'Πάρε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο'

"Πάρε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο. Ο μεγάλος χάρτης σχισμένος. Η γεωγραφία χαμένη ανάμεσα σε άχρηστα βιβλία. Ο εξάντας δίχως φακούς. Τους βγάλαμε για ν' ανάψουμε τσιγάρα. Σπασμένο το παλινώριο. Η ρίγλα ζαβωμένη. Το βελόνι της πυξίδας τρελάθηκε και τρεκλίζει. Την μπαρκέτα την έκοψε κυνηγός, μπορεί και σκυλόψαρο. Μετζαρόλι; μα ο άμμος δεν βολεί να περάσει. Ας μετρήσουμε τον ήλιο με τα δάχτυλα. Ποιόν απ' όλους;

-Λίγη γαλέτα...

-Πάρε... γιατί φτύνεις;

-Νερό.

-Σώθηκε.

-Είπες πως για μένα θ' ανοίξεις την φλέβα σου.

-Δες. Την άνοιξα. Δεν τρέχει στάλα.

-Στεριά. Νά τη. Τρεις φοινικιές.

-Όχι. Πέντε...Εφτά...Χίλιες. Μήτε μισό μίλι. Κοντά.

-Δος μου τα κουπιά.

-Είναι σάπια. Ολότελα.

-Τότε ας φτάσουμε κολυμπώντας.

-Κοίταξε το στόμα του σκύλου, πως περιμένει.

-Ρίξε την γαλέτα.

-Την ξερνά και την πετά πάλι απάνω μας. Δε βλέπεις; Στάσου να πέσω. Θα χορτάσει. Θα προλάβεις να βγεις τη στεριά. Φυσάει. Είναι κόντρα. Αλαργεύουμε. Βρέχει. Πιες. Κοιμήσου, θα σε φυλάω.

-Κοιμάμαι. Είναι καιρός που κοιμάμαι.

-Τι ωραία που είναι τα μαλλιά σου. Άσε με να τα καθαρίσω από το αλάτι.

-Όχι.

-Γιατί γλιστράς από τα χέρια μου; Που είσαι; Έχω καινούργια tatoo να σου δείξω. Μην ξυπνάς... Έτσι όπως είσαι, θα σε βάλω φιγούρα στην πλώρη... Κοριτσάκι. Πιάσε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο.

-Δεν έχω χέρι. Δεν υπάρχει κόσμος"

-----------------------------------

Ν. Καββαδίας 'Βάρδια' (1954), εκδόσεις Άγρα 2008. Γλωσσάρι για όσους (όπως κι εγώ άλλωστε) δεν γνωρίζουν τι είναι το μετζαρόλι εδώ.

Η ειρωνεία της Casablanca

Μια από της πιο δυνατές σκηνές της ταινίας είναι αυτή που οι Γάλλοι σε ένα συναισθηματικό ξέσπασμα τραγουδούν τη Μασσαλιώτιδα πιο δυνατά από το εμβατήριο των Γερμανών κατακτητών. Θα αποφύγω τον πειρασμό να σχολιάσω τις κάπως υπερβολικές ερμηνείες και θα πάω στο θέμα μου κατευθείαν. Το βιντεάκι νομίζω είναι μια από τις παραστατικότερες -έστω και ακούσια- περιγραφές της σημασιολογίας του εθνικισμού και της συναισθηματικής φόρτισης που προκαλεί, με δυο λόγια της μαγείας του φαινομένου. Δεν αμφιβάλλω πως αυτή η σκηνή αν συνέβαινε στην πραγματικότητα θα προκαλούσε στους Γάλλους την αντίδραση που είδαμε στην ταινία, με την δακρυσμένη κοπέλα να τραγουδάει "Mugir ces féroces soldats ? Ils viennent jusque dans nos bras.." και ειλικρινή το δίχως άλλως συγκίνηση. Η μάλλον ακούσια ειρωνεία του σκηνοθέτη βρίσκεται στο 1.55 όπου μπροστά από την ενθουσιώδη κιθαρίστρια βλέπουμε έναν πιθανότατα μαροκινό (κρίνοντας από το φέσι) να καπνίζει ασυγκίνητος. Δεδομένου του ότι το Μαρόκο είχε γίνει Γαλλικό προτεκτοράτο το 1912 νομίζω πως ο φίλος της σκηνής είναι απόλυτα δικαιολογημένος να κάθεται ασυγκίνητος. Ο ύμνος που προκαλεί ρίγη συγκίνησης για τους Γάλλους μιλώντας για ελευθερία και λίγο πολύ πανανθρώπινες αξίες, είναι για τον ίδιο ενδεχομένως όσο μισητό είναι το εμβατήριο των Γερμανών. Κι επειδή μ' αρέσουν τα οξύμωρα, πολύ άνετα μπορώ να φανταστώ Γερμανούς σε μια μπιραρία της Έσσης να τραγουδάνε το Deutschlandlied (ειδικά την τρίτη στροφή που μιλάει για ελευθερία και δικαιοσύνη και άλλες λίγο πολύ πανανθρώπινες αξίες) μπροστά στους Γάλλους αξιωματικούς του στρατού κατοχής της Ruhr 20 χρόνια νωρίτερα. Κι έτσι σοφοί που γίνατε με τόση πείρα, απολαύστε και το βιντεάκι (με τις απολογίες μου που δεν μπόρεσα να το ενσωματώσω στην ανάρτηση).

Τρια τρένα της ζωής μου

2002: Το πρώτο ταξίδι με τρένο που θυμάμαι ήτανε με την βραδυνή αμαξοστοιχία για Θεσσαλονίκη. Ίσως η πρώτη και η τελευταία φορά που πέτυχα εκείνα τα παλιά βαγόνια με τις κουκέτες κι αυτήν την απομίμηση ξύλου στα τοιχώματα. Παραδόξως σε κανένα τρένο απ' όσα έχω ανέβει δεν θυμάμαι κάποιον συνεπιβάτη και το συγκερκιμένο δεν αποτελούσε εξαίρεση. Απεναντίας θυμάμαι τα άτομα με τα οποία έχω μοιραστεί τσιγάρο και ανταλλάξει δύο κουβέντες στο κυλικείο -όταν ακόμη επιτρεπότανε. Εν προκειμένω ήτανε ο ελεγκτής που κάπνιζε στον διάδρομο, δίπλα στο μισάνοιχτο παράθυρο. Στο Λιτόχωρο είχε χαράξει όταν φτάσαμε και όταν ετοιμάστηκα να κατέβω το τρένο ήδη ξεκινούσε. "Προλαβαίνεις να πηδήξεις;" με ρώτησε ο ελεγκτής -πρόλαβα. Ήτανε έξι το πρωί και το κρύο με τρύπησε, μόλις τότε κατάλαβα τι θα με περίμενε στο βουνό και πως το φουτεράκι που είχα κουβαλήσει δεν αρκούσε.

2005: Εκδρομή με τη σχολή Κωνσταντινούπολη και το ραντεβού ήτανε για τις 8 το πρωί Αλεξανδρούπολη Οι υπόλοιποι θα φτάνανε αεροπορικώς μα εγώ και δυο φίλοι ήμαστε αποφασισμένοι να ποντάρουμε σε ράγες. Φτηνότερα δεν μας ήρθε βέβαια γιατί οι μόνες θέσεις καπνιστών που βρήκαμε ελεύθερες ήτανε στην πρώτη και αν θυμάμαι καλά αρκετά πίσω στην πρώτη, διαφορετικά δεν εξηγείται το πως όταν φτάσανε οι εφημερίδες είχε μείνει μόνο 'Αδέσμευτος'. Ευχάριστη ολονυχτία και από τα λίγα δρομολόγια που έχω κάνει με παρέα στην Ελλάδα. Το απαραίτητο μπέρδεμα με τον σταθμό με ακολούθησε κι εκεί κι έτσι αντί να κατεβούμε Αλεξανδρούπολη βρεθήκαμε στις Φέρρες που πρώτη φορά τις άκουγα. Το σκηνικό ήτανε εφιαλτικό. Ένας σταθμός στη μέση του πουθενά και χωρίς ίχνος ανθρώπινης παρουσίας γύρω πέρα από έναν μεθυσμένο που κατέβηκε μαζί μας και ήτανε σε μεγαλύτερη σύγχυση από μας. Εν τέλει καταφέραμε να βρούμε ταξί και γλιτώσαμε τα μπινελίκια για την καθυστέρηση λόγω βλακείας. Ακριβώς έναν χρόνο μετά, θα ξαναβρισκόμουνα σ' αυτό το μέρος που μέχρι τότε δεν γνώριζα καν ότι υπήρχε, μόνο που δεν υπήρχε λόγος να πάω με τρένο: η μητέρα πατρίδα πρόσφερε δωρεάν μεταφορά με Steyr.

2006: Το συγκεκριμένο περιστατικό το καταχωρούμε ως ακούσιο trainspotting. Περασμένα μεσάνυχτα στον κεντρικό της Αλεξανδρούπολης. Δυο φαντάροι φυλάνε τον ασβεστωμένο πλάτανο... ΟΚ αστειεύομαι, στην ουσία το βαγόνι απέναντι, που είναι φορτωμένο με ένα RM 70 που θα έφευγε το επόμενο πρωί. Η αμαξοστοιχία σταματάει και το τρένο αδειάζει. Ένα ζευγάρι αλλοδαπών φορτωμένων με τα σακίδιά τους πλησιάζει και με ρωτάνε "Where is the port?". Χωρίς να έχω ιδέα από τους δρόμους της πόλης τους δείχνω αόριστα στο βάθος την αναλαμπή του φάρου. Δυο σκέψεις με ταλαιπώρησαν στο υπόλοιπο της υπηρεσίας μου. Αφενός μεν το ότι θα γυρίσουνε στην μακρινή τους χώρα και θα λένε πως η Θράκη δεν έχει αφομοιωθεί εντελώς και συνεπώς είναι ακόμα υπό κατοχή και αφετέρου γιατί δεν τους είπα να ξαναπάρουνε το τρένο και να κατεβούνε στον επόμενο σταθμό που ήτανε στο λιμάνι.

Good Question

Η φώτο τραβήχτηκε εχτές στο Stirling, την μεγένθυνα για να μην σας ταλαιπωρώ. Αν αρχίσαν και οι ίδιοι οι εκπρόσωποί Του να απορούνε, τότε είμαστε σε καλό δρόμο :)

Σχετικά με την κ. Δραγώνα (ε ναι τώρα ξύπνησα)

Our nationality is like our relations to women: too implicated in our moral nature to be changed honorably, and too accidental to be worth changing (G. Santayana)

Έτσι όπως καθόμουν στον γυάλινο πύργο μου και είχα αρχίσει να ξανασχολούμαι με τα ταπεινά μου ακαδημαϊκά, άκουσα φασαρία, κλαυθμούς και οδυρμούς, τις ιαχές των νικητών και τις οιμωγές των νικημένων κτλ κτλ. Βγήκα λοιπόν στο παράθυρό μου που βλέπει στην μπλογκόσφαιρα κι ευθύς ανέκραξα με δέος "γιατί σφάζεται ο κόσμος και λασπολογεί πατέρα;". Εν αρχη ησαν τα βλογ που παρακολουθώ. Ευχαριστώ λοιπόν τον Zaphod γιατί χωρίς την ανάρτησή του δεν θα είχα πάρει γραμμή τίποτα. Από κει πέρασα στο jungle report αν και σαν λαμπρός πολιτικός επιστήμονας που είμαι είχα πλεον καταλάβει. Καλώς ή κακώς -καλώς και θα εξηγήσω μετά το γιατί- το επίκεντρο της προσοχής ήτανε η αποκάλυψη της παραποίησης αυτών που γράφει η κ. Δραγώνα παρά ο σχολιασμός των όσων γράφει ως τέτοιων. Εξηγώ το καλώς: ούτε στην ακαδημαϊκή κοινότητα δεν είναι λυμένα ορισμένα από αυτά τα ζητήματα και λόγω του λαγκ μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και κοινωνίας δεν μπορούμε να περιμένουμε από την κοινωνία να μπορεί να αφουγκραστεί μια συζήτηση στην οποία ακόμα και οι συμμετέχοντες, που δεν κάνουν τίποτα άλλο στη ζωή τους, δεν βγάζουν άκρη.

Η άνωθι προσέγγιση έχει το ακόλουθο πρόβλημα. Κάποιος που μεγάλωσε -όπως όλοι μας- θεωρώντας την ιστορία των σχολικών εγχειριδίων ως αντικειμενική και αυτονόητη, ελάχιστα θα επηρρεαστεί από την αποκάλυψη της παραποίησης. Εαν διαβάσει λοιπόν τα αυθεντικά αποσπάσματα που παραθέτει το jungle report θα διαφωνήσει ούτως ή άλλως. Αυτή είναι και η γραμμή που ακολουθεί ο Άδωνις στην απάντησή του, ότι δηλαδή αντιπαρατίθεται με το γενικό πνεύμα όσων γράφει η κ. Δραγώνα. Σ' αυτό λοιπόν θα σταθώ κυρίως, με την επισήμανση πως μιας και δεν έχω τα βιβλία εδώ και ούτε υπάρχει τρόπος να τα αποκτήσω, θα μείνω στα αποσπάσματα που δίνει ο κ. Γεωργιάδης από την δεύτερη εκπομπή του (ναι έκατσα και την είδα, από την 3η συνέχεια αρχίζει και ασχολείται με τα βιβλία).

Αυτά λοιπόν που ο Άδωνις περιγράφει ως προδοσία (sic) εκ μέρους της κ. Δραγώνα είναι (α) η άποψη πως τα σχολικά βιβλία δημιουργούν την εντύπωση πως το έθνος αν και νεωτερικό φαινόμενο είναι αιώνιο, (β) η χρήση εισαγωγικών στην λέξη 'κατοχή' σχετικά με την οθωμανική περίοδο. Συνεχίζοντας, ασκείται έντονη κριτική στην αντίληψη πως (γ) το εκπαιδευτικό σύστημα συμβάλλει καθοριστικά στην κατασκευή της εθνικής ταυτότητας και είναι εγλωβισμένο στους μύθους και τις αντιφάσεις του εθνικισμού του 19ου αιώνα. Τέλος βάλλεται η άποψη πως (δ) η εθνική ταυτότητα κατασκευάζεται καταγγέλεται ως άρνηση της ύπαρξης εθνικής ταυτότητας και συνεπώς η κ. Δραγώνα "δεν πιστεύει πως είμαστε Έλληνες". Έχω ήδη αρκετό υλικό για σχολιασμό και συνεπώς θα μου επιτραπεί να αγνοήσω τα υπόλοιπα, πάνω κάτω στο ίδιο πνεύμα είναι.

Προκαταρκτική παρατήρηση: Τα δοκίμια που σχολιάζει ο Άδωνις, μπορούνε γενικά να ενταχτούνε στην μοντερνιστική προσέγγιση του εθνικισμού, που είναι και η κυρίαρχη στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Η αντίπαλη προσέγγιση, αυτή δηλαδή των εθνοσυμβολιστών (θα τους δείτε και ειρωνικά ως primordialists) έχει μικρότερη απήχηση και λιγότερο τρανταχτά ονόματα. Η wikipedia είναι κάπως ανεπαρκής εκτός κι αν κοιτάξετε για συγκεκριμένους συντάκτες οπότε για γενικές πληροφορίες ρίξτε μια ματιά εδώ. Περιττό να αναφερθεί πως ο όρος "εθνομηδενιστές" είναι ελληνικός νεολογισμός που χρησιμοποιείται για να τσουβαλιαστούν οι μοντερνιστές παρά τις σημαντικές μεταξύ τους διαφορές, όπως θα διαπιστώσετε εδώ (προσέχτε ειδικά τα σχόλια). Προφανώς καλά κάνει και απορεί ο omadeon, τέτοιος όρος δεν υπάρχει. Κρατάμε την παρατήρηση και προχωράμε.

(Α) Η αντίρρηση του Άδωνι δεν είναι προφανώς αν τα σχολεία κάνουν καλώς που διδάσκουν το έθνος ως αιώνια εξωιστορική κατηγορία (θεωρεί πως καλώς κάνουν) μα το ότι η αντίληψη της ιστορικότητας του έθνους είναι εσφαλμένη. Δεν ξέρω από που πήρε τον πρώτο τίτλο της η κ. Δραγώνα, πάντως αν ακολουθούσε τις αντιλήψεις του Άδωνι στην επιστημονική της δουλειά, σίγουρα διδακτορικό δεν θα έπαιρνε. Το ότι το "έθνος" ως λέξη μπορούμε να το βρούμε να υπάρχει και σε αρχαία κείμενα, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι εννοούνταν όπως σήμερα. Η ταύτιση του έθνους με το κράτος είναι φαινόμενο της νεωτερικότητας (19ος αιώνας). Σε ποιόν πολιτικό οργανισμό οι πολίτες απευθύνανε την νομιμοφροσύνη τους στο παρελθόν είναι ενδεικτικό. Οι αρχαίοι Έλληνες λχ ήτανε πρώτιστα περήφανοι που ήτανε πολίτες της πόλης-κράτους τους (απο κει βγαίνει και το πολίτης άλλωστε) και όχι πατριώτες, χαρακτηριστικό που αποδίδανε στους βαρβάρους [1]. Γι αυτούς συνεπώς το ελληνικό έθνος δεν ήτανε κάτι παραπάνω από μια χαλαρή ομαδοποίηση σαν αυτό που σήμερα αποκαλούμε "δυτικό κόσμο" ή "αραβικό κόσμο". Το ότι οι μεγάλες αυτοκρατορίες βλ. Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Οθωμανική, Αυστρουγαρία ήτανε 'πολυεθνικές' δεν είναι κάτι που ήτανε παρά την φύση. Δεν ήτανε λοιπόν μια τάξη που διαταράχτηκε ρίχνοντας τα έθνη σε νάρκη μέχρι να ξυπνήσουνε τον 19ο αιώνα. Τα έθνη απλούστατα δεν προϋπήρχανε και ακριβώς το ότι οι πολυεθνικές αυτοκρατορίες μπήκανε σε τροχιά παρακμής και καταρρεύσανε κατά τον 19ο και 20ο αιώνα σημαίνει ότι κατέστησαν παρωχημένες εκείνη την περίοδο επειδή μόνο εκείνη την περίοδο θα μπορούσαν να είναι παρωχημένες. Κοντολογίς, ο εθνικισμός είναι μια ιδεολογία από τα απότοκα της Γαλλικής επανάστασης, πετυχημένη γιατί ανταποκρίνεται στις ανάγκες της βιομηχανικής κοινωνίας για ομοιογένεια στον πληθυσμό και ισχυρή κεντρική εξουσία [2]. Κι ένα παραδειγματάκι από την ιστορία μας: Ο Καποδίστριας ήτανε υπουργός εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας πράγμα που δεν τον εμπόδισε να αναλάβει αργότερα το ελληνικό κράτος. Η Ρωσία τον είχε δεχτεί ως τέτοιον γιατί απλούστατα η εθνική συνείδηση δεν ήτανε ουσιώδες στοιχείο νομιμοποίησης της εξουσίας, το πρόσωπο του τσάρου ήταν. Ο κώδικας αξιών λοιπόν απείχε έτη φωτός από τον σημερινό. Κανείς δεν θεώρησε τον Καποδίστρια προδότη στην Ελλάδα και κανείς στην Ρωσία δεν εξεγέρθηκε για τον αλλοεθνή που ανέλαβε την εξωτερική τους πολιτική.

(Β) Προφανώς και δεν υπήρξε ποτέ Οθωμανική "κατοχή". Εάν θέλουμε ντε και καλά κάποιον αρνητικά φορτισμένο όρο ας πούμε "κυριαρχία". Κατοχή έχεις όταν κάποιο κράτος Α καταλαμβάνει εδάφη ή το σύνολο κράτους Β για χρονικό διάστημα Χ και έπειτα το κράτος Β απελευθερώνεται και ανακτά την ανεξαρτησία του. Διαφορετικά έχεις κατάκτηση. Περιττό να αναφέρουμε πως 400 χρόνια είναι πολλά για κατοχή και πως αν δεν κάνω λάθος το 1830 ιδρύθηκε κράτος με την επωνυμία "Βασίλειο της Ελλάδας" και όχι "Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία". Τώρα που το σκέφτομαι γέλιο θα είχε, θα φωνάζανε οι Οθωμανοί για το όνομα μιας και θα θεωρούσανε εαυτούς διάδοχο κράτος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και τελικά η Ελλάδα θα αναγνωριζότανε ως "Πρώην ΝΔ επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας" ή ΠΝΔΕΑΡΑ

Με το (Γ) δεν θα ασχοληθούμε ιδιαίτερα οπότε πάω κατευθείαν στο (Δ). Το ότι θεωρεί η κ Δραγώνα την εθνική ταυτότητα κατασκευασμένη δεν σημαίνει ότι αρνείται πως είμαστε Έλληνες. Η στάση της είναι εντιμότατη και δηλώνει πως ναι μεν είμαστε Έλληνες αλλά καλά θα κάνουμε να έχουμε υπόψιν μας και πως γίναμε. Κι επειδή έχει πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι ακόμα ζούμε σε εποχή εθνικισμού (ως ταύτιση έθνους με πολιτική οντότητα κι όχι ως κραυγές περί επιούσιων λαών και ιστορικών προορισμών) και δεν μπορούμε να κατασκευάζουμε μη εθνικές ταυτότητες, προτείνει την κατασκευή μιας ελληνικής ταυτότητας πιο προσγειωμένης στην πραγματικότητα και πιο ανεκτικής πράγμα που προφανώς βρίσκει αντίθετο τον κ. Γεωργιάδη.

--------------------------------------------------

[1] Αναφέρεται από τον K Deutsch αλλά και στο εξαιρετικό βιβλίο του Π. Λέκκα για τον εθνικισμό "Η εθνικιστική ιδεολογία" (σ. 80)

[2] Εδώ ακολουθώ κυρίως το επιχείρημα του Gellner που θεωρώ πιο πειστικό επειδή συμπεριλαμβάνει και υλικούς-μηχανιστικούς παράγοντες

Η γειτονιά μας

Η ακόλουθη εικόνα κυκλοφορεί εδώ και κάτι μήνες στο δίκτυο και μου φάνηκε αρκετά νόστιμη ώστε να την μοιραστώ μαζί σας. Εαν θέλετε επισκέπτεστε την σελίδα του δημιουργού (εκ Βουλγαρίας) και βλέπετε και τους υπόλοιπους χάρτες για το πως βλέπουνε την Ευρώπη διάφοροι λαοί της.

Copyright: Alphadesigner

Ο γάλανθος που δεν βρήκα

Σκέφτηκα κάμποσο ποια θα είναι η ανάρτηση με την οποία θα σας ευχηθώ καλή χρονιά και διάλεξα μια εποχιακή και νοσταλγική. Οι γάλανθοι είναι αυτά τα άσπρα λουλουδάκια που φέρνουνε σε καμπανούλες και που φυτρώνουνε μέσα στο καταχείμωνο κάτω από τα δέντρα, ανάμεσα στα νεκρά φύλλα. Γύρω στα Χριστούγεννα λοιπόν, στην καθιερωμένη πλέον εκδρομή στο χωριό -που όλο και συχνότερα πλέον γίνεται με hangover και συνεπώς αυξημένη δυσφορία για το πρωινό ξύπνημα- ξεχνάω να φορέσω τις γαλότσες μου και ξεκινάω για το δάσος που είναι κοντά στην παλιά βρύση, στην γειτονιά-φάντασμα των τεσσάρων εγκαταλελειμμένων σπιτιών που ακόμα θυμάμαι πως ήτανε όταν κατοικούνταν. Εκεί βρίσκω σίγουρα γάλανθους κάθε χρόνο και με την ίδια προσδοκία ξεκίνησα κι αυτήν τη φορά.

Πρώτη ήττα ένα κυκλάμινο που βρήκα στο μονοπάτι. Στην εύλογη απορία μου τι κάνει εκεί πέρα δυο μήνες μετά την εποχή του δεν έκανε καν τον κόπο να απαντήσει. Δεύτερη ήττα ότι το μονοπάτι είχε πια κλείσει. Ακολουθεί το κλασικό μιζέρεμα του τύπου "καλά σ' αυτό εδώ το μονοπάτι κάποτε περπατούσαμε δύο άτομα πλάι πλάι" μέχρι να το πάρω απόφαση πως άμα δεν θέλω να διαλύσω τα ρούχα μου καλό θα είναι να κάνω μεταβολή και να πάρω το άλλο μονοπάτι. Αλλαγή πορείας λοιπόν, ακολουθώ το άλλο μονοπάτι, περνάω δίπλα από την βρύση -της οποίας το στοιχείο πρέπει να έχει λιμοκτονήσει από όταν δεν έμεινε κανείς στην γειτονία να του αφήσει φαγητό τα Χριστούγεννα και να πάρει το αμίλητο νερό- και γραμμή για το δάσος. Τρίτη ήττα: 'Το δάσος που λαχτάριζες ώσπου να το περάσεις, τώρα να το ξεχάσεις διαβάτη αποσπερνέ'. Το παλιό κανάλι που πήγαινε στον νερόμυλο κάποτε, δεν περνά πλέον ανάμεσα σε βελανιδιές και πουρνάρια (στην έκδοση δέντρου, όχι θάμνου) αλλά από γαϊδουράγκαθα και θαμνάκια. Ε αυτό ήτανε too much, τόσες παιδικές τρομάρες είχα περάσει μέσα στους ίσκιους αυτού του δάσους και πάντα του έκανα μια επίσκεψη όταν μπορούσα, κυρίως το χειμώνα που ήτανε πιο ευκολοδιάβατο και που έβρισκα και γάλανθους. Περιττό να αναφέρω πως ακόμα κι αν υπήρχανε γάλανθοι δεν έκατσα να τους ψάξω. Έκανα επιτόπια και τράπηκα σε φυγή μήπως και δεν προλάβει η νέα εικόνα να αντικαταστήσει την παλιά στο μυαλό μου. Θα ξαναπεράσω άμα είναι σε 50 χρονάκια που θα έχει ξαναγίνει το δάσος. Κι έτσι λοιπόν φέτος γάλανθους δεν βρήκα, σας χαρίζω λοιπόν την εικόνα ενός που φωτογράφισα πίσω στο 2002, εκεί που τώρα βρήκα τα ξερά γαϊδουράγκαθα. Καλή χρονιά!