Ξυδάκι πάτερ

Κι εκεί που η μέρα φαινότανε να πάει κατ' ανέμου ήρθε ο ελληνικός τύπος να την σώσει. Διαβάζουμε λοιπόν στην Ελευθεροτυπία ότι η εκκλησία θα φορολογηθεί, πίνουμε μια γουλιά καφέ, κοιτάμε το ημερολόγιο και βεβαιωνόμαστε πως δεν είναι πρωταπριλιά κι έπειτα γέρνουμε αναπαυτικά στην πολυθρόνα μας και απολαμβάνουμε τον καθυστερημένο θρίαμβο του κράτους που αποφάσισε να γίνει λίγο πιο κοσμικό έναντι των δυνάμεων του σκότους! Επειδή όμως η χαιρεκακία δεν μας αφήνει να ηρεμήσουμε θέλουμε να δούμε και τις αντιδράσεις της άλλης πλευράς. Πέφτουμε λοιπόν επάνω στο θρηνητικό δημοσίευμα με τίτλο "Σοκ από τα μέτρα φορολόγησης της Εκκλησίας". Εδώ σκάμε το δεύτερο χαμογελάκι της ημέρας. Δεν θα σταθώ στην επίκληση των κρατών του πρώην υπαρκτού που χρησιμοποιούνται σαν παράδειγμα προς μίμηση, ενώ αν ρωτήσετε στις ίδιες χώρες ενδεχομένως να βλέπουνε την Ελλάδα ως παράδειγμα προς μίμηση... Θα σταθώ όμως σ' αυτό: "τότε τα νέα μέτρα θα αποβούν εξοντωτικά για τις φτωχές και μικρές επαρχιακές μητροπόλεις" . Τον δρόμο για μια ακόμα φορά μας τον δείχνει η εκκλησία της Σκωτίας και το παρόν ιστολόγιο είναι στην ευχάριστη θέση να προτείνει ένα ριζοσπαστικό μέτρο επίλυσης του προβλήματος. Συγχωνεύσεις εκκλησιών! Κρίση δεν έχουμε; οι εταιρ... γκουχ ιδρύματα ήθελα να πω που ζορίζονται μπορούνε να προβούνε σε συγχωνεύσεις για να μειώσουνε τα έξοδα. Απολαύστε (επισημαίνουμε πως η συνωνυμία της εκκλησίας που προέκυψε με μεγάλη τράπεζα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι εντελώς συμπτωματική):

Another Good Question

Συνεχίζουμε με αμείωτο ενδιαφέρον την περιήγηση στον χώρο των εκκλησιαστικών πόστερς που είναι μια από τις αγαπημένες δραστηριότητες διασκέδασής μας εδώ στον βορρά. Σήμερα θα μοιραστώ μαζί σας μια μοναδική καλλιτεχνική δημιουργία την οποία έχω εντοπίσει εδώ και καιρό αλλά έπρεπε να φωτογραφίσω κάποια στιγμή μην ξεθωριάσει από τον ανελέητο ήλιο της Σκωτίας (εδώ δεν ξέρουμε αν πρέπει να γελάσουμε ή να κλάψουμε). Στην αρχή λοιπόν ξεκινάει με ένα εξυπνούτσικο λογοπαίγνιο που παίζει με τις ομοιότητες των λέξεων bitch και beach [1] για να ακολουθήσει μια ερώτηση του τύπου "μα γιατί κόπηκα στην γεωλογία πρώτου εξαμήνου;" [2] Κι επειδή δεν μας θεωρεί και τόσο έξυπνους ώστε να καταλάβουμε που το πάει μας πετάει κι ένα God κάτω από την ξαπλώστρα...Απολαύστε:

-------------------------------------------

[1] Η πατρότητα του λογοπαιγνίου αμφιβάλλω αν ήτανε του δημιουργού της αφίσας

[2] Η απάντηση δεν θα μαθευτεί ποτέ αλλά εικάζεται πως σε ερώτηση για τον σχηματισμό των πετρωμάτων ο εν λόγω δημιουργός έδωσε την απάντηση πως ο Θεός την πρώτη μέρα άπλωσε τα πετρώματα σε στρώσεις με την σπάτουλα σαν να έφτιαχνε κέηκ, την δε δεύτερη μέρα τίναξε την άμμο εν είδη ζάχαρης άχνης για να δώσει ένα πιο καλτ φινίρισμα.

Γιατί είμαστε ευρωπαίοι (κατά Humhprey)

Παρακολουθώ όσο μπορώ την συζήτηση για την Ευρώπη, για το αν υπήρχε κάποια 'ηθική' υποχρέωση των Ευρωπαίων να βοηθήσουν την Ελλάδα οικονομικά κτλ. Διευκρινίζω το "όσο μπορώ": η Μάγχη ψυχολογικά δημιουργεί μια απόσταση μεγαλύτερη απ' ό,τι φαίνεται στον χάρτη. Πάμε λοιπόν σε μια συζήτηση τόσο παλιά όσο η ίδια η Ευρώπη (μιλάω για την Ευρώπη ως οργανισμό δλδ από το 1957 και μετά, όχι ως ήπειρο) και για το αν ιδρύθηκε για το συλλογικό καλό ή απλά επειδή τα εθνικά συμφέροντα των μελών εξυπηρετούνταν καλύτερα έτσι. Στην τελευταία περίπτωση, το να προχωρήσεις σε ενιαίο νόμισμα χωρίς να έχει προηγηθεί πολιτική ενοποίηση είναι αρκετά ριψοκίνδυνο. Εν πάσει περιπτώσει, δεν μπόρεσα να μην θυμηθώ την απολαυστική ερμηνεία του Nigel Hawthorne όταν εξηγεί σε έναν πολιτικό πως βλέπει ένας μανδαρίνος του civil service την όλη προσπάθεια.

Σπουδή στη φυγή

Στάθηκε για λίγο ακόμα κοιτάζοντας τον ψηλό μαντρότοιχο. Ήταν τόσο κοντά που σχεδόν ακουμπούσε με την μύτη την πέτρα. Γύρισε απότομα και κοίταξε γύρω του, δεν υπήρχε ψυχή, τουλάχιστον όχι μέχρι εκεί που άρχιζε το δάσος. Πέταξε το τσιγάρο στο ξερό χορτάρι και το πάτησε νευρικά. Το τελευταίο που χρειαζότανε αυτή τη στιγμή ήταν να βάλει καμιά φωτιά. Ξεκίνησε διστακτικά για το δάσος, δεν απείχε και πάνω από μερικές δρασκελιές. Συνήθως θα περπατούσε αργά και αμέριμνα σ' αυτό το δάσος που του είχε προσφέρει τόσες λαχτάρες στα μικράτα του, μα όχι σήμερα. Σήμερα δεν είχε καιρό για ονειροπολήσεις, ούτε να χαζέψει το χαλί από τα περσινά ξερά φύλλα, ούτε τους κισσούς. Περπατούσε γρήγορα και νευρικά κοιτώντας προσεκτικά δεξιά κι αριστερά, προσπαθώντας να διακρίνει το παραμικρό μέσα στους ίσκιους. Πρέπει να ήτανε αρκετά προσηλωμένος γιατί δεν διαπίστωσε πως τα πουλιά ήτανε ασυνήθιστα σιωπηλά. Το ξέφωτο με το ψηλό χορτάρι το μισούσε, ειδικά το καλοκαίρι. Έκρυβε κάθε λογής δυσάρεστες εκπλήξεις: από φίδια που τρέχανε βιαστικά να κρυφτούν κάτω από τον σωρό με τις πέτρες καταμεσής του ξέφωτου εώς -συνηθέστερα- τις κολιτσίδες που κολλούσανε στα κορδόνια των παπουτσιών και τις κάλτσες του. Το διέσχισε με γοργό βήμα για να ξαναβρεθεί στους ίσκιους του δάσους. Στην ξύλινη γέφυρα έλειπε μια σανίδα, το θυμότανε και την δρασκέλισε προσεκτικά, άλλωστε πλησίαζε πλεον. Το σπίτι ήδη φαινότανε πίσω απ' τα τελευταία δέντρα ή ό,τι τέλος πάντων έχει απομείνει απ' αυτό. Έπρεπε να βιαστεί γιατί σουρούπωνε και δεν είχε καμία διάθεση να ξεμείνει εκεί τη νύχτα. Αφού έκανε μια γρήγορη βόλτα γύρω από το σπίτι πλησίασε διστακτικά την πόρτα. Ήξερε πως δεν ήτανε κλειδωμένα, δεν υπήρχε νόημα άλλωστε, ήτανε εγκαταλελειμμένο χρόνια. Η παλιά ντουλάπα ωστόσο ήτανε ακόμα μέσα στην κρεβατοκάμαρα, έκανε ένα γύρω το δωμάτιο με το βλέμμα του κι έπειτα την άνοιξε αποφασιστικά Αυτό που είδε τον πάγωσε στιγμιαία, έκανε δυο βήματα πίσω κι έπειτα γύρισε την πλάτη του και άρχισε να τρέχει. Σκόνταψε στην σανίδα που έλειπε από το γεφυράκι. Σηκώθηκε γρήγορα και κοίταξε πανικόβλητα πίσω: τον ακολουθούσε. Συνέχισε να τρέχει με όλη του τη δύναμη και διέσχισε το ξέφωτο και το δάσος μέσα σε λίγα λεπτά. Σταμάτησε απότομα μπροστά στον μαντρότοιχο και γύρισε λαχανιάζοντας να κοιτάξει πίσω του: πλησίαζε, έβγαινε με γοργό βήμα από το δάσος και το σχήμα του ίσα που διαγράφονταν στο λυκόφως. Μόλις ξαναβρήκε την ανάσα του, ξαναγύρισε προς τον μαντρότοιχο και φώναξε θριαμβευτικά: "Φτου φτου ένας Γιώργος!" (δισκλέημερ: ας με συγχωρέσει ο ανώνυμος δημιουργός του σχετικού ποντιακού ανεκδότου, μα δεν άντεξα στον πειρασμό να το κακοποιήσω)

'Πάρε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο'

"Πάρε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο. Ο μεγάλος χάρτης σχισμένος. Η γεωγραφία χαμένη ανάμεσα σε άχρηστα βιβλία. Ο εξάντας δίχως φακούς. Τους βγάλαμε για ν' ανάψουμε τσιγάρα. Σπασμένο το παλινώριο. Η ρίγλα ζαβωμένη. Το βελόνι της πυξίδας τρελάθηκε και τρεκλίζει. Την μπαρκέτα την έκοψε κυνηγός, μπορεί και σκυλόψαρο. Μετζαρόλι; μα ο άμμος δεν βολεί να περάσει. Ας μετρήσουμε τον ήλιο με τα δάχτυλα. Ποιόν απ' όλους;

-Λίγη γαλέτα...

-Πάρε... γιατί φτύνεις;

-Νερό.

-Σώθηκε.

-Είπες πως για μένα θ' ανοίξεις την φλέβα σου.

-Δες. Την άνοιξα. Δεν τρέχει στάλα.

-Στεριά. Νά τη. Τρεις φοινικιές.

-Όχι. Πέντε...Εφτά...Χίλιες. Μήτε μισό μίλι. Κοντά.

-Δος μου τα κουπιά.

-Είναι σάπια. Ολότελα.

-Τότε ας φτάσουμε κολυμπώντας.

-Κοίταξε το στόμα του σκύλου, πως περιμένει.

-Ρίξε την γαλέτα.

-Την ξερνά και την πετά πάλι απάνω μας. Δε βλέπεις; Στάσου να πέσω. Θα χορτάσει. Θα προλάβεις να βγεις τη στεριά. Φυσάει. Είναι κόντρα. Αλαργεύουμε. Βρέχει. Πιες. Κοιμήσου, θα σε φυλάω.

-Κοιμάμαι. Είναι καιρός που κοιμάμαι.

-Τι ωραία που είναι τα μαλλιά σου. Άσε με να τα καθαρίσω από το αλάτι.

-Όχι.

-Γιατί γλιστράς από τα χέρια μου; Που είσαι; Έχω καινούργια tatoo να σου δείξω. Μην ξυπνάς... Έτσι όπως είσαι, θα σε βάλω φιγούρα στην πλώρη... Κοριτσάκι. Πιάσε με από το χέρι να μου δείξεις τον κόσμο.

-Δεν έχω χέρι. Δεν υπάρχει κόσμος"

-----------------------------------

Ν. Καββαδίας 'Βάρδια' (1954), εκδόσεις Άγρα 2008. Γλωσσάρι για όσους (όπως κι εγώ άλλωστε) δεν γνωρίζουν τι είναι το μετζαρόλι εδώ.

Η ειρωνεία της Casablanca

Μια από της πιο δυνατές σκηνές της ταινίας είναι αυτή που οι Γάλλοι σε ένα συναισθηματικό ξέσπασμα τραγουδούν τη Μασσαλιώτιδα πιο δυνατά από το εμβατήριο των Γερμανών κατακτητών. Θα αποφύγω τον πειρασμό να σχολιάσω τις κάπως υπερβολικές ερμηνείες και θα πάω στο θέμα μου κατευθείαν. Το βιντεάκι νομίζω είναι μια από τις παραστατικότερες -έστω και ακούσια- περιγραφές της σημασιολογίας του εθνικισμού και της συναισθηματικής φόρτισης που προκαλεί, με δυο λόγια της μαγείας του φαινομένου. Δεν αμφιβάλλω πως αυτή η σκηνή αν συνέβαινε στην πραγματικότητα θα προκαλούσε στους Γάλλους την αντίδραση που είδαμε στην ταινία, με την δακρυσμένη κοπέλα να τραγουδάει "Mugir ces féroces soldats ? Ils viennent jusque dans nos bras.." και ειλικρινή το δίχως άλλως συγκίνηση. Η μάλλον ακούσια ειρωνεία του σκηνοθέτη βρίσκεται στο 1.55 όπου μπροστά από την ενθουσιώδη κιθαρίστρια βλέπουμε έναν πιθανότατα μαροκινό (κρίνοντας από το φέσι) να καπνίζει ασυγκίνητος. Δεδομένου του ότι το Μαρόκο είχε γίνει Γαλλικό προτεκτοράτο το 1912 νομίζω πως ο φίλος της σκηνής είναι απόλυτα δικαιολογημένος να κάθεται ασυγκίνητος. Ο ύμνος που προκαλεί ρίγη συγκίνησης για τους Γάλλους μιλώντας για ελευθερία και λίγο πολύ πανανθρώπινες αξίες, είναι για τον ίδιο ενδεχομένως όσο μισητό είναι το εμβατήριο των Γερμανών. Κι επειδή μ' αρέσουν τα οξύμωρα, πολύ άνετα μπορώ να φανταστώ Γερμανούς σε μια μπιραρία της Έσσης να τραγουδάνε το Deutschlandlied (ειδικά την τρίτη στροφή που μιλάει για ελευθερία και δικαιοσύνη και άλλες λίγο πολύ πανανθρώπινες αξίες) μπροστά στους Γάλλους αξιωματικούς του στρατού κατοχής της Ruhr 20 χρόνια νωρίτερα. Κι έτσι σοφοί που γίνατε με τόση πείρα, απολαύστε και το βιντεάκι (με τις απολογίες μου που δεν μπόρεσα να το ενσωματώσω στην ανάρτηση).

Τρια τρένα της ζωής μου

2002: Το πρώτο ταξίδι με τρένο που θυμάμαι ήτανε με την βραδυνή αμαξοστοιχία για Θεσσαλονίκη. Ίσως η πρώτη και η τελευταία φορά που πέτυχα εκείνα τα παλιά βαγόνια με τις κουκέτες κι αυτήν την απομίμηση ξύλου στα τοιχώματα. Παραδόξως σε κανένα τρένο απ' όσα έχω ανέβει δεν θυμάμαι κάποιον συνεπιβάτη και το συγκερκιμένο δεν αποτελούσε εξαίρεση. Απεναντίας θυμάμαι τα άτομα με τα οποία έχω μοιραστεί τσιγάρο και ανταλλάξει δύο κουβέντες στο κυλικείο -όταν ακόμη επιτρεπότανε. Εν προκειμένω ήτανε ο ελεγκτής που κάπνιζε στον διάδρομο, δίπλα στο μισάνοιχτο παράθυρο. Στο Λιτόχωρο είχε χαράξει όταν φτάσαμε και όταν ετοιμάστηκα να κατέβω το τρένο ήδη ξεκινούσε. "Προλαβαίνεις να πηδήξεις;" με ρώτησε ο ελεγκτής -πρόλαβα. Ήτανε έξι το πρωί και το κρύο με τρύπησε, μόλις τότε κατάλαβα τι θα με περίμενε στο βουνό και πως το φουτεράκι που είχα κουβαλήσει δεν αρκούσε.

2005: Εκδρομή με τη σχολή Κωνσταντινούπολη και το ραντεβού ήτανε για τις 8 το πρωί Αλεξανδρούπολη Οι υπόλοιποι θα φτάνανε αεροπορικώς μα εγώ και δυο φίλοι ήμαστε αποφασισμένοι να ποντάρουμε σε ράγες. Φτηνότερα δεν μας ήρθε βέβαια γιατί οι μόνες θέσεις καπνιστών που βρήκαμε ελεύθερες ήτανε στην πρώτη και αν θυμάμαι καλά αρκετά πίσω στην πρώτη, διαφορετικά δεν εξηγείται το πως όταν φτάσανε οι εφημερίδες είχε μείνει μόνο 'Αδέσμευτος'. Ευχάριστη ολονυχτία και από τα λίγα δρομολόγια που έχω κάνει με παρέα στην Ελλάδα. Το απαραίτητο μπέρδεμα με τον σταθμό με ακολούθησε κι εκεί κι έτσι αντί να κατεβούμε Αλεξανδρούπολη βρεθήκαμε στις Φέρρες που πρώτη φορά τις άκουγα. Το σκηνικό ήτανε εφιαλτικό. Ένας σταθμός στη μέση του πουθενά και χωρίς ίχνος ανθρώπινης παρουσίας γύρω πέρα από έναν μεθυσμένο που κατέβηκε μαζί μας και ήτανε σε μεγαλύτερη σύγχυση από μας. Εν τέλει καταφέραμε να βρούμε ταξί και γλιτώσαμε τα μπινελίκια για την καθυστέρηση λόγω βλακείας. Ακριβώς έναν χρόνο μετά, θα ξαναβρισκόμουνα σ' αυτό το μέρος που μέχρι τότε δεν γνώριζα καν ότι υπήρχε, μόνο που δεν υπήρχε λόγος να πάω με τρένο: η μητέρα πατρίδα πρόσφερε δωρεάν μεταφορά με Steyr.

2006: Το συγκεκριμένο περιστατικό το καταχωρούμε ως ακούσιο trainspotting. Περασμένα μεσάνυχτα στον κεντρικό της Αλεξανδρούπολης. Δυο φαντάροι φυλάνε τον ασβεστωμένο πλάτανο... ΟΚ αστειεύομαι, στην ουσία το βαγόνι απέναντι, που είναι φορτωμένο με ένα RM 70 που θα έφευγε το επόμενο πρωί. Η αμαξοστοιχία σταματάει και το τρένο αδειάζει. Ένα ζευγάρι αλλοδαπών φορτωμένων με τα σακίδιά τους πλησιάζει και με ρωτάνε "Where is the port?". Χωρίς να έχω ιδέα από τους δρόμους της πόλης τους δείχνω αόριστα στο βάθος την αναλαμπή του φάρου. Δυο σκέψεις με ταλαιπώρησαν στο υπόλοιπο της υπηρεσίας μου. Αφενός μεν το ότι θα γυρίσουνε στην μακρινή τους χώρα και θα λένε πως η Θράκη δεν έχει αφομοιωθεί εντελώς και συνεπώς είναι ακόμα υπό κατοχή και αφετέρου γιατί δεν τους είπα να ξαναπάρουνε το τρένο και να κατεβούνε στον επόμενο σταθμό που ήτανε στο λιμάνι.