Riot Photo opportunity

Ομολογώ πως την πρώτη φορά που είδα την φωτογραφία από τις ταραχές στο Βανκούβερ, ναι εκείνη με το ζευγάρι που φιλιότανε στην άσφαλτο μπροστά από τα ΜΑΤ, μου έκανε εντύπωση. Έχοντας πλέον δει την 1433η αναπαράστασή της διαπίστωσα πως το πράγμα έχει αρχίσει και γίνεται επικίνδυνο. Διότι είναι γενικά διαπιστωμένο πως όταν φιλιέται κανείς δεν ανταποκρίνεται ιδιαίτερα καλά στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Συνεπώς όσοι επιδίδονται στο σπορ κινδυνεύουν άμεσα να φάνε καμία πετριά, καμία γκλοπία ή οποιοδήποτε από τα λοιπά αντικείμενα εκτοξεύονται εκατέρωθεν κατακέφαλα και να έχουμε δράματα. Ακολουθεί ένας σύντομος οδηγός για να πετύχετε το ίδιο αποτέλεσμα με ασφάλεια:

 

 

 

Θα χρειαστείτε:

Αρχικά έναν δρόμο και μια κάθετη επιφάνεια στην οποία πρέπει να προσαρμόσετε μια μεγαλούτσικη αφίσα (1) που να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
α) αστυνομικούς ή λοιπές δυνάμεις καταστολής, κατά προτίμηση σε παράταξη και συμπαγή σχηματισμό. Όσο βαρύτερος ο εξοπλισμός των ανωτέρω τόσο το καλύτερο αλλά μην το παρακάνετε (οι stormtroopers ας πούμε δεν είναι και τόσο ρεαλιστικοί). Στην εικόνα που κατάφερα να βρω στο αρχείο μου είχε μόνο έναν τροχονόμο ο οποίος επίσης δεν ενδείκνυται (για τους αντίθετους λόγους που δεν ενδείκνυνται  οι stormtroopers).
β) ει δυνατόν καπνούς, φωτιές, συντρίμμια και τα συναφή
επειδή το να τυπώσεις αφίσα σε αυτές τις διαστάσεις μπορεί να κοστίσει αρκετά, μπορείτε να μαζευτείτε διάφορα ζευγάρια που επιθυμούν να φωτογραφηθούν με το ίδιο φόντο και να μοιραστείτε τα έξοδα. Ακολούθως ακολουθείτε τις κατατοπιστικότατες οδηγίες της εικόνας. Οι μπλε γραμμές (2) υποδηλώνουν τα όρια της φωτογραφίας. Εκτός του πεδίου λήψης και ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου μπορείτε να προσθέσετε καπνογόνα του εμπορίου (σημεία Α, Β) προκειμένου να έχουμε καλύτερο εφέ.

Εάν όμως δεν θέλετε να φωτογραφηθείτε ενώ αποφασίσατε να δώσετε ένα φιλάκι εν μέσω της αναμπουμπούλας, κάτι που βρίσκω απολύτως θεμιτό, μπορείτε να ακολουθήσετε τα ακόλουθα μέτρα ασφαλείας:

Βήμα 1: ελέγχουμε γύρω μας εάν υπάρχουν φωτογράφοι, χιπστεράδες με iphone, μπλόγκερς ή οποιοσδήποτε δείχνει να κραδαίνει κάτι που μπορεί να βγάλει φωτογραφία με απειλητικές διαθέσεις. Εάν η απάντηση είναι "όχι" προχωράμε στο Βήμα 4. Εάν η απάντηση είναι "ναι" πάμε στο επόμενο βήμα. Βήμα 2: ελέγχουμε εάν στην νοητή προέκταση της ευθείας ημών και του φωτογράφου υπάρχει κάτι από τα ακόλουθα: α) παρατεταγμένες ή μη δυνάμεις καταστολής β) φωτιά γ) καπνός δ) επεισόδια. Εάν η απάντηση είναι"όχι" προχωράμε στο Βήμα 4, εάν "όχι" προχωράμε στο επόμενο βήμα. Βήμα 3: μετακινούμαστε όσες φορές χρειαστεί προκειμένου στην ευθεία μας να βρίσκεται α) τοίχος β) κάδος σκουπιδιών γ) παρτέρι που να μην καίγεται. Βήμα 4: τον/την βουτάμε.

Συρία: τα 'but' μιας ανθρωπιστικής επέμβασης

Στην ακαδημαϊκή του μικροκοσμογραφία, ο Cornford είχε επισημάνει σκωπτικά πως υπάρχει μόνο ένα καλό επιχείρημα για να γίνει κάτι. Όλα τα άλλα είναι επιχειρήματα για να μην γίνει. Το καλό επιχείρημα για να γίνει μια ανθρωπιστική επέμβαση είναι ασφαλώς αυτό που μου επισήμανε ο αταίριαστος στην κουβέντα μας στο τουήτερ, η οποία στάθηκε και η αφορμή για να ξεσκονίσω το ιστολόγιο: "Να σταματήσει η σφαγή". Ξεκαθαρίζω πως στην κουβέντα που θα ακολουθήσει δεν θα σταθώ σε κριτικές περί ιμπεριαλισμού ή επιλεκτικής χρήσης της ανθρωπιστικής επέμβασης αν και είναι υπαρκτά προβλήματα. Για χάρη της συζήτησης θα δεχτώ πως ο δυτικός κόσμος έχει τις καλύτερες προθέσεις και ειλικρινά σκέφτεται το ενδεχόμενο μιας επέμβασης για ανθρωπιστικούς καθαρά λόγους. Θα ήτανε τότε μια επέμβαση στη Συρία, μιας και εκεί γίνεται ο κακός χαμός τον τελευταίο καιρό, δικαιολογημένη; Πάμε να δούμε μερικούς λόγους για τους οποίους δεν θα ήτανε και τόσο καλή ιδέα ή τουλάχιστον θα χρειαζότανε περισσότερη σκέψη:

 

ό,τι θέλω βλέπω: υπάρχει η τάση στην κοινή γνώμη των δυτικών κοινωνιών να αντιμετωπίζουμε την φιλελεύθερη δημοκρατία όχι ως μια μορφή οργάνωσης που προέκυψε από συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο αλλά ως την φυσική τάξη των πραγμάτων. Στην καλύτερη δε περίπτωση, που υπάρχει η στοιχειώδης ιστορική παρατηρητικότητα, η φιλελεύθερη δημοκρατία αποτελεί την κορύφωση, την τελείωση μιας μακράς ιστορικής διαδικασίας. Το πρόβλημα εδώ πέρα είναι ασφαλώς μια -παρωχημένη πια- φιλοσοφία της ιστορίας κολλημένη στον 19ο αιώνα και τα ιδανικά του περί συνεχούς προόδου της ανθρωπότητας, μιας φιλοσοφίας της ιστορίας που ακόμη μαζεύει τα κομμάτια της από το σοκ του 1914. Το αποτέλεσμα της σύγχυσης αυτής, είναι να θεωρήσουμε πως ό,τι είναι καλό και λειτουργεί για εμάς πρέπει εκ των πραγμάτων να είναι καλό και να λειτουργεί και για όλους τους άλλους. Είναι πολύ εύκολο συνεπώς στην προσπάθειά του να μεταφράσει ένα πολιτικό κίνημα, να υποπέσει κανείς στην ακόλουθη εκλογίκευση: η αντιπολίτευση στην Συρία μάχεται εναντίον του Ασσάντ, ο Ασσάντ είναι δικτάτορας, άρα η αντιπολίτευση είναι δημοκρατική. Θα μπορούσε όντως η συριακή αντιπολίτευση -ποια απ' όλες όμως;- να είναι δημοκρατική, αλλά θα μπορούσε να ισχύει και το αντίθετο ή θα μπορούσε να αντιλαμβάνεται την "δημοκρατία" διαφορετικά από εμάς.  Η δημοκρατία άλλωστε είναι από τους πιο διαδεδομένους όρους-λάστιχο που υπάρχουν. Εδώ βέβαια η σύγχυση επιτείνεται συχνά και από την ρητορική της μίας ή της άλλης πλευράς και την επιθυμία να δημιουργηθεί συμπάθεια στη διεθνή κοινή γνώμη. Η πρώτη λοιπόν παγίδα έγκειται στο να αντιλαμβανόμαστε τα δικά μας ιδανικά ως εξωιστορικές και πανανθρώπινες κατηγορίες και να τα προβάλλουμε σε όλους τους υπόλοιπους θεωρώντας αυτονόητο πως σκέφτονται ακριβώς όπως εμείς κι επιθυμούν ό,τι κι εμείς.

 

θυματοποίηση: Η δεύτερη και ίσως ακόμα σοβαρότερη παγίδα είναι η τάση θυματοποίησης. Το πρώτο και προφανέστατο πρόβλημα, που έχουμε ήδη αναφέρει παλιότερα, είναι η αντίληψη πως ολόκληρος ο μη δυτικός κόσμος χωρίζεται σε θύτες και σε θύματα. Η αφήγηση σε γενικές γραμμές αν και σε θεωρητικό επίπεδο φαντάζει προοδευτική και ψυχοπονιάρικη, κρύβει μέσα της μια αντίληψη που λίγο διαφέρει από τον μύθο του "ευγενούς αγρίου" που αποτέλεσε και το νομιμοποιητικό μύθο της παλιάς αποικιοκρατίας. Εάν οι πολίτες λχ στη Συρία αντιμετωπιστούν ως θύματα μιας κακής κυβέρνησης που τους εξοντώνει αδιάκριτα, έχουν απογυμνωθεί από κάθε έννοια ελεύθερης βούλησης και το μόνο στο οποίο μπορούν να ελπίζουν είναι η έξωθεν σωτηρία από την καλοπροαίρετη δύση. Το δεύτερο πρόβλημα που προκύπτει από την θυματοποίηση είναι ο αναπόφευκτος μανιχαϊσμός που τη συνοδεύει και που μεταφράζεται στην πεποίθηση πως η κατοχή από κάποιον της ιδιότητας του θύματος αποκλείει αυτομάτως την κατοχή της ιδιότητας του θύτη. Εφόσον λοιπόν η κοινή γνώμη με τον έναν ή τον άλλον τρόπο πειστεί πως κάποια ομάδα του πληθυσμού ανήκει στην κατηγορία του θύματος, δυσκολεύεται να αποδεχτεί πως η ίδια ομάδα μπορεί να μετατραπεί σε θύτη αρκετά γρήγορα. Στην περίπτωση που μια ανθρωπιστική επέμβαση έχει γίνει με βάση αυτό το σκεπτικό είναι πρακτικά αδύνατο να ακολουθήσει σύντομα άλλη επέμβαση για να προστατεύσει τα ίδια δικαιώματα στους πρώην θύτες ή σε κάποια άλλη ομάδα, άσχετη με την όλη ιστορία που εκλαμβάνεται από την πρώην θυματοποιημένη ομάδα ως συνένοχη. Παράδειγμα της πρώτης περίπτωσης αποτελεί η εξωδικαστική εκτέλεση του Καντάφι και της δεύτερης ο διωγμός των Τσιγγάνων στο Κοσσυφοπέδιο ως 'συνεργατών των Σέρβων'. Η δεύτερη παγίδα έγκειται λοιπόν στο ότι με τη θυματοποίηση μιας πλευράς, δημιουργείται μια παραπλανητική εικόνα η οποία μπορεί μεν να διευκολύνει μια ανθρωπιστική επέμβαση στο να κερδίσει υποστήριξη, αλλά ταυτόχρονα αποστερεί από τον επεμβαίνοντα κάθε δυνατότητα να ελέγξει τις αγριότητες που ενδεχομένως θα διαπράξει αυτή η πλευρά μόλις επικρατήσει. Δείτε για παράδειγμα τις δυσκολίες που περιγράφει η Del Ponte στην διερεύνηση της περίπτωσης του εμπορίου οργάνων στο Κοσσυφοπέδιο, όπου λίγο πολύ αναφέρει πως επειδή η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας επέκειτο το θέμα έγινε γαργάρα.

 

if you break it, you buy it: Η τρίτη παγίδα έχει να κάνει με το ενδεχόμενο αδιέξοδο αφού γίνει η επέμβαση. Σε περιπτώσεις που υπάρχει ξεκάθαρα εμφύλιος πόλεμος όπως η Λιβύη και η Συρία, το να "σταματήσει η σφαγή" σημαίνει πως ο επεμβαίνων πρέπει να διαλέξει στρατόπεδο. Εάν λοιπόν είναι ειλικρινής για τις προθέσεις της επέμβασης, πρέπει να είναι σε θέση να αναλάβει την ευθύνη στην πιθανότητα που η διάδοχη κατάσταση είναι ένας κακός χαμός. Το να πέσει ένας δικτάτορας που καταπίεζε τον πληθυσμό του και να αντικατασταθεί από ένα πλήρες χάος πολέμαρχων που πολεμούν μεταξύ τους με αποτέλεσμα ο γενικός πληθυσμός να είναι σε χειρότερη μοίρα από πριν, ελάχιστα θα παρηγορήσει τον πληθυσμό τον οποίον η επέμβαση σχεδιάστηκε για να προστατεύσει. Ο δυτικός κόσμος σε αυτήν την περίπτωση αντιμετωπίζει ένα τρομακτικό αδιέξοδο. Αφενός μεν η κοινή γνώμη στις ανεπτυγμένες χώρες δύσκολα θα δεχτεί την απώλεια σε ανθρώπους και το κόστος που μπορεί να συνεπάγεται μια παρατεταμένη εμπλοκή, γιατί είπαμε, εάν μπορούμε να σταματήσουμε το μακελειό με μερικές βόμβες εντάξει, αλλά να μην χάσουμε και δικούς μας στη διαδικασία. Αφετέρου, οποιαδήποτε επέμβαση από πλευράς δυτικού κόσμου, ακριβώς λόγω του αποικιακού παρελθόντος, είναι καταδικασμένη να αντιμετωπίσει τη δυσπιστία στην καλύτερη και την ανοιχτή εχθρότητα στην χειρότερη περίπτωση. Χαρακτηριστικότατο παράδειγμα είναι η περίπτωση της Λιβύης όπου η επέμβαση ήτανε χλιαρή μεν είχε δε ως αποτέλεσμα οι επεμβαίνοντες να διαλέξουνε πλευρά. Το αποτέλεσμα είναι να αναλάβει την "εξουσία" μια αντιπολίτευση που παρά τις καλές τις προθέσεις, δεν κατάφερε εδώ και τόσους μήνες να αφοπλίσει τους πολέμαρχους και να σταματήσει τον πόλεμο των φυλών. Το λιντσάρισμα δε, του Αμερικάνου πρέσβη για μια ταινία για την οποία δεν έφερε ευθύνη ούτε ο ίδιος ούτε η κυβέρνησή του, είναι φοβάμαι ενδεικτικό του πόσο (καθόλου) άλλαξαν οι παραστάσεις του πληθυσμού μετά την επέμβαση. Φτάνει να σκεφτεί κανείς πως αυτό ακολούθησε μια αρκετά συγκρατημένη επέμβαση που δεν περιελάμβανε μακροχρόνια εμπλοκή σε state-building. Συνεπώς, για να επιστρέψω στον τίτλο της υποενότητας, ο δυτικός κόσμος αυτή τη στιγμή δεν έχει την πολυτέλεια να αγοράσει το βάζο εάν το σπάσει, γιατί κινδυνεύει και να πληρώσει μια περιουσία και να το κάνει θρύψαλα. Εφόσον λοιπόν ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα ακόμη διαλυμένο κράτος στη Μ. Ανατολή είναι και υπαρκτός και δεν μπορεί να αποφευχθεί με δέσμευση για την μετα- εποχή, καλό θα ήτανε ως δυτικός κόσμος, πριν βγάλουμε από τη ντουλάπα το κουστούμι του superman να σκεφτούμε πολύ προσεκτικά μήπως τελικά δεν θέλουμε να σπάσουμε το βάζο.