλελειμμένα crofters houses (εν προκειμένω μια εκκλησία) και αφετέρου κάτι που ισχύει γενικά στα Highlands: πολύ πρόβατο ρε αδερφέ!!!

Κλείνουμε με δυο τοπία από το τέλος του ταξιδιού, στην Loch a' Chàirn Bhàin λίγο μετά το Kylesku (πλάκα δεν έχουνε τα αγγλοποιημένα κέλτικα; ετούτο εδώ μόλις το είδα στον χάρτη σχολίασα ότι άνετα θα μπορούσε να είναι ρουμάνικο όνομα). Μην σας γελάει το "Loch", δεν είναι λίμνη, κάτι σαν φιορδ είναι που γινότανε η εκπαίδευση υποβρυχίων κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο.

---------------------------------------

Θερμές, θερμότατες ευχαριστίες στον Λευτέρη που οδηγούσε ακατάπαυστα για τις τρεις ημέρες που κράτησε η εκδρομή και μας έφτασε στις εσχατιές της Σκωτίας. Το soundtrack της εκδρομής επιλέχτηκε από το μόνο CD που είχαμε μαζί μας (οπότε λιώσαμε να το ακούμε μιας και το ραδιόφωνο δεν έπιανε παντού) κι επειδή ταιριάζει με το concept των κατοίκων του Assynt που πήρανε το μέλλον τους στα χέρια τους.

Ο κωνοφόρος Wellington

Μια παλιά συνήθεια των Γλασκωβέζων είναι να στολίζουνε κατά τις νυχτερινές -και υποθέτω -μεθυσμένες ώρες το κεφάλι του αγάλματος του Wellington με έναν πορτοκαλί κώνο. Η συνήθεια κρατάει από την δεκαετία του 1980 και ψάχνοντας να βρω μια λογική εξήγηση δεν βρήκα κάτι καλύτερο από το σχετικό κείμενο του BBC: "οι ντόπιοι θεωρούνε τον κώνο δείγμα της Γλασκοβέζικης αίσθησης του χιούμορ και μέρος της πόλης όσο οποιοδήποτε άλλο μνημείο". Στο τελευταίο έχουνε ένα δίκιο. Έφιππο Wellington έχουμε και στο Εδιμβούργο και φυσικά κανείς δεν του δίνει σημασία, πάνε χρόνια άλλωστε που ο σημαντικότερος ρόλος των αγαλμάτων είναι ως σημεία για να δίνεις ραντεβού. Κι όμως κάθε φορά που βλέπω το δικό μας άγαλμα ή ακούω το όνομα Wellington το μυαλό μου τρέχει κατευθείαν στο έφιππο άγαλμα της Γλασκώβης, με το πορτοκαλί του πουριτανικό καπέλο . Κατά κάποιον τρόπο λοιπόν οι Γλασκωβέζοι έχουνε καταφέρει να κάνουνε το άγαλμά τους ζωντανό με το -συζητήσιμο- χιούμορ τους κι ας λέει η αστυνομία από το 2005 ότι 'θα πάρει μέτρα για την αποτροπή του βανδαλισμού'. Δυστυχώς ή ευτυχώς 5 χρόνια μετά, το έθιμο δεν έχει ξεριζωθεί και τείνω προς το 'ευτυχώς'. Γιατί ακόμα κι αν κάθε φορά που περνάω μπροστά του μονολογώ "α ρε κακομοίρη, πάλι σε στολίσανε" πρέπει να παραδεχτώ πως αν δεν ήτανε ο κώνος ούτε που θα πρόσεχα το άγαλμα. Αφήστε που πλέον αυτά τα δύο τα έχω άρρηκτα σνδυάσει στο μυαλό μου. Εχτές λοιπόν, περνώντας από τον Wellington όπως κάθε φορά που πάω μια βόλτα από τη Γλασκώβη, κοντοστάθηκα μπροστά στο απρόσμενο θέαμα του ασκεπούς αγάλματος. Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπω τον κώνο κατεβασμένο, αλλά αυτή τη φορά είχε αράξει ένα περιστέρι επάνω στην κεφαλή του ανυπεράσπιστου δούκα και τον είχε ήδη παρασημοφορήσει. Βλέποντάς τον έτσι κατακουτσουλισμένο, νομίζω πως είναι η πρώτη φορά που αποφάνθηκα τόσο απόλυτα ότι είναι καλύτερα με τον κώνο του!

-----------------------------------------------------------

UPDATE: Προσθέτω την φώτο που έστειλε ο Βιολόγος με την δίχρωμη εκδοχή του κώνου!

Waiting for the barbarians

First, my apologies for posting in English. The Internet connection we have at home recently passed away. Incidentally, it happened when I was trying to reply to Zaphod's massive post after spending half an hour reading it. I will, however, display moral superiority and won't attribute the coincidence to a declaration of war on behalf of the natural scientists! Anyway, the last days haven't been exactly the best of my life and I needed urgently to occupy myself with a new post, not to mention the fact that from next week the workload at University is going to increase dramatically and there won't be probably enough time even if the connection is back. Hence the choice to compose in English instead of greeklish was one of lesser evil.

Most of you probably already know the ill-fated series of fortifications built by the Germans across the coasts of France to prevent an allied landing during the Second World War i.e. the Atlantic Wall. What you might not know -as I didn't before coming here- is that a similar effort was taking place across the Channel. Since the Germans never attempted to invade Britain with land forces the fortifications never became as popular as the German ones, yet their remains are still traceable across the land. So, today's post includes photos from the fortifications in Cramond island guarding the entrance of the Firth of Forth. The first one needs some further comments. It depicts the causeway that links the island to the mainland. The row of concrete pyramids was built to prevent submarines from passing when the tide was high. Actually, it is one of the first landmarks I remember from my first flight to Edinburgh. From above it looked like a partially submerged fence. Naturally then, our island is not a proper one, but a tidal island. The photos were taken when the tide was low and the island accessible by foot. Enjoy.

--------------------------
You didn't really expect any real weapons to be left in the bunkers, did you? Until next -and hopefully in greek- time, goodnight and good luck.

Loch of dragon (aka δρακόλιμνη)

Καταρχάς ευχαριστίες στον Δημήτρη για την έμπνευση του ονόματος που μου φάνηκε πολύ πιο ευφάνταστο από το γελοίο 'dragonlake' που έχω ακούσει κατά καιρούς. Σχεδόν κάθε αλπική λίμνη στην Ήπειρο την αποκαλούνε δρακόλιμνη, δύο όμως είναι αυτές που για μένα μετράνε, ή για να είμαι πιο ακριβής μια. Η δρακόλιμνη της Τύμφης, είναι το διαμάντι του στέμματος και επίσης αυτή με την καλύτερη σχέση κόστους-οφέλους (σε πεζοπορικούς όρους) μιας κι έχει κοντά καταφύγιο και μπορείς να σπάσεις τη διαδρομή. Για να μην πολυλογώ, οι ρηχές αυτές λίμνες (3-4 μέτρα) της αλπικής ζώνης προήλθαν από καθίζηση του βραχώδους υποστρώματος από το βάρος των παγετώνων, την εποχή που οι τελευταίοι υπήρχαν. Ο μύθος ότι είναι άπατες καταρρίφθηκε πριν από κάποια χρόνια όταν κάποιος ήρωας κουβάλησε εξοπλισμό και βούτηξε.

Γιατί να ήτανε άπατες; Μα που θα χωρούσε ολόκληρος δράκος αλλιώς; Ένας έμενε στην δρακόλιμνη της Τύμφης και ο άλλος απέναντι στον Σμόλικα. Κι επειδή ως γνωστόν οι δράκοι είναι επιθετικά, κακιασμένα και τσαμπουκαλεμένα πλάσματα πετούσαν ο ένας στον άλλο ό,τι βρίσκανε μπροστά τους, όχι σπουδαία πράγματα δηλαδή, πέτρες και ρόμπολα (πεύκο ψηλού υψομέτρου, άχαρο, ανεμοδαρμένο και κακομοιριασμένο). Μεγάλοι αρχιτέκτονες τοπίου αυτοί οι δράκοι, θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για την σημερινή διαμόρφωση του χώρου και κυρίως για την παρουσία διαφορετικού χρώματος πετρών γύρω και μέσα στην κάθε λίμνη. Την ιστοριούλα αυτήν, μου την έλεγε ο πατέρας μου μαζί με την άλλη για τον Αλή Πασά που προσπάθησε να ανεβάσει βάρκες και οι δράκοι τον στείλανε από κει που ήρθε. Τώρα που το έψαχνα βρήκα τους μύθους μαζεμένους εδώ αν κι έχω να δηλώσω ότι αυτός με το μαύρο κριάρι είναι σκέτη απάτη και στερείται κάθε επιστημονικής βάσης. Γιατί οι βοσκοί στον Σμόλικα δεν φαίνεται να θυμούνται τίποτε, μιας και τα πρόβατά τους μια χαρά τα φέρνουνε δίπλα στην δρακόλιμνη και την κάνουνε να θυμίζει νερόλουτσα. Επιστρέφω όμως στην Τύμφης, η οποία διατηρεί περισσότερη από την μαγεία.

Ε λοιπόν, η ομάδα του latecomer έφτασε με κίνδυνο της ζωής της στο άνδρο του κτήνους, καθυστερημένα όπως πάντα, και -ευτυχώς- όταν η μαμά έλειπε. Έτσι κατορθώσαμε να αποθανατίσουμε τα μικρά της που κυκλοφορούν μεταμφιεσμένα επιτυχώς σε αλπικούς τρίτωνες. Πριν σας αφήσουμε να απολαύσετε το σπάνιο φωτογραφικό ντοκουμέντο κάποιες τελευταίες επισημάνσεις: Η κοιλιά τους είναι πορτοκαλί αλλά στάθηκε αδύνατο να αναποδογυρίσω κάποιο και να το πείσω να μείνει έτσι μέχρι να βγάλω την φώτο. Είναι πολύ γρήγορα τα διαολεμένα και το μόνο που θα πετύχαινα θα ήτανε να αποκτήσω μερικές ντροπιαστικές φωτογραφίες με εμένα πεσμένο στην λίμνη (ούτε κουβέντα να γίνεται για το τακτ των συνοδοιπόρων). Οπότε επιστρατεύστε τη φαντασία σας ή το γκουγκλ. Το πρώτο ζεύγος εικόνων είναι τραβηγμένες τέλη Μαΐου του 2008 ενώ το δεύτερο είναι Σεπτέμβρη του 2009. Το παράπονό μου πάντως είναι πως κάθε χρόνο στους 10 πόντους τα βρίσκω! Μα τι έχουνε τα έρμα και δεν μεγαλώνουν; Ούτε χαλίκια δεν μπορούνε να πετάξουνε έτσι όπως είναι, όχι πέτρες και δέντρα!

Η άχρηστη πληροφορία της ημέρας: Η καρδιά του Midlothian

Η συγκεκριμένη καρδιά, "χτυπάει" εκεί που κάποτε βρισκότανε το διοικητικό κέντρο του Midlothian, στον κεντρικό δρόμο της παλιάς πόλης του Εδιμβούργου. Για το ρόλο του σωσιβίου στο κέντρο της δηλώνω πλήρη άγνοια όπως και για τα αποτσίγαρα που χαλάνε την φωτογραφία. Πριν σου μπει στο μυαλό ότι μπορεί να είναι ρομαντικό που υπάρχει μια εντοιχισμένη (όχι ακριβώς εντοιχισμένη, στον πεζόδρομο είναι) καρδιά σε μια μεσαιωνική πόλη, σε ξενερώνω πληροφορώντας σε πως εκεί γινότανε οι εκτελέσεις!

UPDATE: Κατόπιν επιμονής του κοινού, αφενός μεν σημειώνουμε ότι η καρδιά είναι το σύμβολο της ποδοσφαιρικής ομάδας Hearts. Αν η ομάδα προηγείτο της καρδιάς θα μπορούσαμε να κάνουμε μια εύλογη σύνδεση μεταξύ των επιδόσεών της και της παρουσίας του σωσιβίου, αλλά μιας και ισχύει το αντίστροφο το σωσίβιο παραμένει μυστήριο. Θεωρίες που αποδίδουν την παρουσία του στον Αγ. Ανδρέα είναι εντελώς ανεδαφικές. Επίσης -και αυτό λόγω απαίτησης του κοινού- πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχει η συνήθεια των ιθαγενών Σκώτων να φτύνουν την καρδιά για καλή τύχη, όπως φτύνανε στον μεσαίωνα το διοικητήριο για τον ίδιο λόγο. Επειδή όμως το φτύσιμο δεν είναι πάντα για καλή τύχη, οι οπαδοί της αντίπαλης ποδοσφαιρικής ομάδας (της καθολικής Hibernian) έχουνε και αυτοί το συνήθειο να φτύνουνε την καρδιά, ακριβώς όπως ένας οπαδός του ΠΑΟΚ φτύνει τον 'ερυθρόλευκο' Άγιο Βασίλη.

Τ' όνειρο ενός τρελού θεού..

But Edinburgh is a mad god's dream
Fitful and dark















Unseizable in Leith















And wildered by the Forth















But irresistibly at last
Cleaving to sombre heights
Of passionate imagining












Till stonily,
From soaring battlements,
Earth eyes eternity.















----------------------------------------------------
Το ποίημα είναι από: Hugh MacDiarmid (1892-1978) © Carcanet Press, η εικονογράφηση δικιά μας

Assynt's Crofters

Χαζεύοντας στην ιστοσελίδα του BBC ανακάλυψα ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για τους crofters (αγρότες που δεν έχουνε ιδιοκτησία της γης τους μα πληρώνουνε νοίκι στον ιδιοκτήτη της γης) του Assynt. Το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση -όχι και τόσο σχετικό με το θέμα μας- είναι ότι είναι η δεύτερη φορά σε μια βδομάδα που βλέπω ντοκιμαντέρ του BBC για την Σκωτία, και ο παρουσιαστής είναι πάλι κάποιος με σκώτικη προφορά. Το ντοκιμαντέρ λοιπόν, ανάμεσα σε σκηνές των μαγευτικών τοπίων των βόρειων Υψιπέδων (ναι ναι, το Highlands χαζομετέφρασα μόλις) μας λέει για τους αγώνες των crofters του Assynt εν έτει 1992 (είπε κανείς την Ελλάδα οπισθοδρομική;) να αγοράσουνε τη γη στην οποία ζούσανε, όταν ο ιδιοκτήτης της αποφάσισε να την τεμαχίσει και να την πουλήσει. Η ιστορία των 'κολίγων' της Σκωτίας είναι μεγάλη και θλιβερή. Τα Highlands είναι από τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές της Ευρώπης και αν τα δει κανείς δεν απορεί ιδιαίτερα μ' αυτό. Παρότι όμορφα με τον δικό τους λίγο απόκοσμο τρόπο, φαίνονται επίσης και τρομερά αφιλόξενα. Δεν ήταν πάντα έτσι: κατά τον 18ο-19ο αιώνα προκειμένου να μπορούνε να εκτρέφουν περισσότερα πρόβατα, οι ιδιοκτήτες προχώρησαν σε εκδιώξεις των πληθυσμών οι οποίες αν και θεωρούνται μέρος μιας -όχι και τόσο καλά οργανωμένης- αγροτικής μεταρρύθμισης έχουνε αφήσει θλιβερές μνήμες. Αφήσανε επίσης τα highlands έρημα και οδηγήσανε χιλιάδες ανθρώπους να στοιβαχτούνε βιαστικά σε καράβια για την Αμερική και την Αυστραλία. Γι αυτό άλλωστε, βλέπουμε έναν γεράκο στο ντοκιμαντέρ να λέει ότι μόλις κατάφεραν τελικά να αγοράσουνε τη γη ως κοινότητα οι πρώτες του σκέψεις ήτανε "for those that have gone before us". Το φιλμάκι είναι διάρκειας μισής ώρας και θα είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του BBC μέχρι μέσα Οκτώβρη. Αν θέλετε του ρίχνετε μια ματιά στο ακόλουθο λινκ. http://bbc.co.uk/i/n3vfy/

Μιας και η χάρη μου δεν έχει φτάσει μέχρι το Assynt αλλά κάτι μίλια νοτιότερα, θα σας αποζημιώσω με μια φωτογραφία που πιστεύω γενικά αντιπροσωπεύει το πως μοιάζει το μέρος. Αν πάλι -κακώς- δεν σας αρέσει η δικιά μου εικόνα, μπορείτε να πάτε στο google και να βρείτε αλλωνών!