Ο πολεμος της παπαρουνας

To save your world you asked this man to die:
Would this man, could he see you now, ask why?

W.H. Auden

Πέρυσι τέτοια εποχή είχα κάνει μια ανάρτηση για τις παπαρούνες τις Φλάνδρας και το σχετικό τραγουδάκι που θυμάται ο αγγλωσαξωνικός κόσμος κάθε χρόνο σαν σήμερα. Για την ιστορία επαναλαμβάνουμε πως σαν σήμερα το 1918 έληξε ο Μεγάλος Πόλεμος. Όσο κι αν μπαίνω στον πειρασμό όμως δεν θα ξανασχοληθώ μ' αυτόν άμεσα, το επετειακό μου θέμα έχει να κάνει με τις παπαρούνες, όχι της Φλάνδρας ασφαλώς μα εκείνες τις χάρτινες που φοράνε εδώ αυτές τις μέρες στο πέτο τους για να τιμήσουνε τη μνήμη των πεσόντων (οι οποίες βέβαια πάλι σε εκείνες της Φλάνδρας παραπέμπουνε). Λοιπόν το συγκλονιστικό της υπόθεσης είναι το τι σκοτωμός γίνεται γι αυτές τις παπαρούνες!

Χάζευα λοιπόν ανέμελος στο BBC και πέφτω πάνω στην είδηση της χρονιάς, μην πω του αιώνα: Ο παρουσιαστής των ειδήσεων του Channel 4 Jon Snow, έκανε το έγκλημα να μην φορέσει την παπαρούνα του στο πέτο τουλάχιστον μια εβδομάδα πριν από την επέτειο και... γαία πυρί μιχθήτω! Στην αρχή κάποιος αναγνώστης του την έπεσε στο ιστολόγιό του και κατόπιν αυτού ποιός είδε την Daily Mail και δεν την φοβήθηκε! Η ιστορία βέβαια δεν είναι καινούργια -απλώς άργησα εγώ να την πάρω γραμμή λόγω πολιτισμικού lag- και ξεκινάει από ένα άρθρο του Snow για τον "φασισμό της παπαρούνας" το 2006. Μπορεί η Guardian πολύ χαριτωμένα να παρατήρησε πως καταλαβαίνουμε τις εποχές που περνάνε από την καθιερωμένη κλάψα της Mail, μα φαίνεται πως η μανία της παπαρούνας έχει πάρει τραγικές διαστάσεις. Έτσι βομβαρδιζόμαστε με ειδήσεις για εργαζομένους που δεν τους αφήσανε να φορέσουνε την παπαρούνα τους ή για ομάδες που θα την φορέσουνε κατόπιν αντιφατικών πανό φιλάθλων τους. Το κερασάκι της τούρτας σας το άφησα για το τέλος, η Κίνα διαμαρτυρήθηκε για τις παπαρούνες που φορούσε μια βρετανική αντιπροσωπία επειδή της θυμίσανε τους πολέμους του οπίου! Δεν θα ήξερα αν έπρεπε να γελάσω ή να κλάψω. Θυμήθηκα όμως εκείνον τον ήρωα -του Μπρεχτ νομίζω- που είχε βρει κακό μπελά  επειδή την μέρα που όλοι έπρεπε να είναι χαρούμενοι στη χώρα εκείνος ήτανε σκυθρωπός και αποφάσισα να κλάψω!

Κλείνοντας σας έχω και μια σχετική φωτογραφία, μια παπαρούνα από τις λεγάμενες που βρήκα σήμερα δίπλα στη στάση του λεωφορείου και της ψυθίρισα (αφού κοίταξα δεξιά κι αριστερά) πως sic transit gloria mundi. Όσο για την απορία του επιταφίου με την οποία άνοιξα την ανάρτηση, την απάντηση θα μπορούσε να την έχει δώσει ο ίδιος ο Snow που είπε πως οι νεκροί του Πρώτου Πολέμου "πέθαναν για το δικαίωμά του να μην φοράει παπαρούνα στο πέτο". Και πάλι δεν νιώθω και τόσο βέβαιος πως κάποιος θα ένιωθε ικανοποιημένος που πέθανε για να τσακώνονται για το πως θα τον θυμούνται αντί να ασχοληθούνε με τα εκατοντάδες πιο σημαντικά ζητήματα που τρέχουνε στη Βρετανία αυτή τη στιγμή.

Hamlet v.2

Μπορεί ο πρίγκηπας της Δανιμαρκίας να είχε μείνει με την απορία στην διάσημη ερώτησή του, μα η σύγχρονη εκδοχή του στο Εδιμβούργο φαίνεται να έχει απαντήσει στο ίδιο ερώτημα αρνητικά. Εκτός κι αν δεν πρόκειται περί ορθογραφικού και το "noting" μεταφράζεται "να κρατάς σημειώσεις" οπότε είναι μια κοινωνική προσφορά από κάποιον φοιτητή πυρηνικής φυσικής που απλώς μας θυμίζει πως δεν μπορείς να παίζεις με την σχάση του ατόμου. Κατά τα λοιπά η νεκροκεφαλή άνετα μπορεί να μην είναι  καν αναφορά στον Άμλετ μιας κι έχουμε Halloween. Το τελευταίο υποθέτω ξέρετε πως είναι μια φθινοπωρινή εκδοχή του καρναβαλιού, με τα ίδια επίπεδα κιτς μα ένα κλικ πιο μακάβριο. Η γκρίνια την οποίαν ελπίζω να μου συγχωρήσετε έχει να κάνει με το ότι παρόλο που δεν τρελαίνομαι για το Halloween, μπορώ να σκεφτώ ένα δισεκατομμύριο καλύτερους τρόπους να περάσω το ΣΚ μου από το να βαθμολογώ δοκίμια!

ΥΓ. Αλήθεια, o χρωματικός συνδυασμός της εικόνας θυμίζει διαολεμένα την σημαία του Ουζμπεκιστάν ή είναι ιδέα μου;

Les Miz

Για σήμερα το menu έχει musical και μάλιστα μνημειώδες! Οι "άθλιοι" του Ουγκώ, στην μουσική τους εκδοχή μετράνε αισίως 30 χρόνια, πράγμα που σημαίνει πως όταν τους πρωτογνώρισα το 1995 ήτανε ήδη στην εφηβεία τους. Συνθέτης της μουσικής του musical είναι ο Claude-Michel Schönberg και η γαλλική έκδοσή του προηγείται χρονικά της δημοφιλούς αγγλόφωνης (δείγμα εδώ). Η μουσική κατά την ταπεινή μου άποψη ντύνει πολύ ταιριαστά τις διάφορες πτυχές της ιστορίας του Γιάννη Αγιάννη που περνάει μέσα από χίλια μύρια κύματα στην Γαλλία του πρώτου μισού του 19ου αιώνα. Θεωρώ δεδομένο πως ξέρετε την υπόθεση του έργου κι ότι στην χειρότερη, αν δηλαδή δεν έχετε διαβάσει το βιβλίο, θα έχετε τουλάχιστον πέσει πάνω σε κάποια από τις τηλεοπτικές προσαρμογές του. Το έργο μας λοιπόν έχει όλα όσα θα μπορούσανε να απασχολούνε τον ανθρώπινο νου σε τέτοιους ταραγμένους (και σε άλλους όχι και τόσο ταραγμένους) καιρούς: κακουχίες, προδοσία, έρωτες, εξαθλίωση, αγωνία για το αύριο, εξεγέρσεις, ελπίδα και απογοήτευση και πολλά μα πολλά ανθρώπινα διλήμματα! Κι όπως έλεγα και πριν, η μουσική όλα αυτά τα ντύνει περίφημα. Μπορεί λοιπόν να μεταδώσει την τρυφερότητα του παιδιού που ονειρεύεται, την απελπισία των καταδίκων, την εξαθλίωση στους δρόμους του Παρισιού, την ελπίδα πριν την εξέγερση, το πανάρχαιο δίλημμα έρωτας ή πόλεμος (εν προκειμένω επανάσταση) και την απελπισία (πάλι) μετά το σακάτεμα της ελπίδας. Σας αφήνω με την κορύφωση του έργου, την στιγμή που όλες οι πλοκές συναντιούνται, λίγο πριν την εξέγερση. Πρώτα περιγράφω τους χαρακτήρες με την σειρά που εμφανίζονται για να μην ψάχνεστε και μετά θα σας δώσω το βίντεο.

Πρώτος εμφανίζεται ο Γιάννης Αγιάννης, που ετοιμάζεται να το ξανασκάσει από τον Ιαβέρη που είναι πάλι στα ίχνη του. Οι αμέσως επόμενοι εμφανιζόμενοι είναι οι Μάριος και Τιτίκα [1] που κλαίνε την μοίρα τους, μιας και μόλις γνωριστήκανε η Τιτίκα θα πρέπει να φύγει ακολουθώντας τον θετό πατέρα της (βλ. Γιάννη Αγιάννη). Το τρίτο πρόσωπο είναι η Επονίνη, η οποία είναι ερωτευμένη με τον Μάριο και κλαίει την απώλειά του [2]. Ταυτόχρονα με το κλάμα της επονίνης ακούμε και το σαλιάρισμα των προηγούμενων δυο. Μετά το ερωτικό τρίγωνο εμφανίζεται ο Ενζολράς που δίνει το σύνθημα για την επανάσταση, ενώ παράλληλα ο Μάριος βυθίζεται στο προαναφερθέν δίλημμα. Ο τύπος με την μαύρη καμπαρτίνα αμέσως μετά είναι ο Ιαβέρης που σκοπεύει να προσχωρήσει στην επανάσταση για να την υπονομεύσει εκ των έσω (δεν ξέρω αν το λέγανε εισοδισμό και τότε). Το ρακένδυτο ζεύγος που ακολουθεί είναι οι Θερναδιέροι που ετοιμάζονται να πλιατσικολογήσουνε μέσα στην αναμπουμπούλα της μάχης. Απολαύστε:

---------------------------------------------------------------------------

[1] Δεν ξέρω ποιός έκανε την πρώτη μετάφραση των Αθλίων στα ελληνικά πάντως το "Τιτίκα" είναι αξιοθρήνητο!

[2] Στο κλασικό έργο η Επονίνη είναι άσχημη και κακότροπη κι έτσι ο Μάριος δεν έχει να αντιμετωπίσει σοβαρό δίλημμα. Έλα όμως που στο musical αποφασίσανε να τον ζορίσουνε περισσότερο και όχι μόνο έχουνε κάνει τον ρόλο της πολύ πιο σημαντικό και συμπαθητικό, αλλά έχουνε βάλει και μια χαρά ηθοποιό να την παίξει. Μεταξύ μας τώρα αν ήμουν ο Μάριος την Επονίνη θα διάλεγα κι όχι τον νερόβραστο ξανθομπάμπουρα που είναι η Τιτίκα. Βέβαια ίσως απλώς θέλανε οι δημιουργοί του musical να μας αποδείξουνε πως ο έρωτας είναι όντως τυφλός!

O the continent...

Το continent όπως θα γνωρίζετε ήδη μεταφράζεται σε "ήπειρος" (το 'η' πεζό) και στην συγκεκριμένη ανάρτηση θα χρησιμοποιηθεί ως αντιδιαστολή με το νησί. Σύμφωνοι η Ελλάδα δεν έχει και τόσες ομοιότητες με την Βόρεια Ευρώπη, παρ' όλ' αυτά υπάρχουν κάποια μικρά και καθημερινά πράγματα που ενώνουν την Ευρώπη ανατολικά της Μάγχης και που κάποιες φορές με κάνουν ακατάσχετα νοσταλγικό για το continent που έχω απέναντί μου. Behold λοιπόν τρια μοναδικά χαρακτηριστικά του νησιού που δικαίως το κατατάσσουν σε χωριστή γεωγραφική ενότητα:

Τα εικονιζόμενα αντικείμενα είναι προφανώς αναπτήρες! Μοιράζονται ωστόσο τρια κοινά χαρακτηριστικά: α) είναι βρετανικοί, β) είναι γεμάτοι ή σχεδόν γεμάτοι και γ) ΔΕΝ δουλεύουν ή δουλεύουν όταν τους καπνίσει! Αφού δεν το έχετε ρε παιδία, γιατί δεν εισάγετε bic όπως όλος ο κόσμος; Έχω την υπόνοια πως οι βρετανικοί αναπτήρες είναι ειδικά σχεδιασμένοι ώστε να χαλάνε μετά την πρώτη φορά που τους ανάβει μπροστά σου ο υπάλληλος (και η οποία προφανώς δεν πιάνεται). Οι απόψεις διίστανται για το αν πρόκειται για ένα ακόμη μέτρο κατά του καπνίσματος. Κατά κάποιον τρόπο επίσης, οι αναπτήρες ευθύνονται και για την σημερινή ανάρτηση. Εκεί λοιπόν που αποχαιρετούσα με δάκρυα στα μάτια τον bic που είχα φέρει από την Ελλάδα και πέθανε από εξάντληση, ζήτησα φωτιά από κάποιον άλλον και προς μεγάλη μου έκπληξη αντίκρυσα έναν bic (ολλανδικής προελεύσεως όπως έμαθα). Πρώτη φορά στη ζωή μου ένιωσα την ακατάσχετη επιθυμία να αρπάξω τον αναπτήρα και να φύγω τρέχοντας! Εσύ που με διαβάζεις από την Θεσσαλία (you know who you are), ακόμα μετανιώνω που δεν σου καβάντζωσα εκείνους τους αναπτήρες από τα Hondos που κουβαλούσες!

Η ανωτέρω εικόνα αποτελεί το αποκορύφωμα της ανάρτησης και τον μοναδικό λόγο που κατά την γνώμη μου το νησί πρέπει να αφαιρεθεί από την λίστα των ανεπτυγμένων κρατών! You must be kidding me! Χωριστές βρύσες για ζεστό και κρύο νερό ή ορθότερα για καυτό και παγωμένο νερό! Εναλλακτική ονομασία: "εαν θέλεις χλιαρό νερό έχεις περίπου 15 δευτερόλεπτα" δηλαδή όσο παίρνει μέχρι το νερό που τρέχει από την κόκκινη βρύση να αρχίσει να ζεματάει. Πόσο τρομερό έγκλημα θεωρείται στο νησί το να θέλεις χλιαρό νερό όταν πλένεις τα χέρια και τα μούτρα σου ή όταν ξυρίζεσαι ούτε που τολμώ να φανταστώ. Ο λόγος της ιδιομορφίας φαντάζομαι πως είναι ιστορικός και ο λόγος που αυτό το έγκλημα κατά της καθημερινής μικροαπόλαυσης δεν αποκαθίσται παραμένει άγνωστος! Οι χωριστές βρύσες παραμένουν ένα από τα άλυτα μυστήρια του νησιού!

Τελευταίο και πιο προφανές! Πρέπει να ομολογήσω πως ενώ μερικούς τους ενοχλεί αφάνταστα εμένα δεν με πολυακουμπάει κι ο λόγος είναι απλός. Είμαι ούτως ή άλλως αξιολύπητος οδηγός στην Ελλάδα, σιγά μην ακουμπούσα τιμόνι στο νησί! Ακουμπώ βέβαια τιμόνι κάθε μέρα, αλλά αυτό είναι ποδηλάτου κι έτσι δεν το μετράμε. Το πρόβλημα λοιπόν με την οδήγηση στα αριστερά δεν είναι πως έχω μάθει να οδηγώ αλλιώς και μπερδεύομαι, το πρόβλημα είναι η αλλοίωση των αντανακλαστικών επιβίωσής μου με αποτέλεσμα κάθε φορά που κατεβαίνω στην Ελλάδα να περνώ τις πρώτες μέρες σε καθεστώς αυξημένου κινδύνου. Αφενός μεν έχω καλομάθει να περνάω τις διαβάσεις χύμα και χωρίς πολλές πολλές διατυπώσεις και αφετέρου έχω μάθει να ελέγχω από δεξιά. Έπεται πως το μόνο που με γλιτώνει από το να περάσω τις διακοπές μου σε νοσκομείο είναι η εγρήγορση των Ελλήνων οδηγών που κορνάρουνε έγκαιρα γνωρίζοντας ασφαλώς καλύτερα από εμένα πως οι λευκές διαγραμμίσεις στο οδόστρωμα εξυπηρετούνε καθαρά διακοσμητικούς σκοπούς! Σημειώνεται πως εν προκειμένω το μόνο κοινό της Ελλάδας με την υπόλοιπη ήπειρο είναι η κατεύθυνση οδήγησης.

Βήματα

Πάνε μήνες απ' όταν ασχολήθηκα τελευταία φορά με κάτι που βρήκα γραμμένο σε τοίχο. Κοιτώντας τις φωτογραφίες του καλοκαιριού πριν λίγο έπεσα πάνω σ' αυτήν που θα μοιραστώ μαζί σας. Βέβαια δεν έχει αυτό το οξύμωρο που είχα περιγράψει σε κείνη την παλιά ανάρτηση και που βάζει σε μπελάδες τα εγκεφαλικά μου κύτταρα. Είναι μια απλή φρασούλα, όμορφα διατυπωμένη που όμως μου αφήνει μια αίσθηση αθεράπευτης μοιρολατρίας. Υπό κανονικές συνθήκες λοιπόν δεν θα τραβούσα καν την φωτογραφία όντας ορκισμένος εχθρός του κάθε τι μοιρολατρικού. Ίσως να ήτανε το ότι ήτανε γραμμένο με κηρομπογιά που με ώθησε να την βγάλω. Ίσως πάλι να μου θύμισε αυτό το memento mori των παλιών ρωμαϊκών θριάμβων και των νεκροταφείων. Στο κάτω κάτω ποτέ δεν βλάπτει μια υπενθύμιση αυτού που πολύ συχνά ξεχνάμε, πως είμαστε παροδικοί επισκέπτες σε έναν κόσμο που υπήρχε πριν από μας και θα υπάρχει και χωρίς εμάς. Κάτι σαν τα βήματα του χορού δηλαδή, με την ανομολόγητη ευχή να μην είναι πεντοζάλης:

Zwanzig: ένα τραγούδι και μια ταινία

Σαν σήμερα -ή ακριβέστερα, μιας και είναι περασμένα μεσάνυχτα, σαν εχτές- συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την επανένωση των Γερμανιών. Λίγο αργότερα το ανατολικό μπλοκ κατέρρευσε εντελώς, η ΕΣΣΔ διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη και ο Ψυχρός Πόλεμος έλαβε τέλος πονοκεφαλιάζοντας διεθνολόγους που είχαν καλομάθει να αναλύουνε ένα σταθερό διπολικό διεθνές σύστημα και σοβιετολόγους που άξαφνα χάσανε το αντικέιμενο που τους συντηρούσε. Αυτοί που δεν πονοκεφαλιάστηκαν -τουλάχιστον όχι τότε- ήτανε οι λαοί της Ανατολικής Ευρώπης που τελικά πήρανε την δημοκρατία και την ελευθερία που ζητούσανε και οι Γερμανοί που ξαναπήραν το κράτος τους. Το ειρωνικό της ιστορίας είναι πως πονοκεφαλιαστήκανε και κάποιοι που λογικά δεν θα έπρεπε επειδή ανήκανε στην δυτική συμμαχία. Η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία λοιπόν δεν είχανε κανένα πρόβλημα να υποστηρίζουνε την επανένωση της Γερμανίας τις περασμένες δεκαετίες, that is την υποστηρίζανε όσο αυτή δεν συνέβαινε. Γιατί μόλις πήρανε χαμπάρι ότι οι Γερμανοί όντως εννοούσανε να επανενωθούνε τρέχανε στον Γκορμπατσόφ και ζητούσανε από τους Ρώσους να μην το επιτρέψουνε. Αν δεν είναι ειρωνικό μια υπερδύναμη που φουντάριζε να μην προσπαθεί να κρατήσει την σφαίρα επιρροής της και να την παρακαλάνε οι μέχρι πρότινος εχθροί της να το κάνει, τι είναι;

Όπως και να έχει ξημέρωσε η 4η Οκτώβρη κι ο ουρανός ήτανε πιο γαλανός, τα πουλάκια κελαηδούσανε και όλοι ακούγανε το Wind of change καταχαρούμενοι και τρισευτυχισμένοι! Περιττό να αναφέρω πως το soundtrack της επανένωσης, δηλαδή το προαναφερθέν τραγούδι πάντα με εκνεύριζε παρόλο που η μελωδία του μου άρεσε. Ας πούμε πως είναι το τραγούδι που αγαπάω να μισώ! Ειλικρινά κάθε φορά που το ακούω δεν ξέρω αν πρέπει να γελάσω ή να κλάψω, αντίδραση που έχω πάντα όταν κάτι μου φαίνεται αφελές και βλακωδώς υπεραισιόδοξο! Και "βάρεσε ο αέρας στα μούτρα του χρόνου" και του έδωσε και κατάλαβε. Και "βαρέσανε οι καμπάνες της ελευθερίας" τόσο που ξεκουφάνανε όλα τα αυταρχικά καθεστώτα του κόσμου και καταρρεύσανε κι όλα τώρα είκοσι χρόνια μετά είναι όμορφα κι ωραία και ο κόσμος ειρηνικός και αγαπημένος. Τώρα που το καλοσκέφτομαι το τραγουδάκι αυτό είναι η μουσική εκδοχή του "τέλους της ιστορίας" του Φουκουγιάμα, μόνο που οι Scorpions τροβαδούροι είναι, ό,τι φαιδρότητα θέλουνε μπορούνε να λένε, ο τελευταίος όμως κοτζαμάν ακαδημαϊκός δεν σκέφτηκε την υπόληψή του πριν το ρίξει στις προβλέψεις; 

Απόψε  μας είχε καλέσει μια Γερμανίδα φίλη για δείπνο και όταν της ευχήθηκα "χρόνια πολλά" επειδή ήξερα πως και πέρυσι με είχε καλέσει σε δείπνο ακριβώς την ίδια ημερομηνία, μου απάντησε πως "α ναι σήμερα γιορτάζουμε την επέτειο της πληρωμής των ανατολικών μας φίλων". Τόση συμπάθεια για τους ανατολικογερμανούς! Είχα και μια φίλη από το Μαγδεβούργο πέρισι (πρώην Ανατολική Γερμανία) που της είχα περισσότερη αδυναμία, στο κάτω κάτω αντί να με ρωτάει πότε θα ξεκουμπιστούμε από την ευρωζώνη όπως η προαναφερθείσα φίλη, με ρωτούσε για τον κόσμο και πως θα αντέξει τα μέτρα κι ότι εν πολλοίς λυπότανε που μας ζόριζε η χώρα της. Σας αφήνω με το trailer μιας ταινίας που μου είχε αρέσει αρκετά και μου είχε φανεί πολύ πιο ώριμη και νηφάλια από τις χαζοχαρουμενιές της επαυρίου της επανένωσης. Και τα χρόνια μου πολλά στην χώρα που κατάφερε να κάνει αχταρμά την Ευρώπη μα και που της έχει προσφέρει τόσα. 

Δεν είναι τασάκι...

DISCLAIMER: Δεν έχω τίποτα κατά της Γλασκώβης πέρα από μια εικονική κόντρα με τον φίλο Λευτέρη με τον οποίον προσομοιώνουμε τις διαμάχες γνωστών μας ελληνικών πόλεων.  Τα credits για την έμπνευση της λεζάντας εκεί.