Σκωτικά εκλογικά μεθεόρτια

Εχτές όπως πολλοί ήδη γνωρίζετε βγήκανε τα αποτελέσματα των ας πούμε αυτοδιοικητικών εκλογών στο νησί μας. Πριν περάσω στον σχολιασμό, δύο κουβέντες για το εκλογικό σύστημα επιβάλλονται. Σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο είχαμε εκλογές με τη διαφορά πως η Ουαλία, η Σκωτία και η Βόρειος Ιρλανδία ψηφίζανε εκτός από τοπικά συμβούλια και για τα τοπικά κοινοβούλια τα οποία έχουν αποκτήσει με το περίφημο devolution. Εδώ βρίσκεται ένα από τα παράδοξα της βρετανικής πολιτικής σκηνής. Οι Άγγλοι δεν διαθέτουν τοπικό κοινοβούλιο και γι' αυτούς οι αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά από το Westminster, το οποίο όμως είναι το εθνικό κοινοβούλιο ολόκληρης της Βρετανίας. Συνεπώς οι Άγγλοι προχτές ψηφίσανε μόνο για τα τοπικά συμβούλια. Αυτός ο διακανονισμός έχει το παράδοξο αποτέλεσμα βουλευτές εκλεγμένοι στη Σκωτία να ψηφίζουνε στο βρετανικό κοινοβούλιο για νόμους που θα εφαρμοστούνε μόνο στην Αγγλία και για τους ίδιους δεν θα έχουνε κανένα πολιτικό κόστος μιας και όπως λέγαμε και στον στρατό τη Σκωτία "δεν την πιάνουνε". Έτσι το 2004 ένα νομοσχέδιο για τα δίδακτρα των πανεπιστημίων πέρασε στην βρετανική βουλή μόνο με την υποστήριξη των Σκωτσέζων εργατικών, οι οποίοι το υπερψηφίσαν εκ του ασφαλούς, μιας και η παιδεία είναι από τους τομείς που έχουνε αποκεντρωθεί και στην Σκωτία βρίσκεται στην αρμοδιότητα του εδώ κοινοβουλίου. Βέβαια οι Άγγλοι μπορούνε να πάρουνε το αίμα τους πίσω κάθε φορά που γίνονται εθνικές εκλογές μιας και είναι πολύ περισσότεροι από τους υπόλοιπους. Έτσι μπορούνε να βγάλουνε κυβέρνηση συντηρητικών για ολόκληρη τη Βρετανία τη στιγμή που η Σκωτία στις τελευταίες εκλογές έστειλε στο Westminster μόλις έναν συντηρητικό βουλευτή από τις 59 έδρες που της αναλογούν.

Οι εκλογές γενικά στη Μεγάλη Βρετανία: Δεν αποτέλεσαν καμία ιδιαίτερη έκπληξη. Στην Αγγλία οι συντηρητικοί μείνανε σταθεροί, οι εργατικοί ανέβηκαν και οι LibDems όπως ήτανε φυσικό κι επόμενο κατακρημνίστηκαν (αποτελέσματα για Αγγλία εδώ). Οι LibDems του Clegg πιάσανε τα χαμηλότερα ποσοστά από ιδρύσεώς τους και ο Clegg δήλωσε πως κατηγορήθηκαν για τις περικοπές της συγκυβέρνησής τους με τους συντηρητικούς. Προσωπικά δε νομίζω να ξαφνιάστηκε. Άλλωστε ο ψηφοφόρος των συντηρητικών ξέρει τι να περιμένει από το κόμμα που υποστηρίζει. Οι ψηφοφόροι των LibDems νομίζω πως θα νιώσανε κάπως βλάκες (εφόσον δεν μπόρεσαν να διδαχτούνε από την χρόνια παρόμοια πάθηση των Ελλήνων ομολόγων τους) που ψηφίσανε ένα κόμμα που δήλωνε προεκλογικά πως θα αντισταθεί σε περικοπές μόνο και μόνο για να το δούνε να τις εφαρμόζει μαζί με τους συντηρητικούς.

Οι εκλογές στη Σκωτία: Αν και τα αποτελέσματα ήτανε αναμενόμενα ως προς την πτώση των LibDems και στη Σκωτία, οι εκλογές αυτές φέρανε τα ίσα ανάποδα εδώ στον Βορρά. Οι εκλογές μας λοιπόν είχανε 2 μεγάλους χαμένους έναν μεγάλο κι έναν μικρό κερδισμένο και έναν που ούτως ή άλλως στην Σκωτία είναι "τι είχαμε τι χάσαμε". Σημειώνουμε πως το Σκωτικό κοινοβούλιο έχει 129 έδρες (πλειοψηφία στις 65). Τα αποτελέσματα βρίσκονται εδώ.

α) οι χαμένοι: Ο αναμενόμενος χαμένος είναι οι LibDems που μπορέσανε να κρατήσουνε μόνο τα δύο νησιωτικά συμπλέγματα των Shettland και Orkney. Από τις 17 έδρες που είχανε στη βουλή του 2007 μείνανε με 5 στο καινούργιο κοινοβούλιο. Ο επικεφαλής τους, Tavish Scott, παραιτήθηκε μετά τα αποτελέσματα αφού άφησε και μια μπηχτή προς την κεντρική ηγεσία του κόμματος πως "χρειάζεται να αλλάξουνε κατεύθυνση". Ο μη αναμενόμενος χαμένος ήτανε οι Εργατικοί. Οι 37 έδρες τους στο κοινοβούλιο υπολείπονται κατά 7 αυτών που είχανε στο προηγούμενο. Όχι μόνο δεν καταφέρανε να εξαργυρώσουνε τη δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση μα χάσανε κιόλας το κάστρο της Γλασκώβης την οποία κρατούσανε από το 1999. Και ο δικός τους επικεφαλής δήλωσε πως θα παραιτηθεί το φθινόπωρο. 

β) οι κερδισμένοι: Ο μεγάλος κερδισμένος των εκλογών είναι το εθνικιστικό κόμμα SNP. Είναι αυτοί που καρπώθηκαν τις απώλειες και των τριών άλλων κομμάτων. Συγκεντρώσανε λοιπόν 69 έδρες, 23 παραπάνω από αυτές που κρατούσανε στην προηγούμενη βουλή. Στο κοινοβούλιο του 2007 σχηματίζανε κυβέρνηση μειοψηφίας με αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να εφαρμόσουνε το παλιό τους σχέδιο για δημοψήφισμα με το ερώτημα της απόσχισης από το Ηνωμένο Βασίλειο. Πλέον έχουνε την πρώτη στην ιστορία του Σκωτικού κοινοβουλίου απόλυτη πλειοψηφία και όπως όλα δείχνουν θα πάνε για το δημοψήφισμα. Το αποτέλεσμα δίκαια μπορεί να χαρακτηριστεί ιστορικό γιατί για πρώτη φορά στην ιστορία του το SNP κατάφερε να κερδίσει τα μεγάλα αστικά κέντρα της Γλασκώβης και του Εδιμβούργου. Με το SNP και το δημοψήφισμα και το που πάμε θα ξανασχοληθώ παρακάτω. Ο δεύτερος κερδισμένος είναι οι Πράσινοι που κατορθώσανε να βγάλουνε δύο έδρες.

γ) ο "τι είχαμε τι χάσαμε": Φτάσαμε και στο αγαπημένο μου κομμάτι στην πολιτική σκηνή της Σκωτίας που δεν είναι άλλο από την (για τους ίδιους) τραγωδία των συντηρητικών. Καταφέρανε να χάσουνε μόλις 5 έδρες σε σχέση με το προηγούμενο κοινοβούλιο κι έτσι έχουνε πλέον 15 βουλευτές στο Holyrood. Η επικεφαλής τους λοιπόν δήλωσε πως απόλαυσε πολύ την προεκλογική εκστρατεία και πως η απήχηση των συντηρητικών είναι σταθερή. Προσωπικά η αντίδρασή της μου θύμισε την ανακούφιση του Συνασπισμού κάθε φορά που καταφέρνει να μπει στην ελληνική βουλή. Βέβαια με την πολιτική τους πλατφόρμα δεν θα πηγαίνανε και πολύ μακριά ούτως ή άλλως μιας και ήταν το μόνο κόμμα που ζητούσε την επαναφορά διδάκτρων, την επαναφορά του κόστους συνταγογράφησης φαρμάκων και την κατασκευή πυρηνικών αντιδραστήρων. Σημειώνουμε εδώ πως για το ζήτημα των διδάκτρων (σε προπτυχιακό επίπεδο) αυτά καλύπτονται από την κυβέρνηση της Σκωτίας για πολίτες της Σκωτίας (όχι όμως και της Αγγλίας) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Το SNP και το δημοψήφισμα: το SNP είναι ένα κάπως ιδιαίτερο μίγμα αποσχιστικού εθνικισμού και σοσιαλδημοκρατίας, χαρακτήρα που απέκτησε όταν την ηγεσία του είχε ο τρέχων επικεφαλής Αlex Salmond. Για μια ενδιαφέρουσα ιστορία του δείτε εδώ. Η σοσιαλδημοκρατική ατζέντα του SNP του επέτρεψε να χτυπήσει τους εργατικούς ως αξιόπιστη εναλλακτική στους συντηρητικούς. Ειδικά σε ζητήματα δωρεάν παιδείας και υγείας βρίσκεται κατά την άποψή μου πιο αριστερά από τους εργατικούς (όχι ότι είναι και κανένα μεγάλο κατόρθωμα). Τώρα σχετικά με το δημοψήφισμα, τα διλήμματα που το ακολουθούν τα έχω σχολιάσει παλιότερα εδώ. To SNP έχει μεν ήδη αρχίζει να πιέζει για εκχώρηση περισσότερων αρμοδιοτήτων την κεντρική κυβέρνηση, μα το αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος κάθε άλλο παρά προδιαγεγραμμένο είναι. Κοινώς, το SNP δεν κέρδισε τις εκλογές επειδή οι Σκωτσέζοι αποφάσισαν πως θέλουν δημοψήφισμα. Οι Σκωτσέζοι εκλέξανε το SNP γιατί ήτανε ευχαριστημένοι με το πως τους κυβέρνησε (αν και σε κυβέρνηση μειοψηφίας) ή απλά επειδή θεωρούνε πως μπορούνε να εμπιστευτούνε περισσότερο αυτό το κόμμα από τα υπόλοιπα στο παζάρεμα με το Westminster. Το τι θα ψηφίσουνε στο δημοψήφισμα δεν προδιαγράφεται από αυτήν τους την επιλογή, αν και πλέον θα έχουμε την δυνατότητα να μάθουμε τι πιστεύουν αντί να κάνουμε εικασίες.

Συγκριτικά αποτελέσματα των εκλογών του 2007 με αυτές του 2011. Οι εικόνες έχουν παρθεί από εδώ κι εδώ και διατίθενται με πιστοποιητικό Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0.