Στην ακαδημαϊκή του μικροκοσμογραφία, ο Cornford είχε επισημάνει σκωπτικά πως υπάρχει μόνο ένα καλό επιχείρημα για να γίνει κάτι. Όλα τα άλλα είναι επιχειρήματα για να μην γίνει. Το καλό επιχείρημα για να γίνει μια ανθρωπιστική επέμβαση είναι ασφαλώς αυτό που μου επισήμανε ο αταίριαστος στην κουβέντα μας στο τουήτερ, η οποία στάθηκε και η αφορμή για να ξεσκονίσω το ιστολόγιο: "Να σταματήσει η σφαγή". Ξεκαθαρίζω πως στην κουβέντα που θα ακολουθήσει δεν θα σταθώ σε κριτικές περί ιμπεριαλισμού ή επιλεκτικής χρήσης της ανθρωπιστικής επέμβασης αν και είναι υπαρκτά προβλήματα. Για χάρη της συζήτησης θα δεχτώ πως ο δυτικός κόσμος έχει τις καλύτερες προθέσεις και ειλικρινά σκέφτεται το ενδεχόμενο μιας επέμβασης για ανθρωπιστικούς καθαρά λόγους. Θα ήτανε τότε μια επέμβαση στη Συρία, μιας και εκεί γίνεται ο κακός χαμός τον τελευταίο καιρό, δικαιολογημένη; Πάμε να δούμε μερικούς λόγους για τους οποίους δεν θα ήτανε και τόσο καλή ιδέα ή τουλάχιστον θα χρειαζότανε περισσότερη σκέψη:
ό,τι θέλω βλέπω: υπάρχει η τάση στην κοινή γνώμη των δυτικών κοινωνιών να αντιμετωπίζουμε την φιλελεύθερη δημοκρατία όχι ως μια μορφή οργάνωσης που προέκυψε από συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο αλλά ως την φυσική τάξη των πραγμάτων. Στην καλύτερη δε περίπτωση, που υπάρχει η στοιχειώδης ιστορική παρατηρητικότητα, η φιλελεύθερη δημοκρατία αποτελεί την κορύφωση, την τελείωση μιας μακράς ιστορικής διαδικασίας. Το πρόβλημα εδώ πέρα είναι ασφαλώς μια -παρωχημένη πια- φιλοσοφία της ιστορίας κολλημένη στον 19ο αιώνα και τα ιδανικά του περί συνεχούς προόδου της ανθρωπότητας, μιας φιλοσοφίας της ιστορίας που ακόμη μαζεύει τα κομμάτια της από το σοκ του 1914. Το αποτέλεσμα της σύγχυσης αυτής, είναι να θεωρήσουμε πως ό,τι είναι καλό και λειτουργεί για εμάς πρέπει εκ των πραγμάτων να είναι καλό και να λειτουργεί και για όλους τους άλλους. Είναι πολύ εύκολο συνεπώς στην προσπάθειά του να μεταφράσει ένα πολιτικό κίνημα, να υποπέσει κανείς στην ακόλουθη εκλογίκευση: η αντιπολίτευση στην Συρία μάχεται εναντίον του Ασσάντ, ο Ασσάντ είναι δικτάτορας, άρα η αντιπολίτευση είναι δημοκρατική. Θα μπορούσε όντως η συριακή αντιπολίτευση -ποια απ' όλες όμως;- να είναι δημοκρατική, αλλά θα μπορούσε να ισχύει και το αντίθετο ή θα μπορούσε να αντιλαμβάνεται την "δημοκρατία" διαφορετικά από εμάς. Η δημοκρατία άλλωστε είναι από τους πιο διαδεδομένους όρους-λάστιχο που υπάρχουν. Εδώ βέβαια η σύγχυση επιτείνεται συχνά και από την ρητορική της μίας ή της άλλης πλευράς και την επιθυμία να δημιουργηθεί συμπάθεια στη διεθνή κοινή γνώμη. Η πρώτη λοιπόν παγίδα έγκειται στο να αντιλαμβανόμαστε τα δικά μας ιδανικά ως εξωιστορικές και πανανθρώπινες κατηγορίες και να τα προβάλλουμε σε όλους τους υπόλοιπους θεωρώντας αυτονόητο πως σκέφτονται ακριβώς όπως εμείς κι επιθυμούν ό,τι κι εμείς.
θυματοποίηση: Η δεύτερη και ίσως ακόμα σοβαρότερη παγίδα είναι η τάση θυματοποίησης. Το πρώτο και προφανέστατο πρόβλημα, που έχουμε ήδη αναφέρει παλιότερα, είναι η αντίληψη πως ολόκληρος ο μη δυτικός κόσμος χωρίζεται σε θύτες και σε θύματα. Η αφήγηση σε γενικές γραμμές αν και σε θεωρητικό επίπεδο φαντάζει προοδευτική και ψυχοπονιάρικη, κρύβει μέσα της μια αντίληψη που λίγο διαφέρει από τον μύθο του "ευγενούς αγρίου" που αποτέλεσε και το νομιμοποιητικό μύθο της παλιάς αποικιοκρατίας. Εάν οι πολίτες λχ στη Συρία αντιμετωπιστούν ως θύματα μιας κακής κυβέρνησης που τους εξοντώνει αδιάκριτα, έχουν απογυμνωθεί από κάθε έννοια ελεύθερης βούλησης και το μόνο στο οποίο μπορούν να ελπίζουν είναι η έξωθεν σωτηρία από την καλοπροαίρετη δύση. Το δεύτερο πρόβλημα που προκύπτει από την θυματοποίηση είναι ο αναπόφευκτος μανιχαϊσμός που τη συνοδεύει και που μεταφράζεται στην πεποίθηση πως η κατοχή από κάποιον της ιδιότητας του θύματος αποκλείει αυτομάτως την κατοχή της ιδιότητας του θύτη. Εφόσον λοιπόν η κοινή γνώμη με τον έναν ή τον άλλον τρόπο πειστεί πως κάποια ομάδα του πληθυσμού ανήκει στην κατηγορία του θύματος, δυσκολεύεται να αποδεχτεί πως η ίδια ομάδα μπορεί να μετατραπεί σε θύτη αρκετά γρήγορα. Στην περίπτωση που μια ανθρωπιστική επέμβαση έχει γίνει με βάση αυτό το σκεπτικό είναι πρακτικά αδύνατο να ακολουθήσει σύντομα άλλη επέμβαση για να προστατεύσει τα ίδια δικαιώματα στους πρώην θύτες ή σε κάποια άλλη ομάδα, άσχετη με την όλη ιστορία που εκλαμβάνεται από την πρώην θυματοποιημένη ομάδα ως συνένοχη. Παράδειγμα της πρώτης περίπτωσης αποτελεί η εξωδικαστική εκτέλεση του Καντάφι και της δεύτερης ο διωγμός των Τσιγγάνων στο Κοσσυφοπέδιο ως 'συνεργατών των Σέρβων'. Η δεύτερη παγίδα έγκειται λοιπόν στο ότι με τη θυματοποίηση μιας πλευράς, δημιουργείται μια παραπλανητική εικόνα η οποία μπορεί μεν να διευκολύνει μια ανθρωπιστική επέμβαση στο να κερδίσει υποστήριξη, αλλά ταυτόχρονα αποστερεί από τον επεμβαίνοντα κάθε δυνατότητα να ελέγξει τις αγριότητες που ενδεχομένως θα διαπράξει αυτή η πλευρά μόλις επικρατήσει. Δείτε για παράδειγμα τις δυσκολίες που περιγράφει η Del Ponte στην διερεύνηση της περίπτωσης του εμπορίου οργάνων στο Κοσσυφοπέδιο, όπου λίγο πολύ αναφέρει πως επειδή η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας επέκειτο το θέμα έγινε γαργάρα.
if you break it, you buy it: Η τρίτη παγίδα έχει να κάνει με το ενδεχόμενο αδιέξοδο αφού γίνει η επέμβαση. Σε περιπτώσεις που υπάρχει ξεκάθαρα εμφύλιος πόλεμος όπως η Λιβύη και η Συρία, το να "σταματήσει η σφαγή" σημαίνει πως ο επεμβαίνων πρέπει να διαλέξει στρατόπεδο. Εάν λοιπόν είναι ειλικρινής για τις προθέσεις της επέμβασης, πρέπει να είναι σε θέση να αναλάβει την ευθύνη στην πιθανότητα που η διάδοχη κατάσταση είναι ένας κακός χαμός. Το να πέσει ένας δικτάτορας που καταπίεζε τον πληθυσμό του και να αντικατασταθεί από ένα πλήρες χάος πολέμαρχων που πολεμούν μεταξύ τους με αποτέλεσμα ο γενικός πληθυσμός να είναι σε χειρότερη μοίρα από πριν, ελάχιστα θα παρηγορήσει τον πληθυσμό τον οποίον η επέμβαση σχεδιάστηκε για να προστατεύσει. Ο δυτικός κόσμος σε αυτήν την περίπτωση αντιμετωπίζει ένα τρομακτικό αδιέξοδο. Αφενός μεν η κοινή γνώμη στις ανεπτυγμένες χώρες δύσκολα θα δεχτεί την απώλεια σε ανθρώπους και το κόστος που μπορεί να συνεπάγεται μια παρατεταμένη εμπλοκή, γιατί είπαμε, εάν μπορούμε να σταματήσουμε το μακελειό με μερικές βόμβες εντάξει, αλλά να μην χάσουμε και δικούς μας στη διαδικασία. Αφετέρου, οποιαδήποτε επέμβαση από πλευράς δυτικού κόσμου, ακριβώς λόγω του αποικιακού παρελθόντος, είναι καταδικασμένη να αντιμετωπίσει τη δυσπιστία στην καλύτερη και την ανοιχτή εχθρότητα στην χειρότερη περίπτωση. Χαρακτηριστικότατο παράδειγμα είναι η περίπτωση της Λιβύης όπου η επέμβαση ήτανε χλιαρή μεν είχε δε ως αποτέλεσμα οι επεμβαίνοντες να διαλέξουνε πλευρά. Το αποτέλεσμα είναι να αναλάβει την "εξουσία" μια αντιπολίτευση που παρά τις καλές τις προθέσεις, δεν κατάφερε εδώ και τόσους μήνες να αφοπλίσει τους πολέμαρχους και να σταματήσει τον πόλεμο των φυλών. Το λιντσάρισμα δε, του Αμερικάνου πρέσβη για μια ταινία για την οποία δεν έφερε ευθύνη ούτε ο ίδιος ούτε η κυβέρνησή του, είναι φοβάμαι ενδεικτικό του πόσο (καθόλου) άλλαξαν οι παραστάσεις του πληθυσμού μετά την επέμβαση. Φτάνει να σκεφτεί κανείς πως αυτό ακολούθησε μια αρκετά συγκρατημένη επέμβαση που δεν περιελάμβανε μακροχρόνια εμπλοκή σε state-building. Συνεπώς, για να επιστρέψω στον τίτλο της υποενότητας, ο δυτικός κόσμος αυτή τη στιγμή δεν έχει την πολυτέλεια να αγοράσει το βάζο εάν το σπάσει, γιατί κινδυνεύει και να πληρώσει μια περιουσία και να το κάνει θρύψαλα. Εφόσον λοιπόν ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα ακόμη διαλυμένο κράτος στη Μ. Ανατολή είναι και υπαρκτός και δεν μπορεί να αποφευχθεί με δέσμευση για την μετα- εποχή, καλό θα ήτανε ως δυτικός κόσμος, πριν βγάλουμε από τη ντουλάπα το κουστούμι του superman να σκεφτούμε πολύ προσεκτικά μήπως τελικά δεν θέλουμε να σπάσουμε το βάζο.
Η εθνική κυριαρχία ενός κράτους είναι απόλυτη. Και ο αισχρότερος και πλέον αμφισβητουμένων αξιών εμφύλιος πόλεμος παραμένει εσωτερική υπόθεση. Οι εκτός μπορούν να αποφασίσουν να αποκόψουν την χώρα αυτή -κι αν αυτό συμβάλει στην δυστυχία των πολιτών θα βγάλει απλά στην επιφάνεια το λιγότερο των δύο χειρίστων μέσα στην χώρα. Εξωτερική επέμβαση μπορεί να γίνει για φυσικές καταστροφές, λοιμούς κλπ., προς το σύνολο τω πολιτών μιας χώρας -αλλά ένας εμφύλιος ή πανομοιότυπη εσωτερική σύρραξη θα έδιναν σε οποιαδήποτε επέμβαση χαρακτήρα προτίμησης μιας ομάδας των πολιτών και όχι άλλης, αποδίδοντας στους επεμβαίνοντες την χροιά επιλογής ανάμεσα στους αντιμαχόμενους.
ΑπάντησηΔιαγραφήΈχοντας πει τα παραπάνω, αν επέμβουμε ας το κάνουμε χωρίς αυταπάτες περί του αν παίρνουμε το μέρος του ενός έναντι του άλλου με κριτήρια υποκειμενικά. Και, το τελικό σου κριτήριο του σπασίματος του βάζου εικονογραφεί θαυμάσια την συμφεροντολογική πραγματικότητα οποιασδήποτε επέμβασής μας -ή μη.
Ευτυχώς που δεν επικρατεί πάντα αυτή η λογική γιατί αλλιώς ο Πολ Ποτ δεν θα είχε εκτελέσει το 21% μόνο (!!!????) του πληθυσμού της Καμπότζης αλλά ποιος ξέρει πόσους ακόμη.
ΔιαγραφήΩς προς το άρθρο θα επανέλθω.
Αταίριαστε το παράδειγμα που δίνεις είναι μάλλον ατυχές για το ζήτημα το οποίο συζητάμε. Θα απαντούσε όντως στον Δημήτρη, εάν το Βιετνάμ είχε εισβάλλει στην Καμπότζη και απομακρύνει τον Πολ Ποτ για καθαρά ανθρωπιστικούς λόγους. Τα πράγματα όμως δεν έχουν έτσι: Το Βιετνάμ εισέβαλλε επειδή είχαν σοβαρότατα μεθοριακά επεισόδια κατά τα οποία ο στρατός της Καμπότζης επανειλλημένα είχε εισχωρήσει στο Βιετνάμ. Το ό,τι το Βιετνάμ αποφάσισε να αντικαταστήσει τον Πολ Ποτ με κάποιον περισσότερο συνεννοήσιμο είχε μεν ως αποτέλεσμα να σταματήσουν οι σφαγές του πληθυσμού της Καμπότζης, αλλά μόνο ως παράπλευρο αποτέλεσμα. Επίσης οι Βιετναμέζοι αφού σπάσανε το βάζο το αγοράσανε για δέκα χρόνια (ακολούθησε κατοχή της Καμπότζης από το Βιετνάμ περίπου ως το 1990). Χαριτωμένη λεπτομέρεια της ιστορίας είναι πως η Κίνα αλλά και οι κύριοι πρωταγωνιστές των σημερινών ανθρωπιστικών επεμβάσεων (ΗΠΑ και ΗΒ) είχανε στηρίξει τον Πολ Ποτ επειδή το Βιετνάμ ανήκε στη Σοβιετική σφαίρα επιρροής.
ΔιαγραφήΔημήτρη από νομικής πλευράς έχεις -σχεδόν- απόλυτο δίκιο. Το "σχεδόν" το έβαλα επειδή μετά το 2005 έχει αρχίσει να αλλάζει λιγάκι η αντιμετώπιση της κυριαρχίας. Συγκεκριμένα με την αναφορά του Brahimi (του ίδιου που πλέον ανέλαβε μεσολαβητής για τη Συρία) ο ΟΗΕ υιοθέτησε το "Responsibility to protect" που στην ουσία λέει πως αν ένα κράτος δεν θέλει ή δεν μπορεί να προστατεύσει τη ζωή των υπηκόων του τότε μπορεί να το κάνει η διεθνής κοινότητα. Το R2P είχε χρησιμοποιηθεί για την επέμβαση στη Λιβύη συν τοις άλλοις. Απ' ό,τι φαίνεται πάντως θα αργήσει κάποιος να το ξαναεπικαλεστεί γιατί η εξουσιοδότηση του ΟΗΕ για τη Λιβύη γίνηκε λάστιχο (εφόσον αντί για no fly zone υποστηρίχτηκε συγκεκριμένη πλευρά στη διαμάχη). Εφόσον ο μόνος νόμιμος τρόπος για να γίνει ένοπλη ανθρωπιστική επέμβαση είναι μέσω του Συμβ. Ασφαλείας και δεδομένου του τι έγινε η εξουσιοδότηση του τελευταίου στην Λιβύη δε νομίζω η Κίνα η Ρωσία να ξαναφήσουνε να ληφθεί απόφαση anytime soon. Φυσικά υπάρχει και η επιλογή της "μη νόμιμης αλλά νομιμοποιημένης" επέμβασης (λέγε με Κόσσοβο).
ΔιαγραφήΗ κατάσταση γενικά είναι πολύ πιο περίπλοκη από αυτήν που περιγράφω εδώ. Χάρην της συζήτησης αποδέχτηκα να αναφερθώ στις ανθρωπιστικές επεμβάσεις στην ιδεοτυπική τους μορφή, δλδ στον ιδανικό κόσμο που δεν υπάρχουν κρατικά συμφέροντα να εξυπηρετηθούν, που δεν είναι παράνομο να επεμβαίνει η διενθής κοινότητα στα εσωτερικά των κρατών, που δεν υπάρχει επιλεκτικότητα μεταξύ δικτατόρων κτλ. Όλα αυτά και άλλα τόσα είναι επίσης υπαρκτά προβλήματα μόνο που για να γλιτώσω χώρο δεν τα συζήτησα. Ήθελα να επισημάνω πως ακόμα και σε έναν ιδανικό κόσμο καλών προθέσεων από πλευράς των Μ. Δυνάμεων πάλι θα υπήρχαν ανυπέρβλητα διλλήματα να αντιμετωπιστούν.
Ατυχές ή όχι το παράδειγμα της Καμπότζης μας δείχνει εύγλωττα πώς μπορεί μία έξωθεν επέμβαση (όποιοι κι αν είναι οι λόγοι για τους οποίους γίνεται πραγματικά) να λύσει το θέμα, δηλ. να σώσει ζωές.
ΔιαγραφήΔε διαφωνώ, απλά επισήμανα πως το να ρίξεις έναν δικτάτορα επειδή σε ενοχλεί για τους δικούς σου λόγους και να σώσεις καταλάθος και τον πληθυσμό του δεν εμπεριέχει την αιτιακή σχέση που υπονόησες με το "Ευτυχώς που δεν επικρατεί πάντα αυτή η λογική" :)
ΔιαγραφήΗ ανάρτηση σου αποτελει ο,τι καλύτερο, εμβριθέστερο και πιο κοντινο στην πραγματικότητα, από οσα εχω διαβάσει...,
ΑπάντησηΔιαγραφήδες τη δική μου θέση για την αραβική ανοιξη http://apouro.blogspot.gr/2012/02/blog-post_19.html
Ο,τι εγραφα στην αναρτηση,επαναλαμβάνεται στη Συρία...
Σ' ευχαριστώ πολύ! Διάβασα την ανάρτησή σου και παρόλο που σε γενικές γραμμές συμφωνώ επέτρεψέ μου να διαφωνήσω με ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο: πιστεύω πως η πείνα είναι το πιο γνήσιο κίνητρο για να γίνει μια επανάσταση.
ΔιαγραφήΔεν εχεις αδικο για την πεινα,αλλά από Αφρική και Μεση Ανατολή,μην περιμενουμε επανασταση....
Διαγραφήεάν εννοείς να περιμένουμε επανάσταση του τύπου της Γαλλικής ή της Ρώσικης που να ταρακουνήσει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πολιτική συμφωνώ απόλυτα. Και σαφώς συμφωνώ πως σε καμία περίπτωση δε μιλάμε για επανάσταση που ξεκίνησε από τον αραβικό κόσμο και θα αγκαλιάσει τον πλανήτη! Θα μπορούσε όμως να φέρει επανάσταση (όχι πάντα προς το καλύτερο) στον ρόλο του αραβικού κόσμου στην παγκόσμια πολιτική. Εάν ας πούμε το κοσμικό ισλάμ αντικατασταθεί από ισλαμιστικά καθεστώτα στην Β. Αφρική και τη Μ. Ανατολή... επανάσταση το λες κι αυτό
ΔιαγραφήΔυστυχώς, όσο εμείς αναλισκόμαστε σε συζητήσεις, στη Συρία κι όχι μόνο, σκοτώνεται κόσμος. Πολλές φορές στο παρελθόν η αναποφασιστικότητα της διεθνούς κοινότητας έθρεψε το θράσος δικτατόρων σε βάρος ανθρώπινων ζωών.
ΑπάντησηΔιαγραφήΛες ότι αυτό που είναι καλό για μας ίσως να μην είναι καλό για άλλους λαούς. Κι αν υποθέσουμε ότι η δημοκρατία που έχουμε εμείς δεν είναι καλή για άλλους, εδώ δεν μιλάμε για μία ιδέα που θα πάμε να τους επιβάλουμε χωρίς να τους ρωτήσουμε. Εδώ ο λαός ξεσηκώθηκε και ζητά ελεύθερες εκλογές. Ο ηγέτης του απαντά με σφαγές. Δεν είναι αρκετό αυτό για να δικαιολογήσει αν όχι μία επέμβαση έστω μία βοήθεια των επαναστατημένων; Λένε ότι με τις αλλαγές στα καθεστώτα αυτά ήλθαν στην εξουσία οι ισλαμιστές. Ε, και λοιπόν; Αν τους ψήφισε ο λαός, χάρισμά του. Εξάλλου δημοκρατία είναι το καθεστώς όπου οι λαοί έχουν το δικαίωμα ακόμη και να αυτοκτονούν. Ή αλλιώς: ψηφίζουν αυτό που θέλουν και "λούζονται" την επιλογή τους. Αν οι ισλαμιστές ή οποιαδήποτε αντιπολίτευση ή οποιοιδήποτε τωρινοί επαναστάτες γίνουν οι καταπιεστές του αύριο, και εάν τότε εξεργεθούν εναντίον τους, εμείς εννοείται ότι τότε θα πρέπει να είμαστε με τους τότε εξεγερμένους.
Δεν σπάσαμε τίποτα και δεν είμαστε υποχρεωμένοι να αγοράσουμε τίποτα. Βοηθήσαμε αυτούς που ήθελαν να σπάσουν το παλιό για να φτιάξουν το καινούργιο. Κι αν το καινούργιο είναι σαν το παλιό θα βοηθήσουμε και πάλι αυτούς που θα θελήσουν να το ξανασπάσουν.
"...δεν μιλάμε για μία ιδέα που θα πάμε να τους επιβάλουμε χωρίς να τους ρωτήσουμε. Εδώ ο λαός ξεσηκώθηκε και ζητά ελεύθερες εκλογές"
ΔιαγραφήΔεν μίλησα πουθενά για σταυροφορία προκειμένου να επιβληθεί η δημοκρατία και να φτιάξουμε έναν κόσμο καθ' εικόνα και καθ' ομοίωσίν μας αν και θα μπορούσα. Μίλησα συγκεκριμένα για την τάση μας να βλέπουμε αυτό που θέλουμε, ακριβώς όπως κάνεις με αυτήν σου την απάντηση.
"Δεν είναι αρκετό αυτό για να δικαιολογήσει αν όχι μία επέμβαση έστω μία βοήθεια των επαναστατημένων;"
Βοήθεια δίνεται ήδη, εκτός κι αν πιστεύεις πως ο FSA βρήκε αντιαρματικά και αντιαεροπορικά βλήματα κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Θα ήμουνα λίγο πιο προσεκτικός με την χρήση του όρου "επαναστατημένος" καθώς εάν όντως είχες επανάσταση θα είχαν όλα τελειώσει. Καταφανέστατα όμως το καθεστώς έχει αρκετούς υποστηρικτές γι' αυτό και δεν έχει καταρρεύσει ακόμη. Και κάτι για τις σφαγές. Φαντάζομαι εννοείς ως σφαγές τις περιπτώσεις που εκτελέστηκαν αδιάκριτα άμαχοι και εμπόλεμοι και όχι περιπτώσεις που σκοτώθηκαν μόνο εμπόλεμοι (το αναφέρω αυτό γιατί ειδικά στην περίπτωση που οι καταγεγραμένοι νεκροί είναι άνδρες μάχιμης ηλικίας η διάκριση άμαχου και εμπόλεμου είναι μάλλον θολή καθώς οι ομάδες ανταρτών δεν συνηθίζουνε να φοράνε στολές και διακριτικά). Σημειωτέον εδώ πως και η αντιπολίτευση έχει παραβιάσει κατ' εξακολούθησην τους κανόνες του πολέμου σύμφωνα με τους οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων που βρίσκονται στο πεδίο, η τελευταία μάλιστα από τις τρεις καταχωρημένες σφαγές (massacres) που έλαβε χώρα υπάρχει ένα καλό ενδεχόμενο να έγινε από αντάρτες. Σ' αυτήν την περίπτωση υποθέτω πως πρέπει να κάνουμε στα στραβά μάτια γιατί είπαμε "νυν υπερ πάντων ο αγών" έτσι;
"Αν τους ψήφισε ο λαός, χάρισμά του"
Σε έναν κόσμο που τα κράτη υπάρχουνε εν κενώ ευχαρίστως να το δεχτώ σαν επιχείρημα. Αλλά φυσικά σ' αυτόν τον κόσμο δεν θα ετίθετο καν ζήτημα ανθρωπιστικής επέμβασης από το εξωτερικό. Ας ρωτήσουμε όμως για αυτό το "χάρισμά τους" τον αμερικάνο πρέσβη στη Λιβύη αν και νομίζω δεν βρίσκεται στη θέση να μας απαντήσει γιατί τον λυντσάρανε. Τίποτα δεν είναι χάρισμα κανενός λαού σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο. Πριν επέμβει η διεθνής κοινότητα κάπου πρέπει να έχει εκτιμήσει ποιές είναι οι πιθανές διάδοχες καταστάσεις και τις πιθανές επιπτώσεις για την γειτονιά και τον κόσμο. Καμία σοβαρή κυβέρνηση δε μπορεί να αρκεστεί στο "χαρισμά τους" όταν σχεδιάζει εξωτερική πολιτική. Κοινώς, η λαρτζιά δεν ανήκει στις πολυτέλειες που επιτρέπει στον εαυτό της η διπλωματία.
"Δεν σπάσαμε τίποτα και δεν είμαστε υποχρεωμένοι να αγοράσουμε τίποτα. Βοηθήσαμε αυτούς που ήθελαν να σπάσουν το παλιό για να φτιάξουν το καινούργιο."
Αν και ο συναισθηματικός λόγος μου προκαλεί πάντα συμπάθεια, πρέπει εδώ να υπενθυμίσω αυτό που σου έγραψα στο τουήτερ, πως δλδ στις διενθείς σχέσεις ο κυνισμός είναι λιγότερο επικίνδυνος από την αφέλεια. Το "σπάσιμο" αναφέρεται στο κράτος και τις λειτουργίες τους. Δεν καταλαβαίνεις πάντα πότε έσπασες το βάζο, αλλά στην περίπτωση που εκβιάζεις αποτέλεσμα σε κάποιον εμφύλιο τότε κατά πάσα πιθανότητα μάλλον το έσπασες. Κι αυτό διότι η πλευρά που βοήθησες ως διεθνής κοινότητα να επικρατήσει μάλλον δεν είχε αρκετή υποστήριξη (κι ούτε έχει μετά τον πόλεμο) ώστε να το καταφέρει μόνη της. Το αποτέλεσμα είναι ένας ωραιότατος χαμός που οι σκοτωμοί συνεχίζονται και η διεθνής κοινότητα κοιτάει αλλού διακριτικά ή κοπανάει το κεφάλι της στον τοίχο. Σημειώνουμε εδώ πως η διεθνής κοινότητα αποτελείται κατά κύριο λόγο από κράτη με ιεραρχημένα συμφέροντα και όχι ΜΚΟ ή φιλανθρωπικές οργανώσεις. Η διαδικασία που περιγράφεις, αυτή του διαρκούς σπασίματος του παλιού μέχρι να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα αν και είμαι σίγουρος πως θα ενθουσίαζε τον Τρότσκι δεν νομίζω να έβρισκε και πολλούς οπαδούς στους διπλωματικούς κύκλους. Διότι ένα failed state συνήθως σημαίνει πολύ περισσότερους μπελάδες για τον περίγυρο από ένα απλό "ψηφίζουν αυτό που θέλουν και "λούζονται" την επιλογή τους"