Το Civilization και το δίλημμα ασφαλείας

Έχω τρομερή αδυναμία στα παιχνίδια στρατηγικής αν και είμαι τρισάθλιος παίχτης, είτε παίζω με φίλους είτε μόνος μου. Όταν είχα πρωτοπάρει strategy στα χέρια μου ήμουνα κάπου στο γυμνάσιο. Είχα αγοράσει λοιπόν το Age of Empires, με εκπληκτικά για την εποχή γραφικά και ξεκινούσα να το ανακαλύπτω. Ομολογώ πως είχα υπερεκτιμήσει τότε την τεχνητή νοημοσύνη κι έτσι τον πρώτο γύρο τον πέρασα στέλνοντας μηνύματα φιλίας στους 'παίκτες' που ελέγχονταν από τον υπολογιστή. Η απάντησή μου ήρθε κάποια λεπτά αργότερα όταν μια ίλη ιππικού εισέβαλε στον οικισμό μου και κατέσφαξε τους πάντες. Ακόμα κι όταν είχα εμπεδώσει πως το ΑοΕ ήτανε ένα παιχνίδι φτιαγμένο για αιματοχυσία, με στοίχειωνε μια βλακώδης αίσθηση ανθρωπισμού στο σημείο να περιτειχίζω τους αμάχους των ηττημένων αντιπάλων μου προκειμένου να μην τους τεμαχίσουνε οι φίλιες ορδές. Παίζοντας με φίλους την δεύτερη συνέχεια του παιχνιδιού που είχε βγει κάποια χρόνια αργότερα τα αποτελέσματα δεν ήτανε καλύτερα. Κι αυτό γιατί με είχανε καταλάβει περιβαλλοντικές και αρχιτεκτονικές ανησυχίες. Είτε λοιπόν θα έχτιζα πολλαπλές οχυρώσεις οι οποίες καταρρέανε στην πολιορκία πολύ γρηγορότερα από τον χρόνο που είχα σκορπίσει κατασκευάζοντάς τες, είτε θα περιτείχιζα τμήματα δάσους για αισθητικούς λόγους εισπράττοντας την οργή του συμπαίκτη που χρειαζότανε τα ξύλα για να φτιάξει στόλο. Άρα με τα παιχνίδια που είχανε καλά γραφικά δεν έκαμα προκοπή κι έτσι στράφηκα στο civilization II.
Το εν λόγω παιχνίδι είχε άθλια γραφικά αλλά χιλιάδες προτερήματα που το έκαναν εθιστικότατο. Αφενός μεν χειριζόσουνα ολόκληρο κράτος και έχτιζες πόλεις (με τα πιο απίθανα ονόματα). Αφετέρου υπήρχε μια φόρμα τυποποιημένων επαφών κι έτσι ένα μίνιμουμ συνεννόησης με τους παίκτες που ήλεγχε η τεχνητή νοημοσύνη ήτανε εφικτό. Κι εκεί όμως με περίμενε μια οδυνηρή έκπληξη, βγαλμένη ωστόσο από την πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων. Όσο εγώ εξάπλωνα την Γερμανία (η χώρα που έπαιζα συνήθως) σε πρωτοφανείς δόξες, οι σύμμαχοι που με κόπο, παρακάλια και λάδωμα είχα εξασφαλίσει γινότανε ολοένα και πιο εριστικοί, ολοένα και πιο απαιτητικοί και για να μην τα πολυλογώ γινότανε ανυπόφοροι και στο τέλος ακυρώνανε και την συμμαχία μας! Μου πήρε καιρό να καταλάβω πως οι δημιουργοί του παιχνιδιού ήτανε χρόνια μπροστά έχοντας ενσωματώσει στη δημιουργία τους τον πιο κλασικό κανόνα λειτουργίας του διεθνούς συστήματος: Το δίλημμα ασφαλείας. Με πολλή συντομία αυτό που μας λέει το δίλημμα είναι πως όσο το κράτος Α παράγει ασφάλεια για τον εαυτό του, τόσο πιθανότερο είναι να προκαλέσει ανασφάλεια στο κράτος Β, ασχέτως των προθέσεων του κράτους Α. Ακόμη λοιπόν κι αν εγώ έπαιζα εντελώς χίπικα και δεν θα πείραζα τους συμμάχους μου, ο τρισμέγιστος δημιουργός του παιχνιδιού είχε κάνει την ένεση πραγματικότητας στο σύστημα και ταυτόχρονα με προσγείωσε πρόωρα στον σκληρό κόσμο του ρεαλισμού. Το παράδειγμα του Πρώτου Παγκοσμίου που δίνει η wikipedia στο ανωτέρω λινκ είναι από τα πιο κλασικά: κανείς δεν ήθελε πόλεμο κι όμως δυο-τρεις πυροβολισμοί στο Σεράγεβο φτάνανε για να γίνει της κολάσεως. Και πώς να μην γίνει όταν όλοι φοβότανε όλους και προτίμησαν να πολεμήσουν τότε αντί να πολεμήσουνε σε καμιά 10ρια χρόνια με χειρότερο συσχετισμό;