Όνομα και πράγμα

Ας υποθέσουμε πως σε έχει ρημάξει η πείνα και κάθεσαι να την κορέσεις κατά τις δύο το μεσημέρι. Ψιλοαφαιρείσαι συζητώντας με τον φίλο που σε τιμάει με την παρουσία του για τα ακαδημαϊκά σας και διαπιστώνετε κατά τις τρεις πως δεν σας έχουνε φέρει το φαγητό ακόμα ενώ έχετε να πάτε στο θέατρο κατά τις τρεισήμισι. Και καλά τρως του σκοτωμού, τρέχεις όλην την Princes Street σαν πορτοφολάς που μόλις κάτι άρπαξε και φτάνεις λαχανιασμένος στις τέσσερις παρά  είκοσι στο θέατρο. Άντε να εξηγήσεις στους Βρετανούς πως δεν σε λένε τυχαία Latecomer και πως για σένα το να αργείς είναι τρόπος ζωής [1], είναι από τους λίγους λαούς που αν είχανε την δυνατότητα θα επιβάλανε θανατική καταδίκη για την αργοπορία! Κοινώς, μας ρίξανε πόρτα και αρνηθήκανε να μας βγάλουνε εισιτήριο για την επόμενη παράσταση, οπότε απαλλαγμένοι από τις μικροπρέπειες του punctuality κάναμε μια μεγάλη βόλτα! Και να πεις πως δεν μου τα λέγανε οι γεροντάδες; μου τα λέγανε:

----------------------------------------------------------

[1] Το "τρόπος ζωής" πριν με φάτε χρησιμοποιείται εδώ αυτοσαρκαστικά. Είναι από τις λίγες φράσεις που σιχαίνομαι τόσο και την θεωρώ κατεξοχήν δηθενιώτικη. Έχω βαρεθεί να ακούω πως "για μένα η ροκ είναι τρόπος ζωής", "για μένα το χιπχοπ είναι τρόπος ζωής", "για μένα η αριστερά/αναρχία είναι τρόπος ζωής" και όλα τα συναφή!

L' Illusioniste

Τελικά το φεστιβάλ του Εδιμβούργου το είχα αδικήσει. Όλος αυτός ο κόσμος που πέρυσι γέμιζε τους δρόμους όταν εγώ έτρεχα για να παραδώσω την πτυχιακή μου την τελευταία στιγμή, μου προκαλούσε αφάνταστο εκνευρισμό. Φέτος, χωρίς πιεστικές υποχρεώσεις, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω μερικά από τα δρώμενα των τελευταίων ημερών του φεστιβάλ. Μια ευχάριστη έκπληξη ήτανε πως κατάφερα τελικά να δω το L' Illusioniste του οποίου την πρεμιέρα είχα χάσει μερικούς μήνες πριν. Δεν αναφέρομαι στην ομώνυμη ταινία με τον μάγο Άιζενχαιμ, μα στην καινούργια ταινία κινουμένων σχεδίων του Sylvain Chomet. 

Πρέπει να ομολογήσω πως τον Tati δεν τον είχα ακουστά πριν δω την ταινία και διαβάσω μερικές κριτικές (εμ τι, γουρούνι στο σακί θα παίρναμε;). Την ταινία την είδα πρώτιστα επειδή λαμβάνει χώρα στο Εδιμβούργο της δεκαετίας του 1950 και χαζοχάρηκα με την προοπτική να δω σκηνές από την πόλη που ζω, πόσο μάλλον σε κινούμενο σχέδιο! Τα πολλά γέλια βέβαια κοπήκανε σύντομα γιατί η ταινία δεν είναι κωμωδία, παρά τις κωμικές στιγμές που την διανθίζουνε (ας είναι καλά εκείνο το κακιασμένο κουνέλι). Η ιστορία, όμορφη κι ανθρώπινη, μιλάει για έναν ταχυδακτυλουργό που βλέπει την δουλειά του να χάνεται από τις ανερχόμενες ροκ μπάντες της εποχής και την φιλία του με ένα κορίτσι που θεωρεί τα μαγικά του αληθινά. Η ταινία βγάζει μια γλυκιά μελαγχολία παρόμοια με αυτήν που είχα νιώσει διαβάζοντας το "Τέλος της μικρής μας πόλης" του Χατζή, μια μελαγχολία για έναν κόσμο που έχει πια παρέλθει και τις αγωνίες των ανθρώπων που είχαν συνδέσει τη ζωή τους μαζί του.

Κλείνοντας λίγα για τον αυθεντικό λόγο που είδα την ταινία, τις εικόνες. Ακριβέστατη και ατμοσφαιρική αναπαράσταση της πόλης μας και του καιρού της, πανέμορφα πλάνα και ορισμένες πραγματικά μαγευτικές σκηνές από το υπόλοιπο της Σκωτίας. Κάθε κτίριο που υπήρχε εκείνη την εποχή και υπάρχει ακόμα είναι στη θέση του, με αποτέλεσμα να σκάσω ένα πλατύ πλατύ χαμόγελο διαπιστώνοντας πόσο πιστά έχει αποδοθεί ο κινηματογράφος Cameo και το εσωτερικό του, στον οποίον εκείνη την στιγμή έβλεπα την ταινία. Το κλίμα της εποχής όπου η ατμάμαξες δεν είχανε ακόμα αποσυρθεί και ο ηλεκτρισμός δεν είχε ακόμα φτάσει σε κάθε γωνία της χώρας αποδίδεται επίσης πολύ όμορφα. Κοντολογίς εάν πέσετε επάνω της, συνίσταται ανεπιφύλακτα. Η επίσημη ιστοσελίδα βρίσκεται εδώ. Σας αφήνω με το trailer και τις καληνύχτες μου.

Τι εννοεί ο ποιητής;

Μιας και για να καθαρίσει εντελώς το ιστολόγιο από τις αράχνες που έπιασε και να ξαναμάθει ο διαχειριστής του να πληκτρολογεί θα πάρει λίγο χρόνο, θα σας πω το "καλώς σας βρήκα" με την εικόνα που βλέπετε και που ξύπνησε τα κυνικά μου αντανακλαστικά μέσα στο κατακαλόκαιρο. Η απορία του τίτλου ρητορική είναι, ο άνθρωπος προφανώς αγαπάει όπως υποδηλώνουνε και οι καρδούλες με τις οποίες συνοδεύει την φράση. Προσωπικά πάντως μόλις το είδα έλιωσα στα γέλια, όχι για την έξτρα δουλειά που θα κάνει ο ιδιοκτήτης αν το αισθηματάκι πάει στραβά αλλά γιατί σκέφτηκα το σκοτεινό ενδεχόμενο πως σε περίπτωση που θα παρασύρει κάποιον πεζό, το τελευταίο πράγμα που θα δει ο άνθρωπος πριν το ασθενοφόρο θα είναι αυτό το σχεδόν ειρωνικό "έρχομαι για σένα" πάνω από τον προφυλακτήρα.

Καλό καλοκαίρι

Το παρόν ιστολόγιο -ή μάλλον όχι το ίδιο το ιστολόγιο μιας και αυτό δεν θα πάει πουθενά αλλά ο διαχειριστής του- αποφάσισε σαν έτοιμο από καιρό να κυνηγήσει τον ήλιο. Επειδή όπως έχω ξαναδηλώσει, στην Ελλάδα πάμε για να κοπροσκυλιάσουμε και να προσκυνήσουμε τον Μέγα Σουβλακέα και τους προφήτες Αυτού, εκτός απροόπτου θα πάρει κάποιον καιρό μέχρι να ξαναγράψω κάτι εδώ πέρα. Το απρόοπτο θα είναι να με πιάσει καμια διαολεμένη έμπνευση ή να δω τίποτα παράξενο μέσα στην ραστώνη του καλοκαιριού (καθώς λένε και οι δημοσιογράφοι) και να λυσσάξω να το σχολιάσω, πράγμα που μου απεύχομαι.  Έστιψα το μυαλό μου με τι είδους φωτογραφία να σας αποχαιρετήσω προσωρινά και η παραλία μου φάνηκε τραγικά κοινότυπη. Συνεπώς, λάβετε έναν -και καλά- αντικομφορμιστικό καλοκαιρινό συμβολισμό. Να έχετε ένα υπέροχο καλοκαίρι!

-----------------------------------------------
ΥΓ. Χρυσικέ: "πλαααααααααααααατς"

Τα άνθη της αβεβαιότητας

Those days are past now
And in the past they must remain
But we can still rise now
And be the nation again
That stood against him
Proud Edward's Army
And sent him homeward,
Tae think again.

Σε κάποια παλιότερη ανάρτηση με είχε ρωτήσει η Ιωάννα για το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Σκωτίας και είχα υποσχεθεί να αφιερώσω ξεχωριστή ανάρτηση στο θέμα. Εδώ είμαστε λοιπόν. Σκέφτηκα αρκετά για το πως πρέπει να προσεγγίσω το παράδοξο που είναι ο Σκώτικος εθνικισμός και τελικά αποφάσισα να το κάνω μετά μουσικής. Ας τα πάρω όμως από την αρχή.
Γιατί όμως "παράδοξο"; Άλλωστε η εποχή του εθνικισμού δεν έχει πεθάνει ακόμα και το ξέρουμε. Ο εθνικισμός όμως της Σκωτίας ανήκει στην ομάδα εκείνων των εθνικισμών που αναπτύχθηκαν κάπως βεβιασμένα και καθυστερημένα μέσα σε κράτη που ήδη είχανε περάσει την διαδικασία ομογενοποίησης του κράτους και δεδομένης της ανάπτυξής τους νομίζανε πως είχανε πια κοιμίσει τα φαντάσματα του παρελθόντος. Ένα άλλο παράδειγμα θα μπορούσαν να είναι οι Καταλανοί της Ισπανίας ή οι Φλαμανδοί του Βελγίου. Τυπικά δεν είναι δύσκολο να φτιάξεις ένα έθνος, σου χρειάζεται μια εγγράματη υψηλή κουλτούρα, μια βιομηχανική κοινωνία (ή μια που να την έχει πιάσει ο απόηχος της εκβιομηχάνισης) και αυτά που ο Γκέλνερ αποκαλεί "πολιτιστικά κουρέλια" δηλαδή το υλικό του παρελθόντος που θα οικειοποιηθείς και θα ερμηνεύσεις αναχρονιστικά με όρους 'εθνικούς'. Ζήτημα-κλειδί όμως παραμένει το βέλτιστο μέγεθος των εθνικών μονάδων ή μάλλον το ελάχιστο μέγεθος. Ειδάλλως η βιομηχανική κοινωνία θα μπορούσε να συνεχίσει με την πολιτική οργάνωση των φεουδαρχικών χρόνων και του συνεπαγόμενου πολιτιστικού κατακερματισμού. Πάμε λοιπόν στο πρώτο ζήτημα: θα μπορούσε η Σκωτία να καλύπτει αυτές τις ελάχιστες προϋποθέσεις;
Η απάντηση είναι καταφατική. Μια ματιά στη γειτονιά μας δείχνει πως έχουνε προκύψει πολύ πιο απίθανα εθνικά κράτη από την Σκωτία των 5 εκατομμυρίων και της σχετικά εύρωστης οικονομίας. Που βρίσκεται λοιπόν το παράδοξο; Στο ότι η Σκωτία βρέθηκε στην περίοδο της κατασκευής των δυτικοευρωπαϊκών εθνών να βρίσκεται ενσωματωμένη στο κράτος απ' όπου ξεκίνησε η βιομηχανική επανάσταση. Η ένωση των στεμμάτων τον ύστερο 17ο αιώνα και τον κοινοβουλίων λίγες δεκαετίες αργότερα, έναν αιώνα πριν την Γαλλική επανάσταση έφερε τη Σκωτία αγκαλιά με την Αγγλία έναν αιώνα πριν τα ιδεώδη του εθνικισμού εξαπλωθούνε στην Ευρώπη. Η συγκρότηση της "Βρετανικής" ταυτότητας ως σύνθετης ταυτότητας αποτελούμενης (και) από τις επιμέρους ταυτότητες των μερών γινότανε ακριβώς με την ίδια διαδικασία και την ίδια εποχή που η Γαλλία του Λουδοβίκου γινότανε η Γαλλία των Γάλλων. Μικρή χαριτωμένη σχετική λεπτομέρεια: Το κιλτ έγινε μέηνστρημ στην εκδήλωση της σκωτικής ταυτότητας όταν ο Γ. Σκοτ οργάνωσε το 1822 την επίσκεψη του Γεωργίου του Δ' στο Εδιμβούργο και ο βασιλιάς φόρεσε κιλτ για την περίσταση. Η Σκωτία λοιπόν είναι μέρος της πολυσύνθετης βρετανικής ταυτότητας όσο και η Αγγλία και αυτό δεν φαίνεται μόνο απο το Union Jack που ενσωματώνει και τις δύο σημαίες μα και από την ίδια την βασιλική οικογένεια που προσωποποιεί την ενότητα του έθνους και ντύνεται πολύ διαφορετικά όταν βρίσκεται στο Balmoral απ' ότι όταν είναι στο Λονδίνο.
Μπορείς όμως να αποκοιμήσεις το φάντασμα; Μάλλον όχι ή τουλάχιστον όχι εντελώς. Κι έτσι φτάνουμε στη δεκαετία του 1970 και τους αρχικά περιθωριακούς Σκώτους εθνικιστές και το σύνθημά τους "it's Scotland's oil" για τα κοιτάσματα της Βορείου Θάλασσας. Το 1995 η Σκωτία απέκτησε λόγω αποκέντρωσης το δικό της κοινοβούλιο στο οποίο σήμερα κυβέρνηση μειοψηφίας ασκεί το εθνικιστικό κόμμα SNP που έχει υποσχεθεί και σχετικό δημοψήφισμα για ανεξαρτησία. Μπορεί όμως η Σκωτία να γίνει ανεξάρητη; Πέρα από τα τυπικά σχετικά με το στέμμα και τη διεθνή προσωπικότητα κτλ εαν ο πληθυσμός ήθελε καθολικά κάτι τέτοιο πιστεύω πως θα μπορούσαν. Το ζήτημα είναι πως ο πληθυσμός είναι διχασμένος. Αφενός είναι αυτοί για τους οποίους η Σκωτία πρέπει να πάρει τα μπογαλάκια της και να φύγει από το Ηνωμένο Βασίλειο μένοντας όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση (η άποψη του SNP). Αφετέρου είναι αυτοί που θεωρούνε ευαυτούς Βρετανούς. Και ανάμεσα είναι το καθόλου ασήμαντο τμήμα του πληθυσμού που πιστεύει πως η αυτονομία είναι αρκετή και ο πολιτιστικός εθνικισμός και η "ξεχωριστή ταυτότητα" δεν συνεπάγεται ντε και καλά ανάγκη διάσπασης του Ηνωμένου Βασιλείου. Άλλωστε κανείς δεν εγγυάται πως η Σκωτία θα είναι καλύτερα μόνη της έστω κι αν της μείνουνε τα πετρέλαια της Βόρειας Θάλασσας (τα οποία παρεμπιπτόντως τελειώνουνε).
Πάμε λοιπόν και στα τραγουδάκια. Εννοείται πως δεν είναι απλά τραγουδάκια μα δυο εναλλακτικές προτάσεις για τον εθνικό ύμνο της Σκωτίας. Θέλω να παρατηρήσετε τη διαφορά στον στίχο. Το πρώτο, γραμμένο απο τον Βurns το 1793 (!) είναι το Scots Wha Hae (Scots, Who Have) και χρησιμοποιούνταν ως de facto εθνικός ύμνος παλιότερα. Ακούστε το στο youtube εδώ. Θα μπορούσε να είναι ένας "κανονικός" εθνικός ύμνος, με τα κλασικά μοτίβα του, την ελευθερία, τις μάχες, τα εθνικά δίκια και τις αρετές. ΔΕΝ είναι όμως ο κυρίαρχος. Αντ' αυτού στα ματς ή όπου αλλού χρειάζεται ο ύμνος της Σκωτίας , αυτό που ακούγεται είναι το Flower of Scotland, ένα λαϊκό τραγουδάκι γραμμένο μόλις το 1967 το οποίο μπορείτε να ακούσετε εδώ. Το τραγούδι πρωτοτραγουδήθηκε για πρώτη φορά το 1990 σε αγώνα ράγκμπι με έκδηλη συγκίνηση από πλευράς κοινού και μπορείτε να δείτε το βιντεάκι εδώ. Ο τρέχων ύμνος της Σκωτίας αν προσέξετε τον στίχο του δεν είναι το πατριωτικό άσμα που θα περίμενε κανείς, μα κάτι πολύ πιο ώριμο που αντικατοπτρίζει τις συλλογικές ανασφάλειες και την αβεβαιότητα του λαού που το έχει υιοθετήσει. Κατ' εμέ είναι ό,τι πιο ταιριαστό θα μπορούσανε ποτέ να βρούνε. Περιττό να αναφερθεί πως η στροφή με την οποία ανοίγει η ανάρτηση είναι παρμένη από το τραγούδι όπως άλλωστε και ο τίτλος (κατά το ήμισυ γιατί το έτερον ήμισυ το χρωστάμε στον Μποντλέρ).

Here's to consumerism

Σας προειδοποιώ πως αυτό που θα ακολουθήσει δεν είναι κάποια κριτική ανάλυση με την συνήθη σοβαρότητα που με διακρίνει (πνιχτό γέλιο) αλλά μάλλον μια νοσταλγικού τύπου περιγραφή της επίδρασης του καταναλωτισμού στην -όποια- μουσική μου παιδεία. Αν λοιπόν Νικόλα σου φανεί πως ξεχειλίζει απο μικροαστισμό, δεν με πειράζει καθόλου!
Μιας και λοιπόν θα μας τιμήσει σύντομα με την παρουσία του ο Dr. John και καλώς εχόντων των πραγμάτων θα τον απολαύσουμε από κοντά, ευθαρσώς δηλώνω πως δεν θα είχα την παραμικρή ιδέα για την ύπαρξή του αν δεν ήτανε εκείνη η παλιά διαφήμιση της Kaiser με την φιλαρμονική που παίζει το Litanie des Saints! Κι αν κρίνω από τα σχόλια στο βίντεο, μάλλον δεν είμαι ο μόνος. Ο μηχανισμός είναι πολύ απλός: χαζολογάς στην τηλεόραση-βλέπεις διαφήμιση-ακους τραγούδι-σ' αρέσει τραγούδι-ψάχνεις τραγούδι. Κι έχει δουλέψει αρκετές φορές ως τα σήμερα. Ενδεικτικά, δεν θα ήξερα το Marrakesh night market χωρίς την διαφήμιση της Amstel, ούτε το More than a feeling χωρίς την διαφήμιση του Ballantines κι έχω την εντύπωση πως το Goodinght moon το έμαθα μέσω αυτής της διαφήμισης του ΕΣΥ για τα ναρκωτικά. Εξακολουθώ δε να πιστεύω πως η διασκευή του I will find you στην διαφήμιση της Allianz είναι καλύτερη από το πρωτότυπο. Αρκετά με τα λινκ, άλλωστε δεν μπορώ να σκεφτώ κι άλλα. Προσωπικά κάτι τέτοιες επιδράσεις του καταναλωτισμού τις βρίσκω αρκετά συμπαθητικές και εκτιμώ αρκετά τις έξυπνες διαφημίσεις ακόμα κι αν δεν τις ντύνει κάποια μουσική αξιώσεων (ένα ελαφάκι για τον Κωστάκη). Βέβαια και οι διαφημιζόμενοι δείχνουν να είναι πλήρως ενήμεροι της σύνδεσης που συμβάινει στο μυαλό του καταναλωτή ενός προϊόντος, με τη μουσική που ντύνει την διαφήμισή του. Αυτό φαίνεται και από το πρόσφατο σποτάκι της Kaiser που κατά κάποιον τρόπο θυμίζει το "συμβόλαιο" στον καταναλωτή επαναφέροντας το μουσικό μοτίβο μιας παλιάς επιτυχίας. Κλέινω λοιπόν με το εν λόγω σποτάκι:

Καληνύχτα Κεμάλ: Λίγες σκέψεις για τη Γάζα

Same old story
what's the use of tears?
What's the use of praying
if there' s nobody who hears? [1]

Η αλήθεια είναι πως έκανα ό,τι ήτανε ανθρωπίνως δυνατόν να αποφύγω αυτήν την ανάρτηση. Μα διαβάζοντας συνεχώς επί μια εβδομάδα για την επέμβαση του Ισραηλινού στρατού στον στολίσκο των ακτιβιστών στα ιστολόγια διαπίστωσα πως τελικά δεν θα την γλίτωνα. Στα σχόλια που άφηνα προσπάθησα να μείνω κυρίως στην πλευρά του διεθνούς δικαίου μιας και αυτήν την παράμετρο γνωρίζω καλύτερα και μιας και απ’ ό,τι βλέπω «παίζει» αρκετά το ζήτημα της επέμβασης σε διεθνή ύδατα. Πριν προχωρήσω ενδεικτικά οι αναρτήσεις-ερεθίσματα ήτανε η -κλασική πια- εβδομαδιαία σεντονιάδα του Zaphod (δείτε και τις παραπομπές, ειδικά της Eskarinas και του motorcycleboy) όπως και η προσπάθεια του Δημήτρη να δώσει μια διαφορετική οπτική.

Προκαταρκτικά περί διεθνούς δικαίου: Το διεθνές δίκαιο δεν είναι το instructions manual των διεθνών σχέσεων, δεν είναι δηλαδή κάτι αντίστοιχο της εσωτερικής έννομης τάξης των κρατών. Δεν υπάρχει η οργάνωση για κάτι τέτοιο και πέρα απ’ αυτήν δεν υπάρχει κάτι πολύ σημαντικότερο, που δεν χρειάζεται να πάμε παραπέρα από τον Weber για να το βρούμε. Ο Weber όρισε το κράτος ως τον μηχανισμό που διατηρεί το μονοπώλιο της νόμιμης βίας, δυνατότητα που του επιτρέπει να εκπληρώνει τον σκοπό του ως ένας απρόσωπος μηχανισμός που αποτρέπει τους πολίτες από το να πέσουνε στο homo homini lupus του Hobbes. Αυτήν την κατασταλτική λειτουργία του κράτους στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχει αντίστοιχη εξουσία ικανή ούτε αμοιβαία αποδεκτή από τα μέλη της διεθνούς ‘κοινωνίας’ να την επιβάλλει. Το διεθνές δίκαιο είναι ένα σετ κανόνων που γενικά αποδέχονται τα κράτη ως δεσμευτικούς προκειμένου να ελαχιστοποιήσουν τις τριβές της συνύπαρξής τους. Με το ‘γενικά’ εννοώ πως υπάρχει και κάποια αιρεσιμότητα ή αν δανειστώ το «οριακό κόστος» από την οικονομία: ένα κράτος θα παραβεί έναν κανόνα εάν θεωρεί πως η εφαρμογή του συνεπάγεται πολύ μεγαλύτερο κόστος απ’ ότι η μη εφαρμογή του.

Επί του συγκεκριμένου (νομικά): Ομολογώ πως το αρχικό μου ένστικτο βλέποντας την επιμονή σχετικά με την επέμβαση σε διεθνή ύδατα ήτανε να ψάξω και να βρω τα νομικά επιχειρήματα του Ισραήλ, τα οποία ήμουνα σίγουρος πως υπήρχαν. Θα μπορούσα λοιπόν να αραδιάσω ένα σωρό παραγράφους και υποπαραγράφους συμβάσεων και πρωτοκόλλων σχετικά με το δικαίωμα του Ισραήλ να αποτρέψει την παραβίαση του αποκλεισμού της Γάζας όπως ας πούμε το 67ο άρθρο του San Remo Manual του 1994 που προβλέπει δικαίωμα επίθεσης σε εμπορικά σκάφη τρίτου κράτους τα οποία μεταξύ άλλων «πιστεύεται πως (…) αποσκοπούν σε παράβαση αποκλεισμού και κατόπιν προτέρου προειδοποίησης σκόπιμα και ξεκάθαρα αρνήθηκαν να σταματήσουν ή αρνήθηκαν επίσκεψη, έρευνα ή αιχμαλώτιση». Αντ’ αυτού όμως θα περάσω κατευθείαν στο σημείο που ήθελα να τονίσω, ότι δηλαδή οι κανόνες του διεθνούς δικαίου είναι ζήτημα ερμηνείας και θα εκπλαγείτε για το πόσο διαφορετικές ερμηνείες μπορείτε να βρείτε. Ενδεικτικά σας παρακαλώ να διαβάσετε αυτό το λινκ. Οι άνθρωποι που ισχυρίζονται πως ο αποκλεισμός είναι νόμιμος ή παράνομος και η επέμβαση νόμιμη ή παράνομη είναι όλοι τους νομικοί. Προσφέρουν όμως ερμηνείες διαμετρικά αντίθετες μεταξύ τους. Η ερμηνεία φυσικά είναι κάτι που εξαρτάται από τις πεποιθήσεις του καθενός, είναι εν ολίγοις πολιτικό ζήτημα κι εκεί θα στραφώ τώρα. Πριν προχωρήσω, δείτε εαν θέλετε αυτό το βιντεο που μου φάνηκε αρκετά ισσοροπημένο.

Επί του συγκεκριμένου (πολιτικά): Ένας διεθνής στολίσκος ακτιβιστών επιχείρησε να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας και να παραδώσει ανθρωπιστική βοήθεια στους Παλαιστίνιους. Ο σκοπός του στολίσκου ξεκάθαρα δεν ήτανε απλώς να παραδώσει την βοήθεια μα και να προβεί σε μια πολιτική δήλωση κατά του αποκλεισμού. Ήτανε εκπεφρασμένη βούληση των ακτιβιστών να σπάσουν τον αποκλεισμό και γι αυτό δεν δεχτήκανε και την πρόταση του Ισραήλ να ξεφορτώσουνε σε άλλο λιμάνι κι από κει να μεταφερθεί η βοήθεια με φορτηγά στη Γάζα. Σημειωτέο εδώ πως η Γάζα έχει αποκλειστεί από Ισραήλ και Αίγυπτο απ’ όταν ανέλαβε τη διακυβέρνησή της η Χαμας (2007) ενώ η Δυτική Όχθη δεν είναι αποκλεισμένη (ναι αν δεν το καταλάβατε οι Παλαιστίνιοι έχουνε ΚΑΙ εμφύλιο). Το Ισραήλ από την άλλη είχε προειδοποιήσει πως δεν θα επιτρέψει κάτι τέτοιο κι έτσι επενέβη στον στολίσκο. Κι επενέβη με τραγικά ερασιτεχνικό και σπασμωδικό τρόπο με τα αποτελέσματα που είδαμε. Εδώ θέλω να επαναλάβω κάτι που έχω γράψει σε διάφορα σχόλια: είναι ένα πράγμα να αμφισβητείς τη νομιμότητα του αποκλεισμού και άλλο να προσπαθείς έμπρακτα να τον καταργήσεις. Στην δεύτερη περίπτωση, χάνεις το προνόμιο της ουδετερότητας και στην ουσία διαλέγεις παράταξη ανάμεσα στους εμπολέμους: δεν νομίζω πως μπορείς να υποκριθείς τον σοκαρισμένο όταν ο άλλος εμπόλεμος πέσει να σε φάει.

Επί του γενικού (πάλι πολιτικά): Κλείνοντας, δυο λόγια για το Παλαιστινιακό γενικά. Ναι, οι Παλαιστίνιοι είναι οι πιο αδύναμοι στην διαμάχη και οι άμαχοί τους υποφέρουνε ασύγκριτα περισσότερο από τους Ισραηλινούς. Αυτό όμως δεν σημαίνει ούτε πως το Ισραήλ είναι η προσωποποίηση του κακού στη γη ούτε πως οι Παλαιστίνιοι είναι η προσωποποίηση του καλού. Όταν το 2005 οι Ισραηλινοί αποχωρήσανε μονομερώς από την Γάζα η αντίδραση των Παλαιστινίων δύο χρόνια αργότερα ήτανε να εκλέξουνε την Χαμας. Το ότι οι Παλαιστίνιοι έχουνε περισσότερες απώλειες δεν έχει να κάνει με τον πιο ανθρωπιστικό τρόπο που μάχονται κατά του Ισραήλ αλλά με τα περιορισμένα τεχνικά-στρατιωτικά μέσα τους, εάν η Χαμάς διέθετε ελικόπτερα και τανκ είμαι απολύτως βέβαιος για το πώς θα τα χρησιμοποιούσε. Λυπάμαι μα δεν μπορώ να δώσω δίκιο σε καμία πλευρά. Για μένα το παιδί που σκοτώθηκε από βόμβα Ισραηλινών είναι εξίσου αδικοχαμένο με το εβραιόπουλο που σκοτώθηκε από ρουκέτα ή επειδή το σχολικό του ανατινάχτηκε. Μιλάμε για δύο λαούς που πρέπει να συμβιβαστούνε με την ιδέα της συνύπαρξης και δεν το κάνει κανείς τους. Όταν έχω μπροστά μου δύο πλευρές που χαρακτηρίζονται από την ίδια μισαλλοδοξία και θρησκευτικό φανατισμό στην ερώτηση «ποιος έχει δίκιο» η μόνη έντιμη απάντηση που μπορώ να δώσω είναι η ίδια που θα έδινα αν με ρωτούσαν ποιος ανάμεσα σε δύο ψυχοπαθείς πρέπει να αναλάβει τη διεύθυνση του ψυχιατρείου και είναι «κανείς!» [2].

Κατακλείδα: Αντιλαμβάνομαι πως με την παρούσα θα δυσαρεστήσω αρκετούς αναγνώστες και ίσως και να κερδίσω την ετικέτα του απολογητή της κρατικής βίας. Σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να δικαιολογήσω τον θάνατο εννιά ανθρώπων, δεν ήτανε αυτή η πρόθεσή μου. Δεν μπορώ όμως ούτε να μοιράσω καταδίκες για εν ψυχρώ δολοφονία, η κατάσταση μου φάνηκε αρκετά συγκεχυμένη και το υπόβαθρό της αρκετά περίπλοκο για να το κάνω. Εαν θέλετε μπορώ να καταδικάσω όλους τους θανάτους αμάχων ή μη αμάχων ανά την ιστορία αυτό όμως δεν θα αλλάξει τίποτα ούτε θα φέρει κανέναν άνθρωπο πίσω. Θεωρώ πολύ πιο χρήσιμο το να προσπαθήσω να εξηγήσω πως φτάνουμε σε αυτό το σημείο. Θεωρώ επίσης το να προσπαθείς να καταλάβεις τον κόσμο που θέλεις να βελτιώσεις χρησιμότερο από το να μοιράζεις ανώφελες ηθικές καταδίκες ακόμα κι αν καταλήγεις στην κουρασμένη παραδοχή πως απ' όταν οι άνθρωποι κατάφεραν να ζούνε με κάποια αρμονία στην οικεία κοινωνία τους τόσο χειρότεροι γίνανε ως κοινωνίες στις σχέσεις τους με άλλες κοινωνίες. Εαν η παρούσα κατάφερε έστω και για μια στιγμή να σας κάνει να αμφιβάλλετε για πράγματα που θεωρούσατε αυτονόητα και να σας προβληματίσει σχετικά με την περιπλοκότητα των πολιτικών καταστάσεων, τότε θεωρώ πως πέτυχε τον σκοπό της.

Καλημέρα και τις απολογίες μου για το μακροσκελές της σημερινής ανάρτησης.

---------------------------------------------
[1] Οι στίχοι από εδώ
[2] Δεν θεωρώ εδώ πως κανείς τους δεν πρέπει να ζήσει στην γη αυτή, μα πως κάποια στιγμή πρέπει να καταλάβουν πως πρέπει να την μοιραστούνε.